ایل جلالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

جلالی نام یکی از ایل‌های کرد ایران استان آذربایجان غربی در شهرستانهای ماکو، شوط، و خوی است. زبان گفتاری ایل کردی کرمانجی است.[۱] این ایل الان بیشتر حالت یکجانشینی پیدا کرده‌اند و در شهرهای ارومیه، سلماس، خوی، ماکو، شوط، چایپاره، پلدشت و چالدران ساکن شده‌اند.[۲]

ایل جلالی بزرگ‌ترین ایل استان آذربایجان غربی است که حدود ۲/۴۸ درصد از خانوارهای کوچنده استان را شامل می‌شود. این ایل از ۱۰ طایفه و ۵۹ باو و ۲۴۷ اوبه تشکیل شده و به دلیل داشتن جمعیت فراوان و گستردگی طوایف آن به نام جلالی مشهور شده‌است. براساس روایت عشایر نام بنیانگذار ایل «جلال» بوده‌است. در نظام زندگی ایل جلالی قدرت مرکزی از آن رئیس ایل بوده و نظیر سایر قدرتهای ایلی موروثی می‌باشد. بعد از رئیس ایل، رئیس طایفه و بعد از او «سراوبه» در راس هرم قدرت قرار دارند. هر طایفه از چند باو تشکیل می‌شود و هر باو نیز بزرگ و ریش سفیدی دارد که به هنگام ضرورت مورد مشورت قرار می‌گیرد. در گذشته قدرت مرکزی ایل اهمیت خاص داشته و حیات ایل در گرو تصمیمات وی بوده‌است. اما هر چه طوایف گسترده‌تر می‌شدند و اوبه‌ها فراوانتر، به همان اندازه از حیطه قدرت مرکزی دور شده و بر قدرت طایفه افزوده می‌شده‌است.[۲]

تبعید عشایر جلالی در دوران رضاشاه ابعادی وسیع به خود گرفت، از ۵,۰۰۰ خانوار تبعیدی کرد جلالی از ماکو به قزوین، تنها ۵۰۰ نفر بعد از شهریور بیست بازگشته بودند.[۳]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. منصوری، مسعود (زمستان ۱۳۸۱). «بررسی مقایسه ای زمینه های تولید در گروه های عشایری و گرایش آنان به تغییر و تحول در شیوه تولیدی عشایری؛ مطالعه موردی ایل جلالی شمال غرب کشور». علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز (با همکاری گروه اقتصادی دانشگاه ارومیه). پیاپی ۳۷. ۱۹ (۱).
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ اسکندری نیا، ابراهیم: ساختار و سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی
  3. رحیم قاضی. قاضی محمد و جمهوری کردستان. ص ۹۲
  • اسکندری نیا، ابراهیم، ساختار و سازمان ایلات و شیوه معیشت عشایر آذربایجان غربی.