دینارانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

دینارانی یکی از چهار باب ایل هفت لنگ بختیاری است. باب دینارانی، بر مبنای اتحاد طوایفی است، که منشأهای گوناگون داشته و بواسطه محل سکونتشان در کوه دیناران، بدین نام خوانده می‌شوند.

اگرچه باب دینارانی هیچ وقت در بختیاری عنوان ایلخانی نگرفت اما همیشه در منازعات سیاسی بختیاری تأثیر گذار بوده‌است.[۱][۲][۳][۴][۵][۶] گرمسیر طوایف دینارانی باب در شهرستان ایذه و بخش‌های تابع آن می‌باشد و سردسیرشان در دیناران، کوه سفید، میانکوه و اردل است.

تقسیمات[ویرایش]

دینارانی، از ۹ طایفه تشکیل شده‌است؛ که عبارتند از:

طایفه عالی محمودی از شاخه هفت‌لنگ و از باب؛ دینارانی بوده، که متشکل از دو تیره بزرگ می‌باشد:

مهرعلیخانی علیمردان خانی

مهرعلیخانی

  • تش ملا مرادی (بزرگترین تش)
  • تش اولاد بالا (ساکن در نوراباد از اولاد ملا محمد دینارانی)
  • تش اولاد پایین (ساکن در مالمیر از اولاد ملا چراغ)
  • تش فرضعلی‌وند
  • تش دوورایی
  • تش قریشوند
  • تش شهولی‌وند
  • تش شیخ عالی‌وند
  • تش حاتم‌وند
  • تش احمد میراجی
  • تش شیخ دورائی

علیمردان‌خانی

  • تش میرزا سیلگون
  • تش اولاد
  • تش علیرضا وند
  • تش صالح‌وند
  • تش قیصروند
  • تش لک
  • تش سادات شیرمردی
  • تش نجف سنی
  • تش عالی نقدعلی
  • تش اولاد باقر

طایفه سهید[ویرایش]

  • تیره کی مقصودی
  • تیره کی شمس
  • تیره کی باندری
  • تیره شهپیری
  • تیره شله لنگ (کی محمود)
  • تیره خدابخشی
  • تیره بنگو
  • تیره سرملی

، *تیره پتوی (خسروی) ، *تیره حجی

طایفه نوروزی[ویرایش]

  • تیره راسفند نشین
  • تیره صیف ا.. وند
  • تیره بامیروند
  • تیره کمال وند
  • تیره یارعلی وند
  • تیره ابراهیم وند
  • تیره قیصر وند

طایفه سرقلی[ویرایش]

  • تیره سرقلی
  • تیره غریبی و*
  • حیدرنیا *
  • تیره طهماسبی
  • تیره گدایی
  • تیره گاویار
  • تیره زیلایی
  • تیره قاسمی
  • تیره مهری

طایفه بویری[ویرایش]

بویری، یا طایفه بویری، یکی از طوایف قوم بختیاری،خوانین بویری، در ایران است. این طایفه، بر پایه ساختار اجتماعی و تقسیمات طایفه‌ای قوم بختیاری، از شاخه هفت‌لنگ و از باب دینارانی بوده، که متشکل از هشت تیره می‌باشد.

امروزه بیشترین درصد از افراد این طایفه، به ترتیب میزان جمعیت، در استان‌های خوزستان، چهارمحال و بختیاری و اصفهان مستقر می‌باشند. خاستگاه جغرافیایی طایفه بویری در گرمسیر بختیاری، بخش سُوسَن شامل روستاهای ده حوض (کنارچگاه_حوض دانیال_ده قلعه) و ثریا،ده شیخ،سرقلعه زین آباد،یگاوی،لولو ،تاکُوتَر،شمی ،پِیُون، هلایجان،کل چنار و چم ریحان واقع در ایذه و سَردسیر آنان دیناران از توابع بخش مرکزی شهرستان اردل است.[۱]

طایفه بویری شامل هشت تش است که به دوشاخه بزرگ پیانی وسوسنی است.شاخه پیانی به این دلیل به این نام خوانده میشود که درگذشته اکثرا در روستای پیان بودند وشامل:

  • شیخ میروند
  • سمالوند
  • غلام وند
  • گلالی

و شاخه سوسنی نیزشامل:

  • بابایی
  • نادری
  • قیصری
  • کاظمی

طایفه کورکور (در اصل زراسوند)[ویرایش]

  • تیره کورکور
  • تیره شاسه وند و اولاد حسن یکی از خانواده ها در تیره شاسه وند است که سکونتگاه آن اغلب در دیناران روستای گردپینه در شهرستان اردل استان چهارمحال بختیاری است

طایفه لجمیر اورک[ویرایش]

  • تیره اسماعیل وندی
  • تیره آراحمدی
  • تیره سخندری
  • تیره کری
  • تیره گپی
  • تیره جیره

طایفه شالو[ویرایش]

  • تیره شالو
  • اولاد کل علی گدال (تیره محمدی)
  • تیره صادقی
  • تیره راکی
  • تیره فرهادی
  • تیره میوند
  • تیره اسیمومحمدی
  • تیره حاجی وند
  • تیره لری
  • تیره لوک

منابع[ویرایش]

  1. Arash Khazen. «Tribes and Empire on the Margins of Nineteenth-Century Iran p.22». دانشگاه واشینگتن، ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴. 
  2. «Iran Almanac and the Book of Facts». Echo of Iran، 1970. 
  3. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا. 
  4. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. بازبینی‌شده در 3-25-2014. 
  5. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴. 
  6. Carl Skutsch. «Encyclopedia of the World's Minorities page.176». 
  • حسین ابراهیمی ناغانی. «اسامی طوایف و شعب ایل بختیاری». وب‌گاه انسان‌شناسی و فرهنگ، ۲ اسفند ۱۳۸۸. 
  • خسروی، عبدالعلی. فرهنگ بختیاری. تهران، ۱۳۶۸
  • کریمی، اصغر. سفر به دیار بختیاری. تهران، ۱۳۶۸
  • عکاشه، اسکندر. تاریخ ایل بختیاری به کوشش فرید مرادی. تهران، ۱۳۶۵
  • نیکزاد امیرحسینی، کریم. شناخت سرزمین بختیاری. اصفهان، ۱۳۵۴