مایکروسافت ویندوز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مایکروسافت ویندوز
Windows logo - 2012.png
شرکت / توسعه‌دهنده مایکروسافت
خانواده ویندوز ان‌تی، ویندوز سی‌ای، ویندوز 9x
وضعیت توسعه عرضه عمومی
نوع منبع منبع بسته / منبع مشترک
تاریخ اولین انتشار ۲۰ نوامبر، ۱۹۸۵؛ ۲۹ سال پیش (۱۹۸۵-۱۱-۲۰) (ویندوز ۱٫۰)
آخرین نسخه پایدار ویندوز ۱۰ (v10.0.10240) / ۲۹ ژوئیه، ۲۰۱۵؛ ۳۲ روز پیش (۲۰۱۵-۰۷-۲۹)
آخرین نسخه ناپایدار پیش نمایش ویندوز ۱۰ (v10.0.10240) / ۱۵ ژوئیه، ۲۰۱۵؛ ۴۶ روز پیش (۲۰۱۵-۰۷-۱۵)
روش بروزرسانی به روزرسان ویندوز
نوع هسته
واسط کاربری گرافیکی (Windows Shell)
پروانه مالکیتی، تجاری
وب‌گاه رسمی مایکروسافت ویندوز
وضعیت پشتیبانی ویندوز هفت و هشت و ویندوزموبایل هفت و ویندوز فون هشت

مایکروسافت ویندوز (به انگلیسی: Microsoft Windows)، خانواده‌ای از سیستم‌عامل‌هایی است که شرکت مایکروسافت آن‌را برای رایانه‌های شخصی (PC) ، تلفن‌های هوشمند و رایانه‌های لوحی تولید کرده‌است. این سیستم‌عامل، نسخه‌های متعددی دارد که از سال ۱۹۸۵ تاکنون به بازار عرضه شده‌اند.

خانواده‌های فعال ویندوز شامل ویندوز ان‌تی، ویندوز امبدد و ویندوز فون است. هریک ازاین خانواده‌ها ممکن‌است شامل چند زیرمجموعه باشد. (برای مثال: ویندوز سرور) خانواده‌های قدیمی ویندوز نیز شامل ویندوز 9x و ویندوز موبایل می‌باشد.

جدیدترین نسخه ویندوز که در ژوئیه ۲۰۱۵ منتشر شد، ویندوز ۱۰ است.

نسخه بعدی ویندوز نیز ویندوز سرور ۲۰۱۶ خواهد بود.

تاریخچه[ویرایش]

نسخه‌های اولیه[ویرایش]

نوشتار‌های اصلی: ویندوز ۱٫۰ و ویندوز ۲٫۰

ویندوز ۳٫۰[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز ۳٫۰

ویندوز ۹x[ویرایش]

ویندوز ۹۵[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز ۹۵

این سیستم‌عامل در آگوست ۱۹۹۵ از سوی مایکروسافت عرضه گردید. این سیستم‌عامل همراه با اینترنت اکسپلورر ۴ عرضه شد. ویندوز ۹۵ به علت این‌که عضو زین‌پس ویندوز ۳ است تحت نام ویندوز ۴ نیز شناخته شده. برخی ویندوز ۹۵ را انقلابی در نرم‌افزارها و سیستم‌عامل‌های رایانه در زمان خود می‌دانند.

ویندوز ۹۸[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز ۹۸

نسخه ویندوزی از مایکروسافت که در سال ۱۹۹۸ ساخته شد و در واقع نسخه به روز شده ویندوز ۹۵ می‌باشد. (این ویندوز Memphis هم نامیده می‌شود) استفاده از این ویندوز به‌طور گسترده در جهان وجود داشت و هم‌اکنون هم مورد استفاده می‌باشد. از امکانات این می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • مرورگر مستقل مایکروسافت همان اینترنت اکسپلورر
  • توانایی فرستادن و گرفتن نامه‌های الکترونیکی
  • سیستم فایل FAT۳۲ برای اولین بار در این سیستم‌عامل
  • پشتیبانی از USB برای اولین بار در این سیستم‌عامل
  • پشتیبانی از DVD برای اولین بار در این سیستم‌عامل

