شهرستان بهمئی

شهرستان بهمئی
اطلاعات کلی
کشور	ایران
استان	کهگیلویه و بویراحمد
مرکز شهرستان	لیکک
سایر شهرها	سرآسیاب یوسفی و قلعه ممبی
بخش‌ها	مرکزی، ممبی و سرآسیاب یوسفی
سال تأسیس	۱۳۸۳ خورشیدی
اداره
فرماندار	علی محمدی
حوزهٔ انتخابیه	کهگیلویه، بهمئی، چرام و لنده
مردم
جمعیت	۳۸٬۱۳۶ نفر (۱۳۹۵)
تراکم جمعیت	۲۹ نفر بر کیلومتر مربع
جغرافیای طبیعی
مساحت	۱٬۳۱۷ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا	۱٬۵۰۰ متر
آب‌وهوا
میانگین دمای سالانه	۱۵ درجهٔ سانتی‌گراد
بارش سالانه	۸۰۰ میلی‌متر
داده‌های دیگر
پیش‌شمارهٔ تلفن	۰۷۴
وبگاه	فرمانداری بهمئی

شهرستان بَهمَئی یکی از شهرستان‌های استان کهگیلویه و بویراحمد ایران است. مرکز این شهرستان، شهر لیکک است.

این شهرستان در تاریخ ۱ آذر ۱۳۸۳ از شهرستان کهگیلویه جدا شد و مستقل گردید.

موقعیت جغرافیایی

شهرستان بهمئی در قسمت غرب و جنوب غرب استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد و مرکز آن (شهر لیکک) در فاصله ۲۳۰ کیلومتری شهر یاسوج (مرکز استان) واقع شده است.

شهرستان بهمئی از شمال با شهرستان‌های صیدون و باغملک استان خوزستان، از غرب با شهرستان رامهرمز استان خوزستان، از جنوب غرب با شهرستان‌های امیدیه و آغاجاری استان خوزستان، از شرق با شهرستان لنده و از شمال شرق و جنوب شرق با شهرستان کهگیلویه همسایه است.

تقسیمات کشوری

شهرستان بهمئی دارای ۳ بخش، ۶ دهستان و ۳ شهر به نام‌های زیر است:

شهرستان بهمئی

بخش	مرکز بخش	جمعیت بخش ۱۳۹۵	نام دهستان	مرکز دهستان	جمعیت دهستان ۱۳۹۵	شهر	جمعیت شهر ۱۳۹۵
مرکزی	لیکک	۲۸٬۳۲۴ نفر	بهمئی گرمسیری جنوبی	کت	۷٬۰۸۳ نفر	لیکک	۱۹٬۸۵۷ نفر
			کفشکنان	کفشکنان	۱٬۳۸۴ نفر
ممبی	قلعه ممبی	۶٬۱۵۰ نفر	بهمئی گرمسیری شمالی	گردکوچک	۳٬۵۳۱ نفر	قلعه ممبی	۶۸۸ نفر
			رودتلخ	نرمون	۱٬۹۳۱ نفر
سرآسیاب یوسفی	سرآسیاب یوسفی	۳٬۲۵۲ نفر	سرآسیاب یوسفی	ده بنار یوسفی	۱٬۳۴۵ نفر	سرآسیاب یوسفی	۹۸۴ نفر
			آب‌الوان	آب‌الوان	۹۲۳ نفر

مردم‌شناسی

زبان و نژاد

مردم این شهرستان لرتبار و از ایل بهمئی هستند که به زبان لری با گویش بهمئی سخن می‌گویند.

جمعیت

بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت شهرستان بهمئی برابر با ۳۸٬۱۳۶ نفر بوده است.

اقتصاد

نفت

بیش از ۹۰ حلقه چاه نفت و گاز در این شهرستان قرار دارد که طبق قانون مصوب مجلس شورای اسلامی ۲ در هزار درآمد نفت به عمران آبادی و رفع آلودگی‌های محیط زیستی ناشی از بهره‌برداری این چاه‌ها در بودجه شهرستان در نظر گرفته شده است.

هرچند ابتدا پالایشگاه بیدبلند ۱ در محل شهر لیکک در نظر گرفته شده بود اما با توافق‌های در آن زمان در محل فعلی احداث شده بود. امید این می‌رفت که فاز ۲ پالایشگاه بیدبلند در دشت لیکک اجرایی شود که این مهم نیز اتفاق نیافتاده است. بنظر می‌رسد با توجه به منابع فراوان نفتی و تعداد زیاد چاه‌های غیرفعال در اطراف شهر لیکک در آینده نچندان دوری وزارت نفت ناچار به برپایی تأسیسات نفتی مدرن تری در این منطقه می‌باشد.

معدن

در شهرستان معادنی چون معدن سلستین (سلستین کاربرد نظامی و دارویی دارد) وجود دارد.

دامداری

دامداری شغل اصلی بومیان این شهرستان است و بهترین کیفیت گوشت دام (گوسفند و بز) از منطقه حاصل می‌شود.

