بهاروند

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

بـَهاروند یک طایفه لر ساکن منطقه بالاگریوه و جنوب خرم‌آباد است.[۱] بهاروند یکی از طوایف ایل دیرکوند است.[۱][۲] گستره سکونتگاه این طایفه از جنوب خرم‌آباد یعنی دشت کرگاه تا دزفول در شمال استان خوزستان و دهلران است.[۱][۲]

تاریخ[ویرایش]

در دهه ۱۸۳۰ میلادی با وجود رهبری خوب بهاروندها یکی از قدرتمندترین قبایل لرستان بودند.[۱] هنری راولینسون بهاروندها را قدرتمندترین قبیله دیرکوند معرفی می‌کند و تعداد خانوار آنان را ۱٬۰۰۰ خانوار عنوان می‌کند[۱]‌در دومین آمار رزم‌آرا جمعیت این ایل را بالغ بر ۴۸۵۰ خانوار ذکر کرده‌است اما چون در زمان رزم‌آرا طایفه رشنو وابسته به ایل بهاروند بوده‌است و رزم‌آرا آن‌ها را جزء ایل بهاروند به حساب آورده‌است، با کم کردن حدود یک هزار خانوار رشنو، جمعیت ایل بهاروند حدود ۲۰۰۰۰ نفر بوده‌است.[۲]

وجه تسمیه نام[ویرایش]

ایل بهاروند، از نام بهار، نیای دوازدهم و بانی ایل مشتق شده‌است.[۳][۲] پسوند «وند» نشانه پیوند نسبی ایل و بانی آن است. بهاروند به کسانی اطلاق می‌شود که از نسل بهار بوده‌اند اما در طول تاریخ افرادی از سایر ایلات به این ایل ملحق شده‌اند.[۲]

ساختار ایلی[ویرایش]

ایل بهاروند از دو شعبهٔ مرادعلیوند و کردعلیوند تشکیل شده که نام این دو شعبه از نام پسران بهار یعنی مرالی (مرادعلی) و کُردَلی (کرد علی) تشکیل شده‌است. این دو نفر حدود ۳۵۰ سال پیش میزیستهاند. شعبهٔ کردعلیوند حدود یک قرن پیش جدا شده و به صورت ایلی مستقل درآمده است. اکنون نام مراد علیوند هم رایج نیست بلکه اخلاف او به بهاروند معروف شدهاند ولی نام کردعلیوندها تغییر نکرده‌است.

1. طایفۀ مرادعلیوند: تیره‌های تشکیل‌دهندۀ طایفۀ مراد علیوند اینان بودند: اَمُ الله(امان الله)، باوَک(بابک) مَتْسی(محمد حسین)، جافَر، وَلّی (این تیره‌ها که به هوزکیو(کبود) معروفند، رهبری طایفه را در دست داشتند)؛ شیرولی‌وند، گنجلی‌وند، داویدوند، کهزادوند(شاید هم کزادوند)، کوگانی و حیدروند. افزون براین تیره‌ها که خود را از نسل «بهار»، بنیادگذار ایل می‌دانستند، خانوارها و تیره‌هایی از دیگر ایلات و طوایف لرستان چون شیخ، بووه، کرنوکر، نوکراَمرا، کوشکی، چوتاشی(چوب‌تراشی) و چند گروه دیگر که به طایفۀ مراد علیوند پیوسته بودند، از این طایفه به‌شمار می‌آیند.

2. طایفۀ کردعلیوند: این طایفه که خود را از نسل بهار می‌دانستند، از 7 تیرۀ اصلی تشکیل می‌شد: مَمیرزا (محمدمیرزا)، مَمجو (محمدجان)، بهروم(بهرام)، شاپور، شیری(شیرین) صیفور و نظرعلی‌وند. گروههایی مانند بهزاد، گوشه‌ای، دلفان، رشنو، نوکر امرا، پَمه حر، چوتاشی، سالی، بازگیر، مکی و گله‌دار نیز به این طایفه پیوسته بودند.[۴]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ «BAHĀRVAND». Encyclopædia Iranica، ۱۵ دسامبر ۱۹۸۸. بازبینی‌شده در ۷ مارس ۲۰۱۵. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «بهاروند». دانشنامه جهان اسلام. بازبینی‌شده در ۲۶ مارس ۲۰۱۶. 
  3. بهاروند، سکندر. قوم لر. تهران: آگاه، 1393. 
  4. اماناللهی بهاروند، سکندر. قوم لر. آگاه، تهران: ۱۳۹۳