پرتقال

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
پرتقال
شکوفه‌های پرتقال
طبقه‌بندی علمی
فرمانرو: گیاهان
دسته: گیاهان گلدار
رده: دولپه‌ای‌ها
راسته: ناترک‌سانان
تیره: مرکبات
سرده: لیموئیان
نام علمی
Citrus × sinensis
میوه پرتقال
درخت پرتقال
گونه ایی پرتقال مقاوم در برابر سرما
این مقاله در مورد «میوه پرتقال» است. مقاله‌ای که در مورد کشوری با همین نام است را می‌توانید در پرتغال بیابید.

پرتقال (به دری: مالته) میوه‌ای از خانواده مرکبات می‌باشد. درخت آن همیشه سبز است و ارتفاع آن تا ۱۰ متر هم می‌رسد.

ریشه پرتقال از جنوب شرقی آسیا (چین و هند) می‌باشد و یک میوه پیوندی است که در دوران باستان احتمالاً با پیوند نارنگی و پومیلو پرورش داده شد. نوع ایرانی Persian Orange که ایتالیایی‌ها از قرن ۱۱ میلادی کشت آن را در جنوب اروپا رایج کردند تلخ بود و جای خود را از قرن ۱۵ میلادی به نوع شیرین تر داد که تاجران کشور پرتغال از هندوستان وارد و کشت کردند. برای همین هم در بسیاری از زبان‌های دنیا (یونانی، ترکی، ایرانی، عربی، بلغاری، گرجی و زبان جنوب ایتالیا) امروزه هنوز لغت میوه پرتقال با کشور پرتغال تشابه اسمی دارد. البته ریشه لغت انگلیسی (Orange) از نارنگ (سانسکریت) آمده و هم‌ریشه واژه نارنج (فارسی) وواژه‌های مشابه در بسیاری از زبان‌های دیگر از جمله ارمنی، اسپانیایی، و عربی می‌باشد. در بعضی زبانها هم (نظیر هلندی و آلمانی) آن را سیب چینی (بواسطه مبداء این میوه) می‌خوانند.[۱]

معروف‌ترین گونه اصلاح شده پرتقال در دنیا تامسون ناول می‌باشد. بیروت، پایتخت لبنان نیز یکی از معروفترین مکان‌های پرورش آن درجهان می‌باشد که پرتغال بیروتی آن نیز معروف است.

پرتقال سرشار از ویتامین ث است. پرتقال درخت کوچکی است دارای برگ‌های سبز و گل‌های سفید پوست پرتقال نارنجی رنگ، کمی ناصاف و میوه آن بسته به انواع مختلف شیرین و ترش، زرد رنگ و یا قرمز می‌باشد. پرتقال یکی از قدیمی‌ترین میوه‌هایی است که بشر از آن استفاده می کرده‌است و در حدود ۵۰۰ سال قبل از میلاد مسیح کنفوسیوس از آن نام برده‌است. در حال حاضر بیشتر از ۲۰۰ نوع پرتقال در آمریکا کشت می‌شود. پرتقال اولیه، کوچک، تلخ و پر از هسته بوده‌است که در اثر تربیت مهندسی ژنتیکی و همچنین انتخاب نوع بهتر و کود کافی درشت تر و شیرین تر شده‌است. پرتقال ابتدا از چین به هندوستان برده شده و سپس آنجا به نقاط دیگر دنیا راه یافت.

ترکیبات شیمیایی[ویرایش]

Orange and cross section.jpg

پرتقال یکی از غنی‌ترین منابع ویتامین C می‌باشد[۲]. البته باید دقت کرد که ویتامین C در اثر سرما و گرمای زیاد از بین می‌رود. اسانسی که از گلهای پرتقال گرفته می‌شود بنام روغن نرولی Neroli Oil معروف است که دارای بوئی بسیار مطبوع بوده و خیلی گران است و در عطر سازی از آن استفاده می‌شود.

انواع پرتقال[ویرایش]

تولید[ویرایش]

چند پرتقال نیمه رسیده روی شاخۀ درخت
تولیدکنندگان بیش‌ترین پرتقال — ۲۰۰۵
(میلیون تُن)
Flag of Brazil.svg برزیل ۱۸٫۵
Flag of the United States.svg ایالات متحده آمریکا ۹٫۱
Flag of India.svg هند ۴٫۴
Flag of Mexico.svg مکزیک ۴٫۳
Flag of the People's Republic of China.svg چین ۲٫۴
Flag of Spain.svg اسپانیا ۳٫۷
Flag of Italy.svg ایتالیا ۳٫۳
Flag of Iran.svg ایران ۲٫۶
Flag of Egypt.svg مصر ۲٫۱
Flag of Pakistan.svg پاکستان ۱٫۷
مجموع جهانی ۶۸٫۵
منبع:
سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (فائو)
[۳]

ارزش خوراکی[ویرایش]

پرتقال، خام، تمامی گونه های تجاری
مواد مغذی در هر ۱۰۰ گرم (۳٫۵ اونس)
انرژی ۱۹۲ کیلوژول (۴۶ کیلوکالری)
کربوهیدرات‌ها ۱۱٫۷۵ g
قندها ۹٫۳۵ g
چربی ۰٫۱۲ g
پروتئین ۰٫۹۴ g
آب ۸۶٫۷۵ g
ویتامین آ معادل ۱۱ میکروگرم (۱٪)
تیامین (ویتامین B۱) ۰٫۱۰۰ میلی‌گرم (۸٪)
ریبوفلاوین (ویتامین B۲) ۰٫۰۴۰ میلی‌گرم (۳٪)
نیاسین (ویتامین B۳) ۰٫۴۰۰ میلی‌گرم (۳٪)
ویتامین ب۵ (B5) ۰٫۲۵۰ میلی‌گرم (۵٪)
ویتامین ب۶ ۰٫۰۵۱ میلی‌گرم (۴٪)
اسید فولیک (ویتامین B9) ۳۰ میکروگرم (۸٪)
ویتامین C ۵۳٫۲ میلی‌گرم (۸۹٪)
ویتامین E ۰٫۱۸ میلی‌گرم (۱٪)
کلسیم ۴۰ میلی‌گرم (۴٪)
آهن ۰٫۱۰ میلی‌گرم (۱٪)
منیزیوم ۱۰ میلی‌گرم (۳٪)
فسفر ۱۴ میلی‌گرم (۲٪)
پتاسیم ۱۸۱ میلی‌گرم (۴٪)
روی ۰٫۰۷ میلی‌گرم (۱٪)
درصدها نسبی‌اند
منبع: پایگاه اطلاعاتی مواد غذایی آمریکا

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «چرا به پرتقال، پرتقال می‌گویند، و چرا میوه سم زدای معجزه آمیز نام گرفته‌است؟»(فارسی)‎. وب‌گاه کدوم دات کام، اسفند ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در اسفند ۱۳۸۷. 
  2. aghlam.com
  3. آمار فائو

آفتاب، گیاه شناسی، پرتقال

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ پرتقال موجود است.