سیستم‌عاملی که از نظر درایوها ضعیف ولی از نظر تخصیص منابع رایانه به خود خوب است

ویندوز ۲۰۰۰[ویرایش]

ویندوز ۲۰۰۰ سیستم‌عاملی برای کامپیوترهای شخصی (PC) است که توسط شرکت مایکروسافت تولید شده‌است. این سیستم‌عامل‌گرافیکی در سال ۲۰۰۰ معرفی گردید و برای ایستگاه‌های کاری و سرورهای شبکه به کار می‌رود. ویندوز ۲۰۰۰ نسخه ۵٫۰ از خانواده ویندوز NT می‌باشد.

درخت خانواده ویندوز

ویندوز ان‌تی[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز ان‌تی

نسخه‌های اولیه[ویرایش]

ویندوز اکس‌پی[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز اکس‌پی

این نسخه از ویندوز در سال ۲۰۰۱ توسط مایکروسافت عرضه شد و تا پایان سال ۲۰۰۶ انتشار یافت. البته تا چند سال بعد از توزیع نسخه این ویرایش Service Pack I و Service Pack II این محصول هم اضافه شد. شرکت ماکروسافت service pack III را تولید کرده و برخی از کارایی‌های ویندوز vista را به ان اضافه کرده بود. این ویندوز در دو نسخهٔ خانگی (home edition) و پیشرفته (professional) در بازار عرضه می‌شد. پشتیبانی از این ویندوز در نهم آوریل ۲۰۱۴، به صورت کامل پایان یافت.

ویندوز ویستا[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز ویستا

این نسخه در سال ۲۰۰۷ منتشر شد. این نسخه از ویندوز تقریباً محیطی متفاوت با اکس پی داشت و در ابتدا کار کردن با آن دشواری‌هایی برای کاربرانی که از اکس پی استفاده می‌کردند داشت؛ و دلیل آن هم تغییرات به‌وجود آمده در آن بود که البته این سختی طبیعی هم بود، همانطور که زمانی که کاربران برای اولین بار دست از ویندوز ۹۸ کشیدند و دل به اکس پی دادند چنین مشکلات و دشواری‌هایی برای آن‌ها وجود داشت. همچنین باید گفت که واقعاً مایکروسافت سعی کرده است تا در این سیستم عامل، سنگ تمام بگذارد، و ویستا را به بهترین نحو طراحی نماید. هرچند در عمل ویستا مشکلاتی به همراه داشت (که در سیستم عامل بعدی مایکروسافت، یعنی ۷ رفع شد) از نکات مثبت این سیستم عامل می‌توان به سرعت خوب و رابط‌گرافیکی بسیار عالی با محیطی خستگی ناپذیر برای کابر و همچنین سرعت بالای آن در اینترنت و شبکه‌های بیسیم اشاره نمود. این نکات مثبت زمانی آشکار خواهد شد که رایانه شما دارای یک پردازنده قدرتمند (و ترجیحاً دوهسته‌ای) و کارت‌گرافیکی بالا و حداقل رم یک گیگابایت و فضای هارددیسک حداقل به میزان ۱۵ گیگابایت باشد. البته مقداری ۵ گیگابایت از این فضای ۱۵ گیگابایتی که گفته شده می‌توان گفت که به‌صورت فضای خالی بوده و برای انجام عملیات (پروفایل، هایبرنت که دیگر در این ویندوز بجای استندبای آمده است و...) ویندوز لازم است.

