چرام

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
چرام
شهر چرام
چشمه بلقیس چرام جنگل‌های بلوط چرام
تندیس مادر چرام تندیس فرشته چرام
از بالا: شهر چرام، چشمه بلقیس چرام، جنگل‌های زاگرس در چرام، تندیس مادر چرام، تندیس فرشته چرام.
کشور  ایران
استان کهگیلویه و بویراحمد
شهرستان چرام
بخش مرکزی
نام(های) دیگر دیار همیشه سبز، نگین جنوب، شمال جنوب
نام(های) قدیمی تل گرد
سال شهرشدن ۱۳۵۵
مردم
جمعیت ۱۲٬۶۳۴ تن (۱۳۹۰)
جغرافیای طبیعی
مساحت ۲۷۶۵۲ متر مربع
ارتفاع از سطح دریا ۷۳۴٫۱ متر از سطح دریا
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه ۲۱٫۷
میانگین بارش سالانه ۲۹۹ میلی‌متر
اطلاعات شهری
ره‌آورد قالی، گلیم، جوال، جاجیم، گبه، توبره، سیاه چادر
پیش‌شماره تلفنی ۰۷۴۳۲۳۶
وبگاه www.choram.ir
به دیار همیشه سبز چرام خوش آمدید.

چرام، شهری در جنوب غربی ایران و در مرکز استان کهگیلویه و بویر احمد است که مرکز شهرستان چرام می‌باشد. مردم این شهر به زبان لری تکلم می‌کنند. این شهر در سال ۱۳۵۵ خورشیدی دارای شهر داری شد و در سال ۱۳۹۰ دارای ۱۲٬۶۳۴ نفر جمعیت بوده.[۱] مساحت این شهر ۲٬۸ کیلومتر مربع[۲] می‌باشد. چرام دارای اب و هوای استپ محلی، بارش اندک ۲۹۹ میلی لیتر در سال و متوسط دمای ۲۱٬۷ درجه سانتی گراد در سال است.[۳][۴]

نام[ویرایش]

  • چرام

اسم رسمی و کنونی این شهر، چرام [چ -ُ ر ا م] می‌باشد. بر اساس متون فرهنگ فارسی عمید[۵] و لغت نامه دهخدا[۶] واژه چرام در اصل به شکل چَرام (چ -َ ر ا م) به معنی چراگاه نوشته می‌شود که این شکل نام در منابع انگلیسی برای شهر چرام به چشم می‌خورد.[۷]

آن شنیدی که در ولایت شام

برده بودند اشتران به چرام

(سنایی)[۸]

دلیل نام گذاری این منطقه به چرام به علت وجود دشت‌ها و چراگاه‌های وسیع ان بوده و به مرور زمان اسم شهر از (چ -َ ر ا م) به (چ -ُ ر ا م) تغییر پیدا کرد. در گویش محلی و بین اهالی استان کهگیلویه و بویر احمد چرام به اسم چروم شناخته می‌شود.

  • تل گرد

تل گرد تپه‌ای باستانی است که امروزه در مرکز شهر چرام قرار دارد که از آن در اسناد دوران قاجار، با عنوان «تل گرد چرام» و «قلعه تل گرد» نام برده شده است. در قدیم در شناسنامه افراد متولد چرام از اسم تل گرد استفاده می‌شد ولی امروزه استفاده از این اسم مرسوم نمی‌باشد.[۹]

پیشینه[ویرایش]

  • تاریخ چرام

نوشتار اصلی:تاریخ لرستان

  1. تاریخ پیش از اسلام و پیش از ورود آریایی‌ها

چرام در دوره هزاره ۴ قبل از میلاد بخشی از تمدن عیلام بوده.

  1. در دوره بعد از اسلام و همچنین بعد از ورود ارایی‌ها

چرام به جز در سلسله حکومت سامانیان و طاهریان و قراقویونلو جزیی از خاک تمامی حکومت‌های ایران بوده.

