حسنوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

حسنوند یکی از طوایف لر است. محل سکونت این طایفه لرستان و ایلام است. حسنوند بخشی از طوایف سلسله است.[۱][۲] اکثریت مردم آن به زبان لکی و عده‌ای به زبان لری تکلم می‌کنند.

خاستگاه قومی

ایل حسنوند یکی از چهار ایل بزرگ منتسب به سلسله می‌باشد. الشتر خاستگاه فرزندان سلسله به نام‌های حسن، ترکاش، کلی و یوسف می‌باشد که نیای بزرگ چهار ایل حسنوند، یوسفوند، ترکاشوند و کولیوند می‌باشند.[نیازمند منبع]

جمعیت

قدیمیترین آمار از جمعیت حسنوندها در دهه ۱۸۷۰ میلادی توسط شیندلر منتشر شده‌است و او جمعیت حسنوندها را حدود ۲٬۵۰۰ ذکر کرده‌است.[۲] نویسنده کتاب جغرافیای لرستان در ۱۸۸۳ میلادی جمعیت آن‌ها را حدود ۸۵۰ خانوار نوشته‌است.[۲] جمعیت این ایل در دهه ۱۹۳۰ میلادی پنج هزار خانوار و در دهه ۱۹۶۰ میلادی ۱٬۵۰۰ خانوار بوده‌است.

شجرنامه ایل حسنوند

ایل حسنوند دارای طوایف زیر است:

طایفه کاکولوند

این طایفه دارای ۲۵ تیره به نام‌های: رومی،مرادجان، میرزاجان، ابراهیم‌جان ،حیدر، محمدجان، امان‌جان، دیتنه‌وند، پولاد، زیودار (زیار)، اوررضا، روسی، سالار، قل نره‌شی، بوه (بابا)، منظمی، ملکی، رحمتی، صادقی، اتابک، سیاهپوش، نوراللهی، فرج‌اللهی، نصراللهی، فتح‌اللهی، ذکراللهی است.

طایفه دولتشه

طایفهٔ دولتشه یا دولتشاهی دارای تیره‌های: پشم، رحمان‌شه، کل (کوتاه)، پهلوان قلی می‌باشد.

طایفهٔ خمسه

تیره‌های طایفهٔ خمسه (اولاد اسکندر) عبارتند از: ۱. تیرهٔ میمی دارای اولاد: حسین، احمد، صیدنظر. ۲. تیرهٔ توخن دارای اولاد: مشل، گردل، نوم‌خدا، چوچل ۳. تیرهٔ زهووی (زهابی) دارای اولاد: وشنی و حمدبک ۴. تیرهٔ گرزبین شامل اولاد: گرزبین، گنجی ۵. تیرهٔ باباحسین.

طایفه میفر (محمدفر)

این طایفه از تیره های ندر، جوانمرد، سفرعلی، عوضعلی و حیدر تشکیل شده است.

طایفهٔ بسوم

طایفهٔ بسوم یا بسطام نیز از دو تیره تشکیل گردیده که هریک دارای زیرتیره‌هائی به‌شرح زیر می‌باشد:

- تیرهٔ چراغ بگ شامل اولاد: غلامحسین، یمین گل‌رضا، زرینی، امرائی، ابناخ، کرد، آهنگر می‌باشد.

- تیرهٔ یوسف بگ شامل اولاد: رحمت‌علی، دمدار، امرائی، بختوبگ، خسروبگ، بوه، گل‌حسین، اسماعیل‌وند، حاجی، هومنی، پوس‌بگ است.

جغرافیای سکونت

این ایل در سال ۱۳۱۱، پنج هزار خانوار جمعیت داشته‌است.[۳][۴] محل سکونت اصلی ایل حسنوند شهرستان سلسله است. پراکندگی جمعیتی این ایل در شهرستان‌های سلسله، خرم‌آباد، پلدختر، کنگاور، کوهدشت، بروجرد، کلاردشت، قزوین و بخش دینور می‌باشد.

پانویس

  1. F. Towfīq (۱۵ دسامبر ۲۰۰۳). «ḤASANVAND». دانشنامه ایرانیکا. دریافت‌شده در ۲۰ مارس ۲۰۱۲.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «حسنوند». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. دریافت‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶.
  3. مسعود کیهان. جغرافیای مفصل ایران. جلد دوم: جغرافیای سیاسی ایران. ص ۶۳. سال ۱۳۱۱
  4. «حسنوند». لغتنامه دهخدا. دریافت‌شده در ۱ دسامبر ۲۰۱۱.

منابع

  • معجزی والیزاده، محمدرضا (۱۳۸۰). تارخ لرستان: روزگار قاجار: از تاسیس تا کودتای ۱۲۹۹. تهران: انتشارات حروفیه. شابک ۹۶۴-۹۲۱۸۵-۷-۲.
  • حیدری، حجت اله (۱۳۸۱). ایل حسنوند. امیرکبیر خرم‌آباد: افلاک. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۶۴۳۱-۳۸-۶.
  • اقبالی، رضا (۱۳۹۱). امنیت و انتظامات در لرستان: از صفویه تا پهلوی. تهران: ائمه (ع). شابک ۹۷۸-۶۰۰-۶۳۰۶-۲۷-۸.
  • پهلوان، کیوان (۱۳۸۵). رضاشاه «از الشتر تا الاشت» نیای لر رضاشاه. تهران: آرون. شابک ۹۶۴-۷۲۱۷-۶۷-۶.
  • حیدری، حجت اله (۱۳۵۵). ریشه‌های نژادی لر. تهران: کتابفروشی فردوسی.
  • رحمتی، حشمت الله (۱۳۹۱). خدایی خان: ایلخانی از پیشکوه لرستان. خرم‌آباد: شاپورخواست. شابک ۹۷۸-۶۰۰۲-۶۰۰۲-۲۶.
  • رحمتی، حشمت الله (۱۳۸۶). قوم لُر در آینه تاریخ. خرم‌آباد: شاپورخواست. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۲۷۰۷-۲۴-۹.
  • ذبیح‌الله منصوری، هرتز فیلد گیرشمن و ماریژان موله. سرزمین جاوید. تهران: انتشارات زرین. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۴۰۷۰-۴۲-۶.

جستارهای وابسته

  1. دکتر معصومه ابراهیمی (۱۳۹۳). «خواستگاه ،تاریخ و فرهنگ لک ها». پژوهشگاه علوم انسانی.
  2. امیدعلی نجف‌زاده،ووسی عنبری(مقدمه) (بهمن ۱۳۹۵). مردم‌شناسی قوم لک. انتشارات واژگان.
  3. رستم رحیمی (۱۳۷۸). بومیان دره مهرگان با محوریت قوم لک. انتشارات ماهیدشت(کرمانشاه).
  4. امین گجری شاهو (۱۳۷۸). از بیستون تا دالاهو پیرامون لک و کرد. انتشارات مه(تهران).
  5. امیرشرف‌الدین بدلیسی (۱۳۴۳). شرفنامه بدلیسی. انتشارات علمی(تهران).