دشمن‌زیاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

دشمن زیاری یکی از ایلات اصیل لر می باشد همچنین در ممسنی نیز طایفه ای به نام دشمن زیاری وجود دارد که با طایفه ی دشمن زیاری بویراحمدی نزدیکی و قرابت دارد [۱] ایل دشمن زیاری ساکن فارس و کهگیلویه و بویر احمد از طایفه‌‌های الیاسی،گشتاسبی، شیخعالی، سلطانعلی(سلطلی)، بویری، قلندری، نویی، شیخ جابری و سادات تابعه (سادات راک و چغل، سادات مشهدی، سادات نورالدین عباس,سادات کوشک ابول,سادات کلات) تشکیل شده‌است.

این خاندان هم‌اکنون در همه جای ایران کم و بیش زندگی می‌کنند اما بیشتر در استان کهگیلویه و بویراحمد و منطقه‌ای به نام دشمن زیاری در شهرستان ممسنی استان فارس و بخش بیضا از شهرستان سپیدان و بخش چنارشاهیجان ،روستای جوکار استان فارس هستند که از قدیم در این منطقه بودند.اجداد دشمن‌زیاری‌ها آل‌بویه هستند. پسران بویه در زمان مرداویج به دست پادشاه زیاری‌ها، به نام خود سکه زدند و مرداویج را شکست دادند و حکومت آل‌بویه را تأسیس نمودند. نام دشمن‌زیاری به خاطر تعقیب خاندان آل‌زیار بر آنان نهاده شد. در حال حاضر مردم این ایل به زبان لری تکلم می‌کنند.این ایل از قدیم الایام به بی باکی و شجاعت معروف بوده و در جنگ های کوچک و بزرگ بسیاری شرکت داشته اند. در متون تاریخی گفته شده که در لشکرکشی نادر شاه افشار به هندوستان، عده ای از مردان دشمن زیاری به فرمانِ خانِ گشتاسبی در لشکر نادر شاه حضور داشتند.

اوج حاکمیت دشمن زیاری ها در زمان محمدزکی خان گشتاسبی بوده که مدتی سکه بنام خود ضرب کرد و در نهایت به جرگه کریم خان زند پیوست. در نهایت پس از شکست زندیان و کشته شدن لطفعلی خان زند،دشمن زیاری ها توسط قاجاریان سرکوب شدند و مرکز حکومت خان دشمن زیاری (شهر دهدشت کنونی) به دست قاجاریان تسخیر و غارت شد. این وقایع باعث از هم گسیختگی و پراکندگی ایشان و کوچ برخی از طوایف این ایل به اقصی نقاط جنوب گشت.

طایفه ی سطانعلی بزرگترین و پرجمعیت ترین طایفه ی ایل دشمن زیاری میباشد.

جمعیت کل ایل دشمن زیاری و سادات تابعه در ایران بین ۸۰۰۰۰ تا ۹۵۰۰۰ نفر برآورد شده است.

سکونتگاه[ویرایش]

بخش اعظم ایل دشمن‌زیاری‌ در شهرستان کهگیلویه، گچساران، بویراحمد و شهرستان ممسنی زندگی میکنند.

لیرکک دشمن زیاری.jpg


منابع[ویرایش]

  1. امان الهی بهاروند، سکندر (۱۳۹۳). پژوهشی دربارهٔ پیوستگی قومی و كسانى هم هستيد كه در روستاى انارستان زندگى ميكنيد پراکندگی جغرافیایی لرها در ایران. تهران: آگاه. شابک ۹۶۴-۳۲۹-۱۳۵-۹. از پارامتر ناشناخته |ماه= صرف‌نظر شد (کمک); کاراکتر line feed character در |عنوان= در موقعیت 82 (کمک)