بهارلو

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ایل بهارلو
کل جمعیت
نواحی با بیشترین جمعیت
 ایران: استان‌های فارس ،خراسان ،آذربایجان و تهران روستای کیکاور، شهرستان قروه روستای بهارلو

 جمهوری آذربایجان:شهرستان آغدام
 ترکیه:استان دیاربکر[۱]

زبان‌های رایج
ترکی فارسی
ادیان و مذاهب
اسلام، شیعه و سنی

ایل بهارلو ایلی متفرق در فلات ایران است، هم‌اکنون اکثر آن‌ها در استان فارس (به‌ویژه داراب و مرودشت) زندگی می‌کنند. سایر آنان نیز در همدان، خراسان، آذربایجان ، قروه و تهران (کیکاور، شهریار) به سر می‌برند.

این ایل به همراه بارانلو، سعدلو، بایراملو و آلپاووت اویماق اصلی اتحادیه قراقویونلو را تشکیل می‌دادند.

همسر جهانشاه قراقویونلو خواهر امیر علی شکر بیگ بهارلو بود، پس از جهانشاه و با متزلزل شدن پایه‌های حکومت قراقویونلو، بیرام بیگ و پیرعلی بیگ فرزندان امیر علی شکر بیگ، بزرگان بهارلو و قراقویونلو محسوب می‌شدند، آن‌ها در صدد برآمدند با حمایت از خواهر زاده‌های خود حکومت قراقویونلو را حفظ نمایند لذا با حکومت‌های آق قویونلو و گورکانیان توافق نکردند، آن‌ها پس از مدتی کشمکش و جنگ با لشکرهای آق قویونلو و گورکانیان نهایتاً از سلطان حسین گورکانی در گرگان شکست خورده و کشته شدند، فرزندان و متابعین آن‌ها به هند مهاجرت کردند و بخشی دیگر از بهارلوها در همدان ماندند.

بخشی که به هند مهاجرت کردند در پایه‌گذاری و قدرت گرفتن حکومت گورکانیان هند نقش اصلی را به عهده داشتند، بیرام خان بهارلو مشهور به خان خانان نبیره پیرعلی بیگ، سپهسالار حکومت همایون گورکانی و همچنین پرورش دهنده و صدراعظم اکبرشاه گورکانی بود، پسرش عبدالرحیم خان نیز از وزرا و بزرگان حکومت اکبرشاه بود.

بخشی که در همدان ماندند به رهبری حسن بیگ شکر اوغلی (نبیره علی شکر بیگ بهارلو) ابتدا با آق قویونلوها توافق نمودند و حسن بیگ جزء رجال دربار آق قویونلو شد. در اوایل دوره صفویه و در زمان شاه اسماعیل با شکل‌گیری لشکر قزلباش بهارلوها هم به قزلباشان پیوستند. در زمان شاه عباس، خان ولی بیگ بهارلو[۲]در راس این ایل بود، شاه عباس در نظر داشت قدرت قزلباشان را کم کند، امرای قزلباش را حذف کند و لشکر شاهسون را جایگزین نماید ، در این راستا بعضی از بزرگان ترکمان ، تکلو و ذوالقدر که از قبل هم با شاه عباس همراهی نداشتند را کشت ، بعضی هم متفرق شدند ، در این ماجرا بهارلو نیز لطمه خورد ، خان ولی بیگ کشته شد و حسن بیگ شکراوغلی (دوم) که از بزرگان بهارلو و ترکمان محسوب می شد به هند مهاجرت کرد ، ایل بهارلو در آذربایجان متوقف شد و بزرگان شاملو بر بهارلو حاکم شدند ، بهارلو جزیی از شاملو گردید.