  • آثار تاریخی

نوشتار اصلی: یادمان‌های چرام

در شهر چرام ۳۵۰ اثر تاریخی وجود دارد که بیش از ۲۴۰ اثر ثبت ملی شده‌اند.[۱۰] بناهای به جا مانده از دوره قاجار حاکی از میزبانی ۲۰۰ ساله شهر چرام به عنوان تفرجگاه در فصل بهار و تابستان است.[۱۱]قلعه‌های شهرک و قلعه چرام دو قلعه تاریخی چرام با ثبت ملی هستند.</ref> کتیبه تنگ پیرزال اثری تاریخی مربوط به دوره قاجار در حوالی شهر چرام قرار دارد و دستورهای ناصرالدین شاه نوشته شده است.[۱۲] همچنین در کاوش باستان‌شناسی که در چرام صورت گرفت مقبره یکی از حاکمان دوره اشکانی کشف شد.[۱۳]

جغرافیای طبیعی[ویرایش]

شهر چرام با ۲٬۸ کیلومتر مربع مساحت در جنوب غرب ایران و در مرکز استان کهگیلویه و بویر احمد قرار دارد. این شهر کوهستانی می‌باشد و در امتداد رشته کوه زاگرس قرار دارد. چرام دارای اب و هوای استپ محلی، و بارش سالانه کم و دمای معتدل می‌باشد.[۱۴]

  • پوشش گیاهی

نوشتار اصلی:جنگل‌های زاگرس

تصویری از طبیعت شهر چرام (کوه سیاه)
تصویری از طبیعت شهر چرام (کوه سیاه)

چرام در بخش زاگرس جنوبی قرار دارد و این جهت دارای اب و هوای گرم تر و خشک تری نسبت به بخش زاگرس شمالی هست. میران ۸۸ درصد مساحت شهرستان چرام را منابع طبیعی تشکیل میدهد.[۱۵]

پوشش طبیعی شهرستان چرام دارای ۸۰ درصد بلوط ایرانی(برودار) و ۲۰ درصد دیگر شامل درختان بنه، کیکم، بادام، زبان گنجشک و غیره که شامل ۷۲ گونه متعلق به ۳۰ خانواده است.[۱۶] استان کهگیلویه و بویر احمد داری ۲ هزار گونه گیاهی می‌باشد[۱۷] و ناحیه سردسیر چرام چون کوه چاسخار[۱۸] مستعد برای رویش گیاهانی چون کنگر (گیاه)، بیلهر، جاشیر، چویل، آویشن، پونه و غیره می‌باشد. مراتع استان کهگیلویه و بویر احمد و چرام دارای ۴۰۰ گونه داروی گیاهی می‌باشد.



  • زمین‌شناسی

نوشتار اصلی:زاگرس

رشته کوه‌های شهر چرام

شهر چرام در امتداد رشته کوه‌های زاگرس قرار دارد و منطقه‌ای کوهستانی محسوب می‌شود.[۱۹] اکثر روستاهای شهرستان چرام در منطقه کوهستانی واقع شده‌اند و راه دسترسی به این روستاها جاده‌های کوهستانی می‌باشد. رشته کوه‌های زاگرس حاصل برخورد دو صفحه تکتونیکی اوراسیا و عربستان هستند، این چین خوردگی متوقف نشده و دگرگونی زمین در غرب ایران و منطقه زاگرس همچنان ادامه دارد و از این رو کوه‌های منطقه چرام جوان محسوب می‌شوند و دارای فرسودگی کمی هستند. جنس سنگ کوه‌های چرام سنگ رسوبی می‌باشد و اکثراً کوه‌های چرام دارای چین خوردگی می‌باشند و مربوط به دوره دوم و سوم زمین‌شناسی می‌باشند.

رودخانه نازمکان (خیرآباد) بزرگترین رودخانه‌ای می‌باشد که در چرام قرار دارد.