ویندوز ۷[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز ۷

هفتمین نسخه از مجموعهٔ سیستم‌عامل‌های مایکروسافت ویندوز است که در تاریخ ۲۲ اکتبر سال ۲۰۰۹ به بازار عرضه شد. ویندوز ۷ برای استفاده در کامپیوترهای شخصی شامل انواع خانگی و اداری تولید شده‌است. این سیستم‌عامل هفتمین نسل از سیستم‌عامل‌های ویندوز می‌باشد و به همین دلیل نام آن را ویندوز ۷ گذاشته‌اند.

ویندوز ۸ و ۸٫۱[ویرایش]

نوشتار‌های اصلی: ویندوز ۸ و ویندوز ۸٫۱

ویندوز ۸ (به انگلیسی: Windows 8) آخرین نسخه سیستم‌عامل ویندوز شرکت مایکروسافت می‌باشد که در ۲۶ اکتبر ۲۰۱۲ به بازار عرضه شد. این ویندوز برای استفاده در رایانه‌های شخصی، تبلتها و تلفن‌های همراه تولید شده‌است. این سیستم‌عامل هشتمین نسل از سیستم‌عامل‌های ویندوز می‌باشد و به همین دلیل نام آن را ویندوز ۸ گذاشته‌اند.

ویندوز ۸٫۱ نسخهٔ اپدیت شدهٔ ویندوز ۸ می‌باشد که تغییرات زیر در آن اعمال شده است: ۱. دکمه استارت به صورت نیمه کامل برگشته است. ۲. بخش‌های library ویندوز برگشته است. ۳. در اپلیکیشن‌های ویندوز تغییراتی ایجاد شده و دکمه‌های X و - نیز در اپلیکیشن بالای صفحه اپلیکیشن‌های لمسی آمده.

کاربران ویندوز ۸ می‌توانند به صورت رایگان این بروزرسانی را دریافت کنند.

ویندوز ۱۰[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز ۱۰

مایکروسافت در تاریخ ۸ مهر ۱۳۹۳ نسخه جایگزین ویندوز ۸٫۱ را با نام ویندوز ۱۰ رونمایی کرد. در ۷ مرداد ۱۳۹۴ نسخه نهایی آن منتشر شد. این نسخه کمبودهای رابط کاربری که در ویندوز ۸ معرفی شد را هدف گرفته است. تغییرات صورت گرفته شامل: بازگشت منوی استارت، امکان استفاده از چندین دسکتاپ مجازی، قابلیت اجرای برنامه‌های دانلود شده از فروشگاهِ ویندوز به صورت پنجره‌ای (با توانایی کوچک‌کردن پنجره‌ها) و بهبود پشتیبانی از ماوس و صفحه‌کلید. مایکروسافت اعلام کرده‌است که کاربران میتوانند نسخه‌های قانونی ویندوز ۷ و ویندوز ۸٫۱ را به ویندوز ۱۰ به‌روز رسانی کنند.[۱]

ویژگی‌های جدید ویندوز ۱۰[ویرایش]

۱- منوی استارت جدید در ویندوز ۱۰ مایکروسافت بعد از بازخورد منفی از حذف منوی استارت در ویندوز ۸، تصمیم به انتشار به‌روزرسانی جدیدی بانام ۸٫۱ کرد که در آن دکمهٔ استارت به‌جای خود بازگشت؛ ولی اکنون در ویندوز ۱۰ منوی استارت شاهد تغییراتی از قبیل بازشدن منو به‌صورت سنتی باقابلیت پین کردن نرم‌افزارهایی مختلف حتی نرم‌افزارهایی که برای نسخهٔ دسکتاپ طراحی نشده‌اند می‌باشد.

۲- همه‌چیز در قالب پنجره به نظر می‌رسد مایکروسافت در نسخهٔ آتی ویندوز امکان اجرای نرم‌افزارهایی که با رابط کاربری لمسی سازگار هستند را نیز به محیط دسکتاپ بیاورد. در کنار این ویژگی اضافه شدن یا به‌نوعی بازگشت دکمه‌های بستن و کوچک کردن در گوشهٔ پنجره‌های نرم‌افزارها می‌توان اشاره کرد.

