دینارانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دینارانی یکی از چهار باب ایل هفت لنگ بختیاری است. باب دینارانی، بر مبنای اتحاد طوایفی است، که منشأهای گوناگون داشته و بواسطه محل سکونتشان در کوه دیناران، بدین نام خوانده می‌شوند.

اگرچه باب دینارانی هیچ وقت در بختیاری عنوان ایلخانی نگرفت اما همیشه در منازعات سیاسی بختیاری تأثیر گذار بوده‌است.[۱][۲][۳][۴][۵][۶] گرمسیر طوایف دینارانی باب در شهرستان ایذه،هفتکل،باغملک و مسجدسلیمان است سردسیرشان در دیناران، کوه سفید،بخش هایی از جنوب غربی استان کهگیلویه بویراحمد،،و میانکوه و اردل در استان چهارمحال بختیاری است

تقسیمات[ویرایش]

دینارانی، از ۹ طایفه تشکیل شده‌است؛ که عبارتند از:

طایفه عالی محمودی از شاخه هفت‌لنگ و از باب؛ دینارانی بوده، که متشکل از دو تیره بزرگ می‌باشد:

مهرعلیخانی علیمردان خانی

مهرعلیخانی

  • تش ملا مرادی (بزرگترین تش)
  • تش اولاد بالا (ساکن در نوراباد از اولاد ملا محمد دینارانی)
  • تش اولاد پایین (ساکن در مالمیر از اولاد ملا چراغ)
  • تش فرضعلی‌وند
  • تش دوورایی
  • تش قریشوند
  • تش شهولی‌وند
  • تش شیخ عالی‌وند
  • تش حاتم‌وند
  • تش احمد میراجی
  • تش شیخ دورائی

علیمردان‌خانی

  • تش میرزا سیلگون
  • تش اولاد
  • تش علیرضا وند
  • تش صالح‌وند
  • تش قیصروند
  • تش لک
  • تش سادات شیرمردی
  • تش نجف سنی
  • تش عالی نقدعلی
  • تش اولاد باقر

طایفه سهید[ویرایش]

  • تیره کی مقصودی
  • تیره کی شمس
  • تیره کی باندری
  • تیره شهپیری
  • تیره شله لنگ (کی محمود)
  • تیره خدابخشی
  • تیره بنگو
  • تیره سرملی

، *تیره پتوی (خسروی) ، *تیره حجی

طایفه نوروزی[ویرایش]

  • تیره راسفند نشین
  • تیره صیف ا.. وند
  • تیره بامیروند
  • تیره کمال وند
  • تیره یارعلی وند
  • تیره ابراهیم وند
  • تیره قیصر وند

طایفه سرقلی[ویرایش]

طایفه سرقلی یکی از طوایف ایل جلیل یختیاری است که بر پایه طبقه بندی اجتماعی ایل بختیاری" از شاخه هفت لنگ وار بابادی باب دینارون است .این طایفه متشکل از هفت تیره به نامهای


  • تیره غریبی
  • تیره طهماسبی
  • تیره زیلایی
  • تیره مهری
  • تیره قاسمی
  • تیره گدایی
  • تیره گاویار
  • که هم اکنون اکثرا انها در شهرهای ایذه اهواز رامهرمز شهرکرد اردل اصفهان سکونت دارند.روستاها ودهکده های این طایفه که مجموع هفت تیره سرقلی در انجا سکونت دارند در گرمسیر عبارتند از" روستاهای نوترکی غریبی، نوترکی طهماسبی ، نوترکی زیلایی ، آبله ، دهنو ،پیان ،بیضیتک کله ضرب ،تلخاب، بادام زار قلعه سرخه پا گچ.وسردسیر این طایفه نیز در منطقه دیناران شهرک قراب (نجف آباد)وشندان شهرستان اردل استان چهار محال وبختیاری می باشد .ویراش شده توسط حسین مهری.بتاریخ 13 مرداد1397

طایفه بویری[ویرایش]

بویری، یا طایفه بویری، یکی از طوایف قوم بختیاری،خوانین بویری، در ایران است. این طایفه، بر پایه ساختار اجتماعی و تقسیمات طایفه‌ای قوم بختیاری، از شاخه هفت‌لنگ و از باب دینارانی بوده، که متشکل از هشت تیره می‌باشد.

