سید عبدالحسین لاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شناسنامه
نام کامل سید عبد الحسین نجفی لاری
لقب آیت‌الله العظمی
نسب موسوی
تاریخ تولد ۱۲۲۶
زادگاه نجف عراق
محل تحصیل نجف
محل زندگی جهرم
محل مرگ ۱۳۰۳ جهرم
مدفن مقبره خاندان آیت‌اللهی-جهرم
اطلاعات علمی
شاگردان شیخ زکریا انصاری، سید عبدالباقی شیرازی و ...
تالیفات معارف السلمانی بمراتب الخلفاءالرحمانی، و...

آیت الله سید عبدالحسین موسوی نجفی لاری (زادهٔ ۱۲۲۶ و درگذشتهٔ ۱۳۰۳ خورشیدی) از روحانیون و مجتهدین جنوب کشور و از طرفداران مشروطه بود که در جریان جنگ عشایر جنوب ایران با نیروهای انگلیسی در جنگ جهانی اول نقش عمده‌ای داشت.[۱][۲]

زندگی در نجف[ویرایش]

سید عبدالحسین نجفی لاری اصالتاً اهل دزفول و از سادات محله شاه رکن الدین می‌باشد. وی متولد سوم ماه صفر ۱۲۶۴ قمری/دی ۱۲۲۶ خورشیدی در نجف است. تحصیلات خود را نزد علمایی همچون میرزای شیرازی، شیخ محمدحسین کاظمی و ملا لطف‌الله مازندرانی گذراند و در سن بیست و دو سالگی به درجه اجتهاد نایل شد. وی تا چهل و پنج سالگی در شهر نجف اقامت داشته و به عنوان یکی از اساتید حوزه علمیه نجف مطرح بوده‌است.[۳].

مهاجرت از نجف به لار[ویرایش]

در اواخر عصر ناصرالدین شاه قاجار، اختلافات شدید حکام محلی و ناامنیهای برآمده از آن و همچنین تعدیات مالیاتی دیوانیان، موجب شد که بزرگان منطقه لارستان فارس با گسیل هیأتی به عراق از میرزای شیرازی، درخواست نمایند که مجتهدی را به منطقه آنان بفرستد تا مدیریت جامعه اسلامی را در لارستان بر عهده گیرد. بنابراین، با نظر میرزای شیرازی، در سال ۱۳۰۹ قمری سید عبدالحسین، نجف اشرف را ترک می‌کند و به لارستان می‌رود.[۴]

مهمترین اقدامات در لارستان[ویرایش]

ارتباط او با نیروهای انقلابی بوشهر و فارس بیانگر نقش او در انقلاب مشروطه در فارس می‌باشد. بالیوز انگلیسی او را آغازگر نهضت جنوب ایران معرفی کرده‌است.[۵]

فعالیت‌های سیاسی[ویرایش]

او با انتشار رساله سیاسی آیات الظالمین در ۱۳۱۴ ه‍ ق /۱۸۹۷ م، موضع‌گیری خود را به عنوان یک روحانی اصول‌گرا و مخالف با مشروعیت سلطنت اعلام کرد. نقش او و نیروهایش در این درگیری‌ها به گونه‌ای بود که مجلس شورای ملی تا چند هفته، مذاکرات گوناگونی پیرامون «سید» و ورودش به شیراز را به انجام رسانید. حضور نه ماهة او و نیروهایش در شیراز، همکاری نزدیک با صولت‌الدوله قشقایی و نیروهای انقلابی شیراز و بوشهر و تشکیل «انجمن انصار» که یکی از مؤثرترین انجمنهای متشکله در شیراز محسوب می‌شد، باعث گردید تا او به عنوان رهبری قدرتمند در فارس مطرح شود.

هنگامی که زمزمه «مشروعه‌خواهی» در تهران بالا گرفت، با انتشار سومین رساله سیاسی خویش با عنوان «مشروطه مشروعه» در حمایت از «مجلس ملی احبا» و جناح «مشروطه خواهان» موضع‌گیری سیاسی خود را در گرایشهای سیاسی جدید نشان داد. او تنها روحانی محدوده جنوب ایران محسوب می‌شد که با انتشار رسایل سیاسی در مشاجرات فکری شرکت می‌کرد. به این ترتیب او حمایت بخش گسترده‌ای از اقشار اجتماعی جنوب ایران حدفاصل بوشهر تا کرمان را به دست آورد و در دوره استبداد صغیر به عنوان یکی از چهره‌های مهم مذهبی – سیاسی جنوب ایران مطرح شد[۶].

