بویر احمدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
بویراحمد
کل جمعیت
حدود۱٬۰۰۰٬۰۰۰ نفرالی ۲٬۰۰۰٬۰۰۰ نفر[۱]مجموع تقریبی جمعیت مناطق بویراحمدی نشین
مناطق با جمعیت قابل توجه

 ایران

استان‌های کهگیلویه و بویراحمد، فارس، خوزستان و بوشهر[۲]
زبان‌ها
لری بویراحمدی
دین
شیعه
گروه‌های قومی مرتبط
دیگر اقوام ایرانی تبار

بویر احمدی نام بزرگترین قبیله لر از شش طایفه ساکن کهگیلویه و بویراحمد است، سکونت گاه این طایفه منطقه‌ای حدود ۲۵۰۰ مایل مربع، از بهبهان تا کوه پایه‌های دنا را در بر می‌گیرد.[۳]

خاستگاه[ویرایش]

ایل بویراحمدی از ترکیب اقوام گوناگونی که در طول تاریخ در نتیجه فتوحات، مهاجرت‌های اجباری و پناهندگی‌ها به این سرزمین آمده‌اند پدید آمده‌است، به خاطر رواج زبان لری (که از زبان‌های جنوب غربی ایرانی است) در میان بویراحمدی‌ها یکی از گمان‌ها این است که ایشان بازماندگان ایرانیان اولیه ساکن در فارس باشند، گمان دیگر این است که ریشه در جاکی‌هایی که از سوریه به این سرزمین آمده‌اند دارند، غیر از اینها بویراحمدی‌ها ممکن است عناصر ترکی را از افشارها (که در دوره صفویه به طور گسترده به این منطقه وارد شده‌اند) به خود جذب کرده باشند.[۴] دایرة المعارف اسلامی به نقل از حمدالله مستوفی ایل بویر احمدی و چند طایفه دیگر از لربزرگ را مهاجرانی از جبل السماق شام (کردستان سوریه فعلی) و با اصالت کرد معرفی نموده‌است.[۵] براساس نظر مینورسکی، شرق شناس مشهور، این طوایف احتمالاً همان طوایف لری بوده‌اند که شهاب الدین العمری آن‌ها را ذکر کرده است. به گفته شهاب الدین العمری طوایفی از لرها در سوریه و مصر زندگی می کردند اما صلاح الدین ایوبی از چالاکی و زبردستی آنها در بالا رفتن از صخره‌های سرسخت به وحشت افتاد و دستور قتل عام آنها را صادر کرد. این روایت شاید علل برگشت این طوایف لر را به لرستان تا حدی روشن کند.[۶] سکندر امان الهی نیز ضمن تایید نظر مینورسکی دلایل دیگری را نیز برای اشتباه بودن گفته حمدالله مستوفی ذکر کرده است. به گفته او زمان مهاجرتی که حمدالله مستوفی ذکر کرده با تاریخی که شهاب الدین العمری برای قتل عام لرها در سوریه و مصر آورده یکی است و طوایف مهاجر از سوریه احتمالاً همان لرهایی هستند که صلاح الدین ایوبی آنان را وادار به برگشت به لر بزرگ کرد.[۷]

تقسیمات[ویرایش]

ایل بویراحمدی شامل هفده طایفه‌است، در گذشته ایل به سه بخش سیاسی بویراحمد گرمسیر، بویر احمد سردسیر اولیا و بویراحمد سردسیر سفلی تقسیم می‌شد که هر قسمت توسط یک خان که مقامی موروثی بود اداره می‌شد. مهمترین طایفه‌های بویر احمدی بر اساس جمعیت و اثر سیاسی شان در گذشته عبارتند از:تیرتاجی‌ها که از چند تیره تشکیل می‌شوند وتامرادی، قاید گیوی، طایفه آقایی شامل نرمابی، زنگوایی و بابکانی و فارسی؛ طایفهعبداللهی، دشتموری شامل:طایفه بر آفتابی، اولاد میرزاعلی، [اولاد علی مؤمن و تاس احمدی؛ و پانزده طایفه سید شامل سادات امام زاده علی، سادات محمودی و سادات رضا توفیق؛ غیر از این‌ها جلالی، و چهل طایفه کوچک دیگر نیز وجود دارند که دو سوم ایشان نامشان برپایه مکان سکونتشان است مانند طایفه چیتابی که در روستای چیتاب زندگی می‌کنند. هر طایفه بویراحمدی به چند تیره یا تاش تقسیم می‌شود، که بیشتر بر روابط قوم و خویشی استوارند.[۸]

پی‌نوشت[ویرایش]

  1. http://www.joshuaproject.net/people-profile.php
  2. http://www.joshuaproject.net/people-profile.php
  3. Reinhold Loeffler, Gernot L. Windfuhr، دانشنامه ایرانیکا.
  4. Reinhold Loeffler, Gernot L. Windfuhr، دانشنامه ایرانیکا.
  5. https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/8119
  6. مینورسکی، ولادمیر. رساله لرها و لرستان. ترجمهٔ سکندر امان‌اللهی بهاروند و لیلی بختیاری. تهران، ۱۳۶۲. صفحه ۲۳. 
  7. امان الهی بهاروند، سکندر. قوم لر. تهران: انتشارات آگاه، ۱۳۷۰. صفحه ۳۵. 
  8. Reinhold Loeffler, Gernot L. Windfuhr، دانشنامه ایرانیکا.

منابع[ویرایش]