در دوره افشار بهارلوها مجددا در تاریخ مطرح شدند ، در اوایل حرکت نادر ، بهارلوها به لشکر نادری پیوستند ، بخشی از بهارلوها تحت سرپرستی موسی خان بهارلو برای حفاظت از شیراز در فارس فعالیت داشتند ، فرزندان موسی خان در حمله نادرشاه به هند حضور داشتند ، بخش دیگر ایل بهارلو در آذربایجان ماندگار شدند ، در اواخر دوره افشار رستم خان بهارلو که از سرداران آذربایجان محسوب می شد با حکم شاهرخ افشار به حکومت تبریز منصوب شد.

از اواخر دوره صفوی و اوایل دوره افشار بخشی از طوایف مختلف بهارلو به مرور به فارس مهاجرت کردند ، بخش اعظم این ایل در فارس مستقر شدند و بخش دیگر که در آذربایجان بودند بعدها در بهار که یورد کهن ایل بهارلو محسوب می شد ساکن شدند.

ایل بهارلو در فارس در سال ۱۲۷۵ قمری با سیاست خاندان قوام و حمایت فرهاد میرزا معتمدالدوله برای کم کردن قدرت قشقایی‌ها جزء ایلات خمسه فارس قرار گرفت، بهارلوها با این سیاست حکومت کنار نیامدند، درگیری با حکومت و کشمکش با خاندان قوام سال‌ها ادامه داشت، آن‌ها در شورش عشایر فارس در سال‌های ۱۳۰۷ تا ۱۳۰۹ ش شرکت داشتند.[۳]

بهارلوهایی که در همدان ماندند شهر بهار را بر بقایای قلعه بهار ساختند.

بدین شکل بهارلوها در نقاط مختلف پراکنده شدند.

سرزمین و کوچ[ویرایش]

بهارلوها در استان‌های فارس، همدان، آذربایجان، خراسان، قروه و تهران (کیکاور، شهریار) زندگی و کوچ می‌کنند.[۱]

دین و زبان[ویرایش]

بهارلوها؛ همانند اکثر ایلات ترک‌زبان ایران به زبان ترکی سخن گفته؛ مسلمان و شیعه دوازده امامی می‌باشند.[۴]

طوایف[ویرایش]

ایل بهارلو دارای ۲۴ طایفه در فارس می‌باشد که اسامی آن‌ها عبارتند از:

  • ورثه (احمدلو، ابراهیم خانی، اسماعیل خانی، رسولخانی)
  • بارانلو (بارانی)
  • جامه بزرگی
  • کریم لو
  • تکله
  • سلیمانی
  • جرغه
  • جوقه
  • حاجی تارلو (حاج طاهرلو)
  • حیدرلو
  • بور بور
  • سکز
  • صفی خانی
  • عیسی بگلو
  • کلاه پوستی
  • عمله
  • مشهدلو
  • نظر بیگلو
  • قره و اولاد (دروا)
  • امنه (عاشیق لر، شیخ لر)
  • کریم شفیع لو
  • خروسلو
  • چهارده چریک
  • کاید

۰قلی بگلو (قلی‌زاده)

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «بهارلو». دانشنامه ایرانیکا. بازبینی‌شده در 2016/6/21. 
  2. سومر، فاروق (۱۳۷۱). نقش ترکان آناطولی در تشکیل و توسعه حکومت صفوی. تهران: گستره.
  3. بیات، کاوه (۱۳۶۵). شورش عشایر فارس. نقره. صص. ۵۱ تا ۵۵.
  4. «بهارلو». دانشنامه ایرانیکا. بازبینی‌شده در 2016/6/21. 

منابع[ویرایش]

  • این مقاله شامل بخش‌هایی به قلم محمد معین (درگذشته در ۲۱ تیر ۱۳۵۰) است. حقوق معنوی آن بخش‌ها برای محمد معین محفوظ است.
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Baharlu». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی.
  • شاهسون‌های فارس، پیشینهٔ تاریخی شناخت شاهسون‌ها، محمد کریم‌زاده
  • وقایع ایلات خمسه، محمد علی نجفی