دورکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دورَکی یکی از ۴ باب هفت‌لنگ از ایل بختیاری است و بخش عمده‌ای از آن‌ها در جنوب‌غربی ایران، در استان‌های خوزستان، چهارمحال و بختیاری و لرستان مستقر هستند.

با توجه به نمودار سازمانی ایل بختیاری، به دو شاخه هفت‌لنگ و چهارلنگ منشعب می‌گردد، چهارلنگ از ۵ باب یا شعبه و هفت‌لنگ نیز از ۴ باب تشکیل شده‌است، که یکی از آن‌ها دورکی می‌باشد. باب دورکی، خود از 9طایفه تشکیل می‌شود.[۱][۲][۳][۴][۵][۶]

طوایف و تقسیمات

دورکی از طوایف زیر تشکیل شده است:

بابااحمدی

طایفه بابااحمدی (یا بامدی) به۸تیره تقسیم می‌شود، که هر یک به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل می‌شوند.

سراجدین‌وند

  • تیره درویش آدمی
  • تیره درویش میرحاج
  • تیره برام
  • تیره احمد فخردین
  • تیره عدیوی
  • تیره کوهی


  • اولاد محمد رضا
  • اولاد میرزاحسین
  • اولاد سُمال
  • اولاد بابا
  • اولاد کیخاعرب
  • اولاد کریم
  • اولاد کاظم
  • اولاد شنبه
  • اولاد شهباز * اولاد القاص
  • اولاد پنجی

زراسوند

طایفه زراسوند ازتیره‌های زیر تشکیل شده است:

  • تیره احمدخسروی(احمد مهمید)
  • تیره خدری
  • تیره خدرسرخ
  • تیره توشمال
  • تیره علاسوند
  • تیره سیف‌الدین‌وند
  • تیره هیهاوند
  • تیره گرکه
  • تیره زنبور
  • تیره ایمری(مری)
  • تیره میر
  • تیره کاید
  • تیره یتیم
  • تیره پیوندی
  • تیره شهو(شهی)
  • تیره باپیر

گندلی

طایفه قندعلی (یا گندلی) به دو شعبه اصلی تقسیم می‌شود، که هر یک از این دو، به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل شده‌اند.

هلیل‌وند

برپایهٔ الفبا:

  • تيره گولوند
  • تیره بازی‌وند
  • تیره جلیل‌وند
  • تیره جمال‌وند
  • تیره خواجه‌وند
  • تیره سلطانعلی‌وند
  • تیره شهریاروند
  • تیره مدولی
  • تیره سبزعلی‌وند

(تیره سبز علی وند اصل آن‌ها چهارلنگ ممصالح ساکن الیگودرز لرستان بودند که طی اتفاقاتی به منطقه هفتلنگ مهاجرت کردند و الان گندلی محسوب می‌شوند.)

وَرناصری

  • تیره ورناصری
  • تیره صالح بابری
  • تیره بره بی چاست

اُسیوند

طایفه اسیوند، از ۶ تیره تشکیل شده است

  • تیره خواجه

    • تش تاج‌پور
    • تش فولادی

  • تیره پِل

    • تش (پل)گپ
    • تش پل کوچک

  • تیره گاودوش

    • تش هزاریان
    • تش جهان‌بین
    • تش حسین‌وند

  • تیره شهماروند
  • تیره بردین

    • تش زردوند
    • تش حاجی‌پور
    • تش شاهرخ‌وند

  • تیره مرغایی (این تیره با نام خراسانی نیز شناخته می‌شود. واژه مرغاو یا همان مرو، نام پیشین خراسان بوده‌است. این گروه در زمان نادرشاه به منطقه بختیاری کوچیده‌اند)

موری

طایفه موری، از دو شعبه اصلی تقسیم می‌شود، (در اصطلاح محلی به آن‌ها باب نیز گفته می‌شود) که هر یک، به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل شده‌اند.

بردین باب

  • تیره کریم‌وند
  • تیره اسدوند
  • تیره عبده‌وند
  • تیره غریب‌ گر
  • نیره عیدی‌وند
  • تیره قاسم‌علی‌وند
  • تیره غریب وند
  • تیره حسنوند

بوری باب

  • تیره علی‌جان‌وند(بزرگترین تیره)

1- تش بهمنی 2-تش طهماسبی 3-تش علیجانی 4-تش صالحی 5-




[۷]

پانویس

  1. Arash Khazen (۲۰۰۹). «Tribes and Empire on the Margins of Nineteenth-Century Iran p.22». دانشگاه واشینگتن. دریافت‌شده در ۲۰۱۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  2. «Iran Almanac and the Book of Facts». Echo of Iran. ۱۹۷۰.
  3. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا.
  4. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. دریافت‌شده در 3-25-2014. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  5. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴.
  6. Carl Skutsch. «Encyclopedia of the World's Minorities page.176».
  7. نمودار سازمانی ایل بختیاری (کتاب ایل بختیاری)

منابع

  • حسین ابراهیمی ناغانی (۲ اسفند ۱۳۸۸). «اسامی طوایف و شعب ایل بختیاری». وب‌گاه انسان‌شناسی و فرهنگ.
  • خسروی، عبدالعلی. فرهنگ بختیاری. تهران، ۱۳۶۸
  • نیکزاد امیرحسینی، کریم. شناخت سرزمین بختیاری. اصفهان، ۱۳۵۴