  • آب و هوا

چرام دارای اب و هوای نسبتاً گرمی می‌باشد. در فصل زمستان کوه‌های اطراف شهر به خصوص کوه چاسخار پوشیده از برف می‌شوند ولی به ندرت در شهر بارش برف مشاهده می‌شود.[۲۰] اب و هوای چرام در تابستان گرم و خشک و در زمستان سرد و خشک می‌باشد. میزان تغییر دما بین زمستان و تابستان ۳۰ درجه سلسیوس می‌باشد.[۲۱]

Weather-rain-thunderstorm.svgآب و هوای چرامNuvola apps kweather.svg
ژانویه فوریه مارس آوریل مـــــه ژوئـن ژوئیـه اوت سپتامبر اکتبـر نوامبر دسامبر سـال
گرم‌ترین
۱۳ ۱۴ ۱۷ ۲۴ ۲۷ ۳۱ ۳۹ ۳۵ ۳۴ ۲۷ ۲۴ ۱۶ ۴۳
میانگین گرم‌ترین‌ها
۱۰ ۱۱ ۱۵ ۲۱ ۲۴ ۲۹ ۳۴ ۲۹ ۲۸ ۲۳ ۱۷ ۱۲ ۳۴
میانگین سردترین‌ها
۶ ۱ ۳ ۳ ۶ ۱۰ ۱۵ ۸ ۸ ۸ ۴ ۵ ۱۵
سردترین
۲ ۵ ۸ ۳ ۳ ۲
بارش
mm
۵۵ ۴۵ ۵۰ ۲۰ ۴ ۰ ۰ ۱ ۰ ۱ ۳۵ ۸۸ ۲۹۹


منبع: world weather online[۲۲]

اقتصاد[ویرایش]

اقتصاد چرام بر پایه تولید است. بیشتر اقتصاد چرام وابسته به کشاورزی نظیر کشت برنج، گندم، سیفی جات، حبوبات و مرکبات می‌باشد، همچنین در مناطق سردسیر چرام کاشت گردو مرسوم می‌باشد. تولید و فروش گیاهان دارویی نیز رواج در چرام رواج دارد. به طور کلی روستاییان با دامداری و کشاورزی و همچنین پرورش شیلات معیشت می‌کنند. همچنین طرح‌های پرورش قارچ نیز در سطح شهر در حال اجر می‌باشد. شهر چرام دارای شهرک صنعتی می‌باشد که فعالیت‌هایی شامل تولید مواد بهداشتی، اب معدنی و غیره دارد. شهر چرام دارای معدن فسفات می‌باشد که هنوز به بهره‌برداری نرسیده است.[۲۳][۲۴]

آموزش[ویرایش]

این شهر دارای دانشگاه و موسسات عالی نظیر دانشگاه صنعت و معدن، دانشگاه پیام نور و همچنین مرکز فنی و حرفه‌ای می‌باشد. شهر چرام دارای یک کتابخانه عمومی نیز میباشد.

ورزش[ویرایش]

شهر چرام دارای یک استادیوم ورزشی، استخر سر پوشیده و همچنین ۴ سالن و ۱ مجموعه ورزشی سرپوشیده میباشد.

جاذبه‌های گردشگری[ویرایش]

حدود ۸۰ درصد استان کهگیلویه و بویراحمد را ارتفاعات و ۵۶ درصد این استان را جنگل تشکیل می‌دهد، تنها ۲۰ درصد باقی مانده را دشت‌ها تشکیل می‌دهند، از این رو شهر چرام به علت کوهستانی بودن و داشتن جنگل های بلوط و دشت های زیبا مقصد مناسبی برای کوهنوردی، صخره نوردی و طبیعت گردی میباشد. چرام به نوبه خود زیست‌بوم گونه‌های جانوری نظیر بز کوهی، کبک، عقاب، پلنگ ایرانی، خرس ایرانی، گوزن ایرانی و غیره می‌باشد که با گسترش جمعیت انسانی به ندرت در طبیعت یافت می‌شوند و اکثراً در منطقه محافظت شده دنا نگهداری می‌شوند ولی به ندرت در طبیعت چرام نیز مشاهده میشوند.[۲۵] از مهم ترین جاذبه های گردشگری طبیعی چرام میتوان به چشمه بلقیس چرام اشاره کرد که سالانه پذیرای ۳۵ هزار نفر میباشد.[۲۶] همچنین شهر چرام دارای قلعه های قدیمی مربوط به دوره قاجار و حمام قدیمی القچین نیز میباشد . شهر چرام شهری نسبتا مذهبی با مقبره ها و ابنه مذهبی نظیر امام زاده علی سادات و امام زاده بی بی رشیده خاتون نیز میباشد.

