دورکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دورَکی یکی از ۴ باب هفت‌لنگ از ایل بختیاری است و بخش عمده‌ای از آن‌ها در جنوب‌غربی ایران، در استان‌های خوزستان، چهارمحال و بختیاری و لرستان مستقر هستند.

با توجه به نمودار سازمانی ایل بختیاری، به دو شاخه هفت‌لنگ و چهارلنگ منشعب می‌گردد، چهارلنگ از ۵ باب یا شعبه و هفت‌لنگ نیز از ۴ باب تشکیل شده‌است، که یکی از آن‌ها دورکی می‌باشد. باب دورکی، خود از ۸طایفه تشکیل می‌شود.[۱][۲][۳][۴][۵][۶]

طوایف و تقسیمات[ویرایش]

دورکی از طوایف زیر تشکیل شده است:

بابااحمدی[ویرایش]

طایفه بابااحمدی (یا بامدی) به سه شعبه اصلی تقسیم می‌شود، که هر یک به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل می‌شوند.

سراجدین‌وند[ویرایش]

  • تیره درویش آدمی
  • تیره درویش میرحاج
  • تیره برام
  • تیره احمد فخردین
  • تیره عدیوی
  • تیره کوهی

کشکی (.کِوچکی)[ویرایش]

  • اولاد موسی
  • اولاد ممرضا
  • اولاد سُمال
  • اولاد بابا
  • اولاد کیخاعرب
  • اولاد کریم
  • اولاد کاظم
  • اولاد شنبه
  • اولاد القاص

اولادکیخاعلی

  • اولاد پنجی

باب دورکی[ویرایش]

  • اولاد حاجعلی
  • موسوی
  • چهاربنیچه
  • جلالی
  • قلعه سردی

زراسوند[ویرایش]

طایفه زراسوند ازتیره‌های زیر تشکیل شده است:

  • تیره احمدخسروی
  • تیره خدری
  • تیره خدرسرخ
  • تیره توشمال
  • تیره اولاد جعفرقلی خان
  • تیره مشایخ
  • تیره علاسوند
  • تیره سیف‌الدین‌وند
  • تیره هیهاوند
  • تیره گرکه
  • تیره زنبور
  • تیره ایمری(مری)
  • تیره میر
  • تیره کاید
  • تیره یتیم
  • تیره پیوندی
  • تیره شهو(شهی)
  • تیره باپیر

گندلی[ویرایش]

طایفه قندعلی (یا گندلی) به دو شعبه اصلی تقسیم می‌شود، که هر یک از این دو، به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل شده‌اند.

هلیل‌وند[ویرایش]

برپایهٔ الفبا:

  • تیره بازی‌وند
  • تیره جلیل‌وند
  • تیره جمال‌وند
  • تیره خواجه‌وند
  • تیره سلطانعلی‌وند
  • تیره شهریاروند
  • تیره مدولی
  • تیره سبزعلی‌وند

(تیره سبز علی وند اصل آن‌ها چهارلنگ ممصالح ساکن الیگودرز لرستان بودند که طی اتفاقاتی به منطقه هفتلنگ مهاجرت کردند و الان گندلی محسوب می‌شوند.)

وَرناصری[ویرایش]

  • تیره ورناصری
  • تیره صالح بابری
  • تیره بره بی چاست

اُسیوند[ویرایش]

طایفه اسیوند، از ۶ تیره تشکیل شده است

  • تیره خواجه

    • تش تاج‌پور
    • تش فولادی

  • تیره پِل

    • تش (پل)گپ
    • تش پل کوچک

  • تیره گاودوش

    • تش هزاریان
    • تش جهان‌بین
    • تش حسین‌وند

  • تیره شهماروند
  • تیره بردین

    • تش زردوند
    • تش حاجی‌پور
    • تش شاهرخ‌وند

  • تیره مرغایی (این تیره با نام خراسانی نیز شناخته می‌شود. واژه مرغاو یا همان مرو، نام پیشین خراسان بوده‌است. این گروه در زمان نادرشاه به منطقه بختیاری کوچیده‌اند)

موری[ویرایش]

طایفه موری، از دو شعبه اصلی تقسیم می‌شود، (در اصطلاح محلی به آن‌ها باب نیز گفته می‌شود) که هر یک، به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل شده‌اند.

بردین باب[ویرایش]

  • تیره کریم‌وند
  • تیره اسدوند
  • تیره عبده‌وند
  • تیره غریب‌ گر
  • نیره عیدی‌وند
  • تیره قاسم‌علی‌وند
  • تیره غریب وند
  • تیره حسنوند

بوری باب[ویرایش]

  • تیره علی‌جان‌وند
  • تیره بوری
  • تیره گورداگونی
  • تیره کَرطلائی
  • تیره شیخ سلیمانی


[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. Arash Khazen. «Tribes and Empire on the Margins of Nineteenth-Century Iran p.22». دانشگاه واشینگتن، ۲۰۰۹. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴. 
  2. «Iran Almanac and the Book of Facts». Echo of Iran، 1970. 
  3. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا. 
  4. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. بازبینی‌شده در 3-25-2014. 
  5. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. بازبینی‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴. 
  6. Carl Skutsch. «Encyclopedia of the World's Minorities page.176». 
  7. نمودار سازمانی ایل بختیاری (کتاب ایل بختیاری)

منابع[ویرایش]

  • حسین ابراهیمی ناغانی. «اسامی طوایف و شعب ایل بختیاری». وب‌گاه انسان‌شناسی و فرهنگ، ۲ اسفند ۱۳۸۸. 
  • خسروی، عبدالعلی. فرهنگ بختیاری. تهران، ۱۳۶۸
  • نیکزاد امیرحسینی، کریم. شناخت سرزمین بختیاری. اصفهان، ۱۳۵۴