مامش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مامش نام یکی از ایل‌های کرد ایران است. مامش از ایل‌های مکری ساکن در منطقه نقده، مهاباد، پیرانشهر و واقع در استان آذربایجان غربی ایران است که اکنون یکجانشین هستند. ایل مامش در سرزمین کوهستانی و خوش آب و هوای دشت لاجان میان پیرانشهر و تا مهاباد، اشنویه و نقده زندگی می‌کنند. این ایل در سرزمینی که از شمال به «نقده» و از جنوب به «پیرانشهر» و از مشرق به مهاباد و آبادیهای پیرامون سقَّز و از مغرب به «اشنویه» پیوسته است در یکصد و سی ده (روستا) زندگی می‌کنند. این ایل مسلمان سنی شافعی هستند. این ایل فرزندان مام باوک هستند. جد مام باوک نیز امیر خان لب زرین (امیر خان دست طلا) نام داشت که فرمانروای بخشی از امپراطوری عثمانی بوده است و به دستور حاکم وقت عثمانی به ایران آمد و در قلعهٔ دم دم واقع در جنوب شرقی ارومیه ساکن گشت. اما بعدها با شاه وقت ایران (شاه اسماعیل صفوی) دچار مشکل شد و به همین دلیل جنگی بین آنها در گرفت که در نهایت با قطع آب از سوی ارتش صفوی و عدم ورود غذا به قلعه امیر خان کشته شد ولی چند تن از فرزندان او جان سالم به در بردند و مام باوک نوهٔ امیر خان است که جد ایل مامش است. گفتنی است که مام باوک در روستای حلبی واقع در ۱۳ کیلومتری جادهٔ نقده اشنویه ساکن بوده و در همان‌جا درگذشت و در همان‌جا دفن گردیده است. آرامگاه ایشان تا ۳۰ سال قبل معلوم بوده است که حصار کوچک سنگچین شده داشته است اما امروزه به زمین کشاورزی تغییر یافته است که زمین خانوادهٔ پاشایی می‌باشد؛ که در نبش جادهٔ روستایی قرار دارد. گفته می‌شود شاخه‌ای از این طایفه در عراق ساکن می‌باشد که در صورت صحت همدیگر نمی‌توان رابطهٔ فامیلی با همتای ایرانی آنها تصور نمود.

بخش زیادی از ایل مامش هم اکنون در شهرستان بوکان زیست میکنند.

روابط[ویرایش]

ایل مامش با ایلهای «مَنگور» و «دهبْکری» و زرزا در مهاباد و سردشت و اشنویه و با ایل پیران در بخش پیرانشهر همسایه است. روابط این ایل با ایلهای دیگر ظاهراً خوب است و گاه گاهی رؤسای برخی از این ایلها به دیدن یکدیگر می‌روند؛ و با هم پیوند خانوادگی دارند. زبان ایل مامش، به یک گویش ایرانی که بسیار نزدیک به گویش کردی مهاباد است، سخن می‌گویند.

  • یخ محمد، تاریخ کرد و کردستان، صفحهٔ ۱۱۱. == پیوند به بیرون == * ایل مامش