دورکی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دورَکی یکی از ۴ باب هفت‌لنگ از ایل بختیاری است و بخش عمده‌ای از آن‌ها در جنوب‌غربی ایران، در استان‌های خوزستان، چهارمحال و بختیاری و لرستان مستقر هستند.

با توجه به نمودار سازمانی ایل بختیاری، به دو شاخه هفت‌لنگ و چهارلنگ منشعب می‌گردد، چهارلنگ از ۵ باب یا شعبه و هفت‌لنگ نیز از ۴ باب تشکیل شده‌است، که یکی از آن‌ها دورکی می‌باشد. باب دورکی، خود از 6طایفه تشکیل می‌شود.[۱][۲][۳][۴][۵][۶]

طوایف و تقسیمات[ویرایش]

دورکی از طوایف زیر تشکیل شده است:

  • شیخ رباط
  • اسیوند
  • گندعلی
  • موری
  • بابااحمدی
  • زراسوند
  • در بعضی از کتابها و نمودارهای سازمان اجتماعی، طایفه‌های "مشایخ بختیاری" مانند پیرعباس، شاه‌پوری، مُنگَشتی و طایفه چهرازی که "ترک قشقائی" می‌باشند، دورکی باب نوشته شده‌اند.
  • در برخی منابع، طایفه‌های آسترکی و چهاربُری دورکی باب نوشته شده‌است،امّاطبق تحقیقات به عمل آمده این دو طایفه، چهارلنگ ممصالح (محمود صالح) می‌باشد.

بابااحمدی[ویرایش]

طایفه بابااحمدی (یا بامدی) به۸تیره تقسیم می‌شود، که هر یک به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل می‌شوند.

سراجدین‌وند[ویرایش]

  • تیره درویش آدمی
  • تیره درویش میرحاج
  • تیره برام
  • تیره احمد فخردین
  • تیره عدیوی
  • تیره کوهی


  • اولاد محمد رضا
  • اولاد میرزاحسین
  • اولاد سُمال
  • اولاد بابا
  • اولاد کیخاعرب
  • اولاد کریم
  • اولاد کاظم
  • اولاد شنبه
  • اولاد شهباز * اولاد القاص
  • اولاد پنجی

زراسوند[ویرایش]

طایفه زراسوند ازتیره‌های زیر تشکیل شده است:

  • تیره احمدخسروی(احمد مهمید)
  • تیره خدری
  • تیره خدرسرخ
  • تیره توشمال
  • تیره علاسوند
  • تیره سیف‌الدین‌وند
  • تیره هیهاوند
  • تیره گرکه
  • تیره زنبور
  • تیره ایمری(مری)
  • تیره میر
  • تیره کاید
  • تیره یتیم
  • تیره پیوندی
  • تیره شهو(شهی)
  • تیره باپیر

گندلی[ویرایش]

طایفه قندعلی (یا گندلی) به دو شعبه اصلی تقسیم می‌شود، که هر یک از این دو، به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل شده‌اند.

هلیل‌وند[ویرایش]

برپایهٔ الفبا:

  • تيره گولوند
  • تیره بازی‌وند
  • تیره جلیل‌وند
  • تیره جمال‌وند
  • تیره خواجه‌وند
  • تیره سلطانعلی‌وند
  • تیره شهریاروند
  • تیره مدولی
  • تیره سبزعلی‌وند

(تیره سبز علی وند اصل آن‌ها چهارلنگ ممصالح ساکن الیگودرز لرستان بودند که طی اتفاقاتی به منطقه هفتلنگ مهاجرت کردند و الان گندلی محسوب می‌شوند.)

وَرناصری[ویرایش]

  • تیره ورناصری
  • تیره صالح بابری
  • تیره بره بی چاست

اُسیوند[ویرایش]

طایفه اسیوند، از ۶ تیره تشکیل شده است

  • تیره خواجه

    • تش تاج‌پور
    • تش فولادی

  • تیره پِل

    • تش (پل)گپ
    • تش پل کوچک

  • تیره گاودوش

    • تش هزاریان
    • تش جهان‌بین
    • تش حسین‌وند

  • تیره شهماروند
  • تیره بردین

    • تش زردوند
    • تش حاجی‌پور
    • تش شاهرخ‌وند

  • تیره مرغایی (این تیره با نام خراسانی نیز شناخته می‌شود. واژه مرغاو یا همان مرو، نام پیشین خراسان بوده‌است. این گروه در زمان نادرشاه به منطقه بختیاری کوچیده‌اند)

موری[ویرایش]

طایفه موری، از دو شعبه اصلی تقسیم می‌شود، (در اصطلاح محلی به آن‌ها باب نیز گفته می‌شود) که هر یک، به نوبه خود، از چندین تیره تشکیل شده‌اند.

بردین باب[ویرایش]

  • تیره کریم‌وند
  • تیره اسدوند
  • تیره عبده‌وند
  • تیره غریب‌ گر
  • نیره عیدی‌وند
  • تیره قاسم‌علی‌وند
  • تیره غریب وند
  • تیره حسنوند

بوری باب[ویرایش]

  • تیره علی‌جان‌وند(بزرگترین تیره)

1- اولاد علیجان 2-اولاد طهماس 3-اولاد بهمن 4-اولاد عبد صالح 5-اولاد بهرام 6-اولاد هادی




[۷]

پانویس[ویرایش]

  1. Arash Khazen (۲۰۰۹). «Tribes and Empire on the Margins of Nineteenth-Century Iran p.22». دانشگاه واشینگتن. دریافت‌شده در ۲۰۱۴. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  2. «Iran Almanac and the Book of Facts». Echo of Iran. ۱۹۷۰.
  3. «نمودار اجتماعی طوایف بختیاری». دانشنامه ایرانیکا.
  4. «Bakhtyārī». دانشنامه بریتانیکا. دریافت‌شده در 3-25-2014. تاریخ وارد شده در |تاریخ بازبینی= را بررسی کنید (کمک)
  5. «BAḴTĪĀRĪ TRIBE». Encyclopaedia Iranica. دریافت‌شده در ۸ ژانویه ۲۰۱۴.
  6. Carl Skutsch. «Encyclopedia of the World's Minorities page.176».
  7. نمودار سازمانی ایل بختیاری (کتاب ایل بختیاری)

منابع[ویرایش]

  • حسین ابراهیمی ناغانی (۲ اسفند ۱۳۸۸). «اسامی طوایف و شعب ایل بختیاری». وب‌گاه انسان‌شناسی و فرهنگ.
  • خسروی، عبدالعلی. فرهنگ بختیاری. تهران، ۱۳۶۸
  • نیکزاد امیرحسینی، کریم. شناخت سرزمین بختیاری. اصفهان، ۱۳۵۴