بین سال‌های ۱۳۲۷ هجری/۱۹۰۹ م تا ۱۳۳۲ هجری/۱۹۱۴ م، در منطقه جنوب کشور، سید عبدالحسین لاری و صولت‌الدوله قشقایی و چریکهای لارستان و تنگستانی‌ها در یک جناح قرار گرفتند و نیروهای ایلات خمسه به رهبری قوام الملک، سرداراسعد بختیاری و بریتانیا در جناح دیگر قرار گرفته و دوره‌ای از آشوب و شورش پدیدآمد.

در آستانه سال ۱۳۳۲ هجری/۱۹۱۴ م، نیروهای دولتی به رهبری قوام، شهر لار را تسخیر کردند و «سید» و یارانش از این شهر خارج شدند. وی تا پایان عمر – ۱۳۴۲ قمری – به حالت تبعید در فیروزآباد و جهرم به سر برد.[۷]

صدور حکم جهاد توسط ایشان در اول شعبان ۱۳۳۶ قمری/حدود ۲۱ اردیبهشت ۱۲۹۷ علیه انگلیس، در جنگ جهانی اول، زمینه ساز مبارزات مردم جنوب و به ویژه قشقائی‌ها بر ضد اشغالگران محسوب می‌شود.[۸]

ملک‌الشعرای بهار در ترانه‌ای درباره او می‌سراید:

یک چند شد از جفای اشرار بنیاد بقای ما نگونسار
تا آنکه مجاهدان دانا ما را گشتند ناصر و یار
صمصام برآمد از سپاهان سید عبدالحسین از لار

[۹]

شاگردان[ویرایش]

درگذشت[ویرایش]

سید عبدالحسین لاری در روز جمعه چهارم شوال ۱۳۴۲ قمری (۱۹ اردیبهشت ۱۳۰۳ شمسی) پس از شش سال اقامت در جهرم در همانجا درگذشت و مدفون گردید.

آثار[ویرایش]

  • معارف السلمانی بمراتب الخلفاءالرحمانی
  • رساله در عقوبت حب دنیا
  • اکسیرالسعادة فی اسرارالشهاده
  • استخاره نامه - آیات الظالمین
  • رساله و جیزه در کیفیت علم امام علیه السلام
  • قانون در اتحاد دولت و ملت
  • قانون مشروطه مشروعه
  • هدایت الطالبین
  • تعلیقات المکاسب
  • کتاب الاصول
  • حاشیه بر فرائدالاصول شیخ انصاری
  • حاشیه بر شرح کبیر
  • حاشیه بر قوانین الاصول[۱۰]

پی‌نوشت‌ها[ویرایش]

  1. فارس و جنگ بین‌الملل
  2. «پیشتاز در نظام‌سازی شیعه»(فارسی)‎. پایگاه اطلاع رسانی آیت‌الله سید علی خامنه‌ای. بازبینی‌شده در ۷ اسفند ۱۳۹۱. 
  3. مشاهیر و بزرگان فارس، پایگاه اینترنتی بنیاد فارس شناسی
  4. پایگاه حوزه وابسته به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی CRCIS
  5. ر. ک. به: روزنامه حبل‌المتین، کلکته، ۲۲ رجب ۱۳۲۷ هجری/ آگوست ۱۹۰۹ م همچنین ر. ک: روزنامه صوراسرافیل، تهران، سال دوم، ۱۳۲۷ ه‍ ق همچنین ر. ک: روزنامه انجمن اخوت، شیراز، ۱۳۲۶، شماره یکم، سال اول، همچنین روزنامه اصلاح، کلکته، شماره‌های ۳۲، ۳۶ و ۴۰
  6. پرتال نور http://noorportal.net/90/114/115/40655.aspx
  7. پرتال نور http://noorportal.net/90/114/115/40655.aspx
  8. سفرنامه حاج ایاز خان قشقایی
  9. «گفتگو با دکتر سید محمدتقی آیت‌اللهی از نوادگان سید عبدالحسین لاری»(فارسی)‎. پایگاه اطلاع رسانی آیت‌الله سید علی خامنه‌ای. بازبینی‌شده در ۷ اسفند ۱۳۹۱. 
  10. پایگاه حوزه وابسته به مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی CRCIS

منابع[ویرایش]

سک