دیرکوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دیرکوند یا دریکوند یکی از ایل‌های لر ساکن پیشکوه است که بخش از مردم ایل بالاگریوه به‌شمار می‌روند. سکونتگاه دیرکوندها جنوب شهرستان خرم‌آباد است.[۱] بخشی از جمعیت دیرکوندها نیز ساکن شهرستان اندیمشک و شهرستان ملایر و شهرستان ایلام و شهرستان کرمانشاه هستند.[۲] از افراد مشهور این ایل می‌توان به [[شاه وردی خان| آخرین حاکم اتابکان لر کوچک، میرنوروز شاعر بزرگ لر و قدم‌خیر قلاوند اشاره کرد.

🌛دریڪ یا زریڪ🌜 نام اولین سکه زر دوران باستان، میراث ارزشمند و سندی معتبر از تاریخ کهن، معرف قدمت و ریشه اصلی دو ایل بزرگ زاگرس نشین (دیرڪ و زیرڪ)

دریڪ یا دیرڪ وند یکی از مهمترین ایلات کهن منطقه بکر و سرسخت رشته کوه زاگرس است، این ایل بزرگ در لرستان از طوایف فراوانی (بهاروند، قلاوند، میر، یاقوند و ..) تشکیل شده، و محل سکونتش جنوب غرب لرستان منطقه ای معروف به "بالاگریوه" که به معنای بالانشین است میباشد، منطقه ای که زمانی جایگاه شاهان ساسانی، اشکانی و هخامنشیان بوده و در دل خود یکی از ۶ گنجینه بزرگ جهان، همان (گنج بزرگ کلماکره) را جای داده و نشان از ناگفته های سر بر مهر بسیار دارد. همچنین مردمان این ایل کهن بجز ایران در استانهای کردنشین کشورهای عراق، ترکیه و شهرستان (دیرک) استان حسکه سوریه نیز سکونت دارند. تاریخ مستند علمی، باسپاس

تاریخ[ویرایش]

ایل دیرکوند (برادران دیرک و جودک) (دریکوند) به شاخه‌های اصلی طایفه میر، کیه رفوند، نجفوند ،طافی ،طالب وند،ساتیاروند،گلالی وند ، شورآووی ، زینی وند میباشند، یعقوب وند و نوه‌های دختری اش که شامل بهاروند، کردعلیوند ، نظرعلی وند و قلاوند و میرزاوند و جودکی‌ها هم شامل حیدر و کایید، شهسوار، جوجه وند و .....تقسیم می‌شود.[۳] دریکوندها در دهه ۱۸۷۰ میلادی حدود ۲٬۰۰۰ خانوار جمعیت داشتند که تا دهه ۱۹۲۰ میلادی جمعیت دریکوندها با ۸٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ خانوار افزایش یافت.[۳] ولادیمیر مینورسکی دریکوندها را از قبیله جنگروی معرفی می‌کند.هنری راولینسون اما دریکوندها را مردمانی شجاع و غارتگر معرفی می‌کند که در مسیر اندیمشک، خرم‌آباد، بروجرد به غارت کاروان‌ها می‌پرداخته‌اند که آخرین غارت این در اواسط قرن نوزده میلادی صورت گرفت که کاروان بی نام نشانی معروف به کاروان لنج که از جنوب به سمت تهران در حرکت بود را کامل غارت نمودن و امنیه‌های همراه کاروان را به قتل رساندند سرگروه دسته دریک نامی هخامنشی هست واحد پول هخامشنی دریک بوده‌است. و این نام یک نام هخامنشی است [۴]

زبان[ویرایش]

دریکوندها جزئی مهم از لرهای بالاگریوه هستند و به گویش بالاگریوه‌ای صحبت می‌کنند.[۵]

جمعیت[ویرایش]

جمعیت طوایف مختلف ایل دیرکوند در دوران حکومت پهلوی حدود ۱۱٫۰۰۰ خانوار ذکر شده‌است. علی رزم‌آرا در سال ۱۳۲۰ ه.ش جمعیت طایفه کرفوند و شورآووی را ۴۵۰۰ خانوار و جمعیت طایفه بهاروند را ۴٫۸۵۰ خانوار و جمعیت طایفهٔ میر را ۴٫۵۰۰ خانوار ذکر کرده‌است. در سال ۱۳۳۷ه.ش نیز طایفه قلاوند ۱٫۲۰۰ خانوار و جمعیت طایفه زینی‌وند ۵۵۰ خانوار ذکر شده‌است.[۶] ناگفته نماند از دیگر طوایف دیرکوند مانند نجفوند، یعقوب وند و... آمار جمعیتی ذکر نشده است.

پانویس[ویرایش]

  1. «DĪRAKVAND». دانشنامه ایرانیکا، ۱۵ دسامبر ۱۹۹۵. بازبینی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۵. 
  2. «دیرکوند». لغتنامه دهخدا. بازبینی‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۴. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام derickvand وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  4. سکندر امان‌اللهی بهاروند. قوم لر. ۱۳۹۳. ۱۵۰. 
  5. بالاگریوه، مرادحسین پاپی. تبار هخامنش دیار بالاگریوه. افلاک، اسفند ۱۳۹۰. شابک ‎۹۷۸-۹۶۴-۱۸۶-۰۰۹-۹. 
  6. دیرکوند. دانشنامه جهان اسلام.