اصطخری
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
أبو إسحق إبراهيم بن محمد الفارسى معروف به اصطخری (تاریخ مرگ: ۳۳۰ خورشیدی) از جغرافیدانان و نقشهکشان برجستهٔ ایرانی در سدهٔ ۴ هجری قمری و ۱۰ میلادی است. نام «اصطخری» برگرفته از نام شهری به نام استخر در استان فارس ایران میباشد.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگی
او همدورهٔ ابن حوقل بودهاست. آنها در هند با یکدیگر دیدار کردند و نه تنها کتابهایشان همنام است، بلکه در بسیاری از موارد از اصطلاحات یکسانی استفاده کردهاند.وی از هند تا اقیانوس اطلس را گشته است.فعالیت وی بیشتر در ترسیم نقشه بوده است.
[ویرایش] آثار
[ویرایش] الاقالیم
یکی ار آثار مهم وی کتاب «صور الاقالیم» میباشد که در آن در مورد جغرافیای عربستان ٬ شمال آفریقا ٬ خلیج فارس ٬ اندلس ٬ مصر ٬ شام ٬ بیت المقدس ٬ خوزستان ٬ فارس ٬ کرمان ٬ سند ٬ آذربایجان ٬ ارمنستان ٬ طبرستان ٬ دیلم ٬ دریای خزر ٬ خراسان ٬ سیستان ٬ ماوراءالنهر با رسم نوزده نقشه بحث نموده است.این کتاب در سال ۱۸۳۹ در آلمان به چاپ رسید
[ویرایش] مسالک و ممالک
مسالک و ممالک به معنای «راهها و ایالتها» است.این کتاب نیز در زمینه جغرافیا است و شبیه کتاب الاقالیم است.اما اختلافتی با آن دارد.این کتاب دویست سال بعد از نوشته شدنش توسط استخری ٬ ترجمه گردید. نسخههای خطی دیگری از کتاب مسالک و ممالک و همچنین صورالاقالیم استخری در کتابخانههای بزرگ جهان موجود است. از جمله نسخه خطی کتابخانه ملی وین به متن فارسی منسوب به خواجه نصیرالدین طوسی و نسخه کتابخانه موزه ملی ایران (ایران باستان) مورخ 726 هجری به خط ابن ساوجی.
[ویرایش] منابع
- دانشنامهٔ بزرگ اسلامی
- مسالک و ممالک: ترجمه فارسی قرن پنجم/ ششم هجری/ تالیف ابواسحق ابراهیم اصطخری؛ [تهران]: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۶۸.
- «فرهنگ مکتشفین و جغرافی نویسان جهان».نیک بین ٬ نصرالله.انتشارات نبوی ٬ چاپ وزیری ٬ ۱۳۷۵ .
- مسالک و ممالک اصطخری، ویرایش ایرج افشار، انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب، تهران 1961م.