۳- چندین دسکتاپ یا همان صفحهٔ کار در ویندوز ۱۰ امکان دارد صفحهٔ اصلی کار شما در ویندوز بسیار شلوغ باشد و یا چندین نفر از یک سیستم استفاده نمایید و هر شخص خواهان قرار دادن نرم‌افزارهای دلخواه بر روی دسکتاپ باشد. در ویندوز ۱۰ امکان استفاده از چندین دسکتاپ و قابلیت سوئیچ بین آن‌ها فراهم گردیده است.

۴- جستجوی سریع‌تر مایکروسافت File Explorer ویندوز ۱۰ را به‌نوعی هوشمند ساخته‌است تا پوشه‌هایی که شما بیشتر به آن‌ها سر می‌زنید را به خاطر سپرده تا در صورت جستجوی فایلی، پوشه‌های پربازدید را در رأس جستجو قرار دهد. با این کار احتمال سریع‌تر پیدا شدن فایل نیز افزایش می‌یابد.

۵- اضافه شدن دکمهٔ کار با کلیک بر روی این دکمه ، می‌توان به‌سرعت بین نرم‌افزارها و دسکتاپ‌های متفاوت سوئیچ کرد.

۶- کلیدها و میان‌برهای جدید یکی دیگر از ویژگی‌های اضافه‌شده به ویندوز ۱۰ خط فرمان قابل‌برنامه‌ریزی است که فرد می‌تواند با برنامه‌ریزی آن به‌صورت شخصی یک میانبر برای اجرای هر فرمانی استفاده نماید.

۷- File Explorer جدید در نسخهٔ آتی ویندوز شاهد File Explorer جدید هستیم که بر روی آن دکمهٔ خانه باقابلیت تعریف هر صفحه‌ای اشاره کرد. همچنین دکمه‌هایی بر روی آن به‌منظور سهولت در اشتراک گذاری فایل‌ها و صفحات بدون نیاز به نرم‌افزار خاصی تعبیه‌شده است.

۸- قالب‌بندی بهتر صفحه ویندوز جدید این امکان را می‌دهد که به‌صورت هم‌زمان از ۴ نرم‌افزار استفاده کنید و تمام آن‌ها را به‌صورت کامل مشاهده نمایید. در این طرح جدید، صفحه به یک مربع تقسیم می‌شود. ویندوز جدید هم‌چنین نرم‌افزارهایی که به‌طور پنهان در حال فعالیت می‌باشند را به کاربر اطلاع می‌دهد و حتی به‌طور هوشمند پیشنهادهایی باکار در حال انجام کاربر برای استفاده از نرم‌افزارها و پر کردن فضای خالی صفحه ارائه می‌کند.

۹- تطبیق با رابط کاربری محیطی که در آن‌هم امکان استفاده از موس و کیبورد وجود دارد و هم صفحهٔ لمسی. ویندوز جدید به‌طور خودکار در شرایط وصل و استفاده از موس و کیبورد نرم‌افزارها و محیط را برای استفاده از آن‌ها آماده می‌کند و در صورت استفاده از صفحهٔ لمسی محیط را با این رابط کاربری تطبیق خواهد داد.

۱۰- یک فروشگاه برای همه در نسخهٔ آتی یک استور یا فروشگاه برای دریافت نرم‌افزارها وجود دارد. با این ویژگی نرم‌افزارهای طراحی‌شده قابلیت اجرا بر روی گوشی و هم سیستم‌های رومیزی را دارند.