جاذبه های مهم گردشگری چرام
جاذبه های طبیعی جاذبه های انسانی جاذبه های مذهبی
باغ چشمه بلقیس چرام و باغ عمران کمپینگ چشمه بلقیس چرام بی بی رشیده خاتون
چشمه کورسا قلعه چرام امام زاده امیر عبدالله
چشمه سیاه اسیاب‌های تل بابونه امام زاده امیر یوسف
آبشار طسوج قلعه تمبی امام زاده امیر ولی
آبشار المون بافت روستای شیخ حسین امام زاده گلبهار
کوه چاسخار قلعه کره شهبازی امامزاده سیدمحمد
تنگ پیرزال گیته تنگ پیرزال امام زاده شاه حمزه
رودرونه آثار روستای موگرم امام زاده علی سادات


نگارخانه[ویرایش]

نقشه سیاسی چرام
عکس سراسرنما از شهر و طبیعت چرام

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. http://www.imo.org.ir/files/rimo-ir//PDF/Unzip...zip/.../kohgiluye.pdf
  2. http://www.bahesab.ir/map/area/
  3. http://fa.climate-data.org/location/51881/
  4. گاوبه، هاینتس. ارجان و کهگیلویه:از فتح عرب تا پایان دوره صفوی. ترجمه سعید فرهودی. تهران: 1359.
  5. https://www.vajehyab.com/amid/چرام
  6. https://www.vajehyab.com/dehkhoda/چرام
  7. https://en.wikipedia.org/wiki/Charam,_Iran
  8. http://ganjoor.net/sanaee/hadighe/hdgh06/sh59/
  9. http://vista.ir/content/110970/تل-گرد،-چرام،-كهكیلویه-(دهدشت)/
  10. http://yasouj.irib.ir/-/240-اثر-میراث-فرهنگی-چرام-به-ثبت-رسیده-است
  11. http://www.farsnews.com/newstext.php?nn=13950106000140
  12. http://www.irantourinfo.com/item/20156-katibe-tang-pirzal.html
  13. http://www.chtn.ir/Default.aspx?tabid=84&articleType=ArticleView&articleId=33146
  14. http://fa.climate-data.org/location/51881/
  15. «۸۸درصد مساحت چرام را منابع طبیعی تشکیل می‌دهد - نمایش محتوای خبر - صدا و سیمای کهگیلویه و بویر احمد». yasouj.irib.ir. بازبینی‌شده در 2016-12-08. 
  16. http://yasoujccim.ir/مزیت‌های‌کلی‌سرمایه‌گذاری‌در‌ا/معرفی-استان-کهگیلویه-و-بویراحمد-2
  17. http://www.yu.ac.ir/index.aspx?siteid=1&pageid=138&newsview=1097
  18. http://kebnanews.ir/129121/دلنوشته‌ای-برای-چاسخار-چرام/
  19. http://www.irimo.ir/far/services/climate/813-اقلیم-استان-کهگیلویه-بویراحمد.html?t=وضع-هوای
  20. http://choram.ir/gozaresh/159010/بارش-برف-پس-از-14-سال-مردم-چرام-را-غافلگیر-کرد-عکس-فیلم
  21. https://weather.com/weather/today/l/30.75,50.75
  22. «آب و هوای تهران»(انگلیسی)‎. سازمان هواشناسی کشور. بازبینی‌شده در ۱۵ مارس ۲۰۱۱. 
  23. http://denanews.ir/1395/08/19742/
  24. http://www.iribnews.ir/fa/news/1266552/افتتاح-و-آغاز-ساخت-۱۴طرح-عمرانی-و-اقتصادی-در-چرام
  25. http://www.chap.sch.ir/sites/default/files/lbooks/92-93/160/kole%20ketab%20C237-12.pdf
  26. http://k-b.ir/546287

منابع[ویرایش]