ایل ترکاشوند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

ترکاشوند نام یکی از ایلات لک ساکن ایران است که سکونتگاه اصلی این ایل در استان‌های همدان، کرمانشاه و استان لرستان می‌باشد. مردم ایل ترکاشوند غالباً لک زبان هستند و در طول مسیر کوچ، افراد یا گروه‌های کوچکی از این ایل جدا و یکجانشین شده‌اند.[۱][۲][۳][۴][۵]

وجه تسمیه[ویرایش]

در زبان فارسی این ایل را به اسم ترکاشوند می‌شناسند. این پسوند مخصوص اقوام لر و لک می‌باشد، که می‌توان گفت در قرن معاصر این پسوند به آخر نام ایل‌های لک اضافه شده‌است، اما برای پی بردن به مفهوم یک واژه باید آن را در زبانی که در آن خلق شده ترجمه نمود، بطور مثال ایل بیرانوند را در زبان لکی بیرانن یا حسنوند را حسنن یا جلالوند را جلانن خطاب می‌کنند، و اما در مناطق لک‌نشین ایل ترکاشوند را به اسم تُرْکاشن خطاب می‌کنند، لذا ما هم بخاطر پی بردن به معنی دقیق آن اصطلاح را در شکل واقعی و لکی آن ترجمه می‌نماییم. این کلمه از دو قسمت " تُرْ " و " کاشَنْ " تشکیل شده. قسمت اول کلمهٔ تُرْکاشن که " تُرْ " می‌باشد، در بین لک‌ها دو کاربرد زبانی دارد که هم برای راه و مسیر و هم برای نیا و نسبت استفاده می‌شود. قسمت دوم آن کاشَنْ می‌باشد که نیاز به پاره ای توضیحات از نظر تاریخی و مکانی دارد. کاشنْ یا همان کاشو خدای کاسی‌ها که دو تا سه هزار سال پیش در اطراف رودخانه سیمره و سرچشمه‌های آن می‌زیسته‌اند و در هزاره دوم قبل از میلاد که قدرت اصلی منطقه غرب ایران و شرق عراق بوده‌اند و مدتی زیادی هم بر بابل حکومت کرده‌اند. پیرنیا در کتاب تاریخ ایران باستان می‌گوید: کاسی‌ها مردمانی بودند که در کوه‌های کردستان و کرمانشاه و شمال ایلام و شمال لرستان کنونی می‌زیسته‌اند. سکونتگاه اصلی آن‌ها اطراف رودخانه سیمره بوده. به همین خاطر احتمالاً تا اواخر حکومت هخامنشیان هم از اکسیان (همدان کنونی) تا دیاله در عراق را سرزمین کاشن می‌گفته‌اند.

جمعیت[ویرایش]

طبق سرشماری ۱۳۶۶ش جمعیت عشایر کوچندهٔ ترکاشوندها، ۱۲۱۹ خانوار و ۵۹۰۰ تن بوده‌است که بین استان‌های همدان، کرمانشاه، لرستان، ایلام و خوزستان ییلاق و قشلاق می‌کرده‌اند. در ۱۳۷۷ش. جمعیت ترکاشوندهای کوچنده ۲۰۹۱ خانوار و ۹۸۷۵ تن گزارش شده‌است که میان استان‌های همدان، کرمانشاه، لرستان، ایلام و خوزستان پراکنده بوده‌اند. امروزه عمده جمعیت این ایل در شهرهای همدان، کنگاور، الشتر، صحنه و سرپل ذهاب هستند، و گروه‌هایی از این ایل در نهاوند و تویسرکان، ملایر، الشتر، بروجرد، تهران، البرز، ایلام ساکن‌اند.

منابع[ویرایش]

  1. «بررسی دانش بومی دامداران کوچ رو ایل ترکاشوند (دورنمای توسعه پایدار)». سولیکا. بازبینی‌شده در 2019-01-17. 
  2. شبکه دو سیما
  3. ایل ترکاشوند، دیکشنری آنلاین آبادیس.
  4. ترکاشوند (ایل)، دانشنامه ایرانزمین.
  5. «گذری بر تاریخچه ایل ترکاشوند». پایگاه خبری نمانامه. 1396-03-23. بازبینی‌شده در 2019-01-17.