امروزه بیشترین درصد از افراد این طایفه، به ترتیب میزان جمعیت، در استان‌های خوزستان، چهارمحال و بختیاری و اصفهان مستقر می‌باشند. خاستگاه جغرافیایی طایفه بویری در گرمسیر بختیاری، بخش سُوسَن شامل روستاهای ده حوض (کنارچگاه_حوض دانیال_ده قلعه) و ثریا،ده شیخ،سرقلعه زین آباد،یگاوی،لولو ،تاکُوتَر،شمی ،پِیُون، هلایجان،کل چنار و چم ریحان واقع در ایذه و سَردسیر آنان دیناران از توابع بخش مرکزی شهرستان اردل است.[۱]

طایفه بویری شامل هشت تش است که به دوشاخه بزرگ پیانی و سوسنی است.شاخه پیانی به این دلیل به این نام خوانده می‌شود که درگذشته اکثرا در روستای پیان بودند و شامل:

  • شیخ میروند
  • سمالوند
  • غلام وند
  • گلالی

و شاخه سوسنی نیز شامل:

  • بابایی
  • نادری
  • قیصری
  • کاظمی

طایفه کورکور (در اصل زراسوند)[ویرایش]

  • تیره کورکور
  • تیره شاسه وند و اولاد حسن یکی از خانواده‌ها در تیره شاسه وند است که سکونتگاه آن اغلب در دیناران روستای گردپینه در شهرستان اردل استان چهارمحال بختیاری است و البته این طایفه بیشترین جمعیت آن در شهرستان ایذه و دهستان بر آفتاب کاشکلی میباشد و نشات گرفته از نام حیدر خان کور جد این طایفه میباشد

طایفه لجمیر اورک[ویرایش]

  • تیره اسماعیل وندی
  • تیره آراحمدی
  • تیره سخندری
  • تیره کری
  • تیره گپی
  • تیره جیره
  • تیره بلیل
  • تیره رشیدی
  • تیره محمودی(لیرزردی)
  • تیره نادری

طایفه شالو[ویرایش]

  • تیره شالو
  • اولاد کل علی گدال (تیره محمدی)
  • تیره صادقی
  • تیره راکی
  • تیره فرهادی
  • تیره میوند
  • تیره اسیمومحمدی
  • تیره حاجی وند
  • تیره لری
  • تیره لوک

منابع[ویرایش]

  1. Arash Khazen. «Tribes and Empire on the Margins of Nineteenth-Century Iran p.22». دانشگاه واشینگتن، ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴. 
  2. «Iran Almanac and the Book of Facts». Echo of Iran، 1970. 
  3. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا. 
  4. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. بازبینی‌شده در 3-25-2014. 
  5. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴. 
  6. Carl Skutsch. «Encyclopedia of the World's Minorities page.176». 
  • حسین ابراهیمی ناغانی. «اسامی طوایف و شعب ایل بختیاری». وب‌گاه انسان‌شناسی و فرهنگ، ۲ اسفند ۱۳۸۸. 
  • خسروی، عبدالعلی. فرهنگ بختیاری. تهران، ۱۳۶۸
  • کریمی، اصغر. سفر به دیار بختیاری. تهران، ۱۳۶۸
  • عکاشه، اسکندر. تاریخ ایل بختیاری به کوشش فرید مرادی. تهران، ۱۳۶۵
  • نیکزاد امیرحسینی، کریم. شناخت سرزمین بختیاری. اصفهان، ۱۳۵۴