محصولات لبنی با کیفیت چون دوغ، ماست، کشک، کره و روغن حیوانی از دیگر محصولات این شهرستان می‌باشد.

کشاورزی

از مهم‌ترین محصولات باغی در شهرستان می‌توان به خرما، لیمو، زیتون، پرتقال، بادام شیرین، انگور، انار، انجیر، زردآلو و پسته اشاره کرد؛ همچنین بادام شیرین و روغن زیتون این شهرستان از کیفیت مطلوبی برخوردار بوده و صادراتی است.

جاذبه‌های گردشگری

از جاذبه‌های گردشگری، تاریخی و طبیعی این شهرستان می‌توان به تنگ سولک، دریاچه برم الوان، قلعه نادر، قلعه‌های حکومتی خوانین، پوشش طبیعی اطراف بخش سرآسیاب یوسفی، تنگ ماغر، جنگل بلوط بهمئی، حاشیه رودخانه تلخ، طبیعت منطقه ممبی، دریاچه سد مارون و … اشاره نمود.

چشم‌اندازی از تنگ باستانی سولک

نقش برجسته تنگ سولک

تنگ سولک

قریب به ۸۰۰ هکتار می‌باشد. در این منطقه تعداد پنج نقش برجسته از دوران اشکانی و الیمایی همراه با ۱۴ استودان و دو کیلومتر جادهٔ سنگ‌فرش است.

دریاچه برم الوان

این تالاب به فاصله ۴۰ کیلومتری از شهر لیکک در مسیر ارتباطی به شهر لنده قرار دارد که مساحت آن ۱۵ هکتار، ارتفاع آن از سطح دریا ۱۱۰۰ متر و عمق آن بین ۲۰ تا ۴۰ متر قرار دارد.

قلعه نادر

در شمال غربی شهر لیکک واقع شده و در قدیم دژی نظامی محسوب می‌شد. اطراف این قلعه توسط کوه‌های مرتفع و تپه‌های کوچک محصور است و فقط یک یا دو راه برای عبور وجود دارد. این قلعه دارای هشت بخش می‌باشد که طبقه اصلی آن در بالای بخش هشتم با ساختمان‌هایی از گچ برای مقامات و فرماندهان ساخته شده است که پی‌ها و آثار آن هم‌اکنون وجود دارد و عرض دیوارهای آن به یک و نیم تا دومتر می‌رسد. در طبقات پایین‌تر حوض‌های آب، محل استراحت نگهبانان و اسب‌هایشان و نیز فبرستان وجود دارد. پایین قلعه چشمه آب گازاران قرار دارد. این قلعه مورد استفاده داعیان فرقه اسماعیلی قرار می‌گرفته است. در دوران وزارت جنگ و نخست‌وزیری رضاشاه این قلعه پناهگاه یکی از شورشیان مخالف وی بود.

قلعه‌های حکومتی خوانین

این قلعه‌ها در شهر لیکک و بافت تاریخی روستای کارند در ۳۰ کیلومتری شمال غرب لیکک از دیگر دیدنی‌های شهرستان هستند.

زیارتگاه

از زیارتگاه‌های این شهرستان می‌توان به امامزادگان بابا احمد، و سید اسدالله و سید ابراهیم اشاره کرد.

امامزاده بابا احمد

بقعه امامزاده بابا احمد با گنبد پلکانی شکل در ۱۵ کیلومتری شهر لیکک و در روستای بابا احمد واقع است. به لحاظ معماری این بقعه بنایی است چهارضلعی که در حدود ۲۱/۱۵ متر طول و ۰۷/۱۴ متر عرض و ۹ متر ارتفاع دارد و با استفاده از مصالح سنگ و گچ ساخته شده است. قدمت بنای این امامزاده به دوره سلجوقی می‌رسد و گنبد بزرگ و دو طبقه بودن طاقچه‌های این بنا از ویژگی‌های آن محسوب می‌شود. این بقعه در تاریخ ۱۳۸۲ در فهرست آثار ملی ثبت گردید و شجره‌نامه امامزاده بابا احمد به گفته روستاییان و باورهای منطقه‌ای منسوب به امام موسی ابن جعفر است. اکنون کنار امامزاده طوایفی از مشایخ که به گفته خود، از خدمتگزاران امامزاده بوده‌اند، زندگی می‌کنند و کارهای مرمت بنا را در طول دوران انجام داده‌اند.

امامزادگان سید اسدالله و سید ابراهیم

بقعه امامزادگان سید اسدالله و سید ابراهیم در تنگ منیزور در کنار روستای منیزور حدود ۴۰ کیلومتری شهر لیکک واقع شده است. این بنا به صورت دو بقعه متصل به هم و با دو گنبد جدا از هم ساخته شده است. به گفته آبادگران محلی این دو بقعه متعلق به سید ابراهیم و سید اسدالله نیای سادات منیزوری است که در گویش محلی دو سیدالله می‌گویند. نوادگان این دو امامزاده خود را از تبار امام موسی ابن جعفر می‌دانند.