۱۱- بروزرسانی خودکار برای کاربران خانگی مایکروسافت در ویندوز ۱۰ امکان غیر فعال کردن بروزرسانی خودکار را از کابران گرفته‌است. این بند بخشی از تفاهمی است که کاربر هنگام نصب ویندوز ۱۰ باید با آن موافقت کند. نسخه‌های آزمایشی ویندوز ۱۰ ارائه شده توسط مایکروسافت، گزینه‌ای برای غیرفعال کردن دانلود و نصب بروزرسانی خودکار نداشتند اما مشخص نبود که این امکان تنها در نسخه‌ی آزمایشی غیرفعال است یا در نسخه‌ی نهایی نیز شاهد حذف این گزینه خواهیم بود. نسخه‌های آزمایشی ارائه شده توسط مایکروسافت، در گذشته نیز قوانین خاصی برای ارسال بازخورد خودکار و موارد مشابه داشتند و تشخیص این که حذف گزینه‌ی غیرفعال کردن بروزرسانی خودکار، همیشگی خواهد بود یاخیر، بسیار دشوار بود. ویندوز ۱۰ جدیدی که با شماره بیلد ۱۰۲۴۰ ارائه شده است به نظر نسخه‌ی نهایی ویندوز خواهد بود که شرکت‌های سازنده بر روی گجت‌های خود به صورت پیش‌فرض نصب خواهند کرد. این نسخه شامل تنظیمات نهایی و متن تفاهم‌نامه و سایر موارد نهایی شده، است.

ویندوز فون[ویرایش]

این نسخه از ویندوز مخصوص تلفن‌های هوشمند است که آخرین نسخهٔ آن ویندوز فون ۸٫۱ است. مایکروسافت قصد دارد سیستم عامل‌های بر پایه ویندوز و ویندوزفون را به هم نزدیک و نزدیکتر کند. بطوری که توسعه دهندگان مایکروسافت، می‌توانند برنامه خود را به دو خروجی ویندوز ۸/۸٫۱ و ویندوزفون ۸/۸٫۱ بطور همزمان منتشر کنند.

ویندوز سی ای[ویرایش]

نوشتار اصلی: ویندوز سی ای

ویندوز سی ای (به طور رسمی به عنوان ویندوز توکار فشرده شناخته می‌شود)، نسخه‌ای از ویندوز است که بر روی رایانه‌های کمینه شده اجرا می‌شود، مانند سیستم‌های هدایت ناوبری ماهواره‌ای و بعضی از گوشی‌های همراه. ویندوز توکار فشرده بر پایه هسته اختصاصی خود است. مایکروسافت مجوزهای ویندوز سی ای را به تولید کنندگان اصلی تجهیزات و سازندگان دستگاه‌ها می‌دهد. تولید کنندگان اصلی تجهیزات و سازندگان دستگاه‌ها می‌توانند واسط‌های کاربری خود را تغییر داده و بسازند، در حالی که ویندوز سی ای پایه‌های تخصصی برای چنین کاری را فراهم می‌کند.
ویندوز سی ای هسته اصلی ای بود که ویندوز موبایل از آن مشتق شد. نسخه بعدی آن، ویندوز فون ۷، بر پایهٔ اجزایی از ویندوز سی ای 6.0 R3 و ویندوز سی ای ۷٫۰ بود. اگرچه ویندوز فون ۸ همانند ویندوز ۸ بر پایهٔ هستهٔ ان تی است .
ویندوز توکار فشرده نباید با ویندوز اکس پی توکار یا ویندوز ان تی ۴ توکار، نسخه‌هایی پیمانه‌ای از ویندوز بر پایه هسته ویندوز ان تی اشتباه گرفته شوند.

نحوهٔ پشتیبانی مایکروسافت[ویرایش]

مایکروسافت به مدت ده سال از محصولات خود پشتیبانی می‌کند. در طی پنج سال اول محصولات خود را تحت پشتیبانی کامل قرار می‌دهد، سپس در پنج سال بعدی فقط پشتیبانی امنیتی را برای محصولات خود ارائه می‌کند.

گاه‌شمار ویندوز[ویرایش]

The Windows Family Tree

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Announcing Windows 10 - Windows Blog". September 30, 2014. Retrieved September 30, 2014. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Microsoft Windows»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «مالتی دیتا»، ویکی‌پدیای انگلیسی
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «[۱]»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد.، دانشنامهٔ آزاد.