تئودورای مقدونی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
تئودورا
Θεοδώρα
امپراتریس بیزانس (روم شرقی)
Tetarteron-Theodora-sb1838.jpg
سکهٔ طلایی منقش به نگاره‌های عیسی مسیح (چپ) و تئودورا (راست)
دوران چند ماه در ۱۰۴۲
(یه همراه زوئه مقدونی)
۱۰۵۵ - ۳۱ اوت ۱۰۵۶
(به‌تنهایی)
زادروز حدود ۹۸۱
زادگاه کنستانتینوپول، امپراتوری بیزانس
(استانبول امروزی در ترکیه)
مرگ ۳۱ اوت ۱۰۵۶ (۷۵-۷۶ سال)
محل مرگ کنستانتینوپول، امپراتوری بیزانس
پیش از میخائیل ششم
پس از میخائیل پنجم و زوئه مقدونی
دودمان دودمان مقدونی
پدر کنستانتین هشتم
دین مسیحی ارتدکس

تئودورا(به یونانی: Θεοδώρα, Theodōra) (به انگلیسی: Theodora) (زادهٔ ۹۸۱ — درگذشتهٔ ۳۱ اوت ۱۰۵۶) امپراتریس بیزانس به‌طور مشترک با خواهرش زوئه در ۱۰۴۲ و سپس به‌تنهایی از ۱۰۵۵ تا هنگام مرگش در ۱۰۵۶ بود.

زندگینامه[ویرایش]

سال‌های نخستین و تبعید[ویرایش]

تئودورا سومین و کوچکترین دختر کنستانتین هشتم، امپراتور وقت بیزانس بود که شخصیتی قدرتمند، تند و تلخ داشت. از آنجا که کنستانتین فرزند پسری نداشت تا جانشینش شود، پیش از مرگش رومانوس آرگیروس را به عنوان وارث تاج و تخت خود برگزید و خواست تا تئودورا را به همسری او درآورد که با مخالفت دخترش روبرو شد. در نتیجه رومانوس با زوئه، دومین دختر کنستانتین در ۱۰۲۸ ازدواج کرد.

کنستانتین هشتم دو روز پس از این ازدواج در ۲۱ نوامبر درگذشت و رومانوس با عنوان رومانوس سوم بر تخت امپراتوری بیزانس نشست و زوئه نیز امپراتریس روم شرقی شد. با این حال زوئه نسبت به خواهرش که نقشی نیز در حکومت نداشت حسادت می‌ورزید و رومانوس نیز از تئودورا، هم به دلیل آنکه پیشنهاد ازدواج با او را رد کرده بود و هم چون نسبت به توانمندی‌ها و قابلیت‌های او هراس داشت خوشش نمی‌آمد و همین موضوع سبب شده بود تا جاسوسی را به مراقبت از تئودورا بگمارد. سرانجام تئودورا متهم به دسیسه‌چینی علیه امپراتور گردید و به صومعه‌ای تبعید شد.

فرمانروایی مشترک با زوئه و کناره‌گیری دوباره[ویرایش]

تئودورا تا ۱۰۴۲ به‌عنوان عضوی فراموش‌شده از خانوادهٔ امپراتوری در صومعهٔ پتریون به سر برد اما در این مدت، رومانوس سوم به‌طور ناگهانی در ۱۰۳۴ درگذشت و زوئه با پیشکار جوانش میخائیل پافلاگونیایی ازدواج کرد و او با عنوان میخائیل چهارم بر تخت نشست. آن دو چون فرزندی نداشتند خواهرزادهٔ میخائل را به فرزندخواندگی و جانشینی او پذیرفتند و پس از مرگ میخائیل چهارم در ۱۰۴۱، خواهرزاده‌اش با عنوان میخائیل پنجم امپراتور بیزانس شد. با این حال او مادرخوانده‌اش زوئه را در ۱۰۴۲ به جزیرهٔ پرینکیپو تبعید کرد و خشم اهالی قسطنطنیه را برانگیخت. مردم علیه او سر به شورش برداشتند و او مجبور به بازگرداندن زوئه به قدرت شد و خودش نیز برای حفظ جانش به صومعهٔ استودیت گریخت، اما او که از قدرت برکنار شده بود از آنجا بیرون کشانده شده، کور و تبعید گردید.

در این زمان تئودورا نیز از تبعیدگاهش به قسطنطنیه بازگشته بود و رهبران شورشی او را به کلیسای ایا صوفیه برده و به‌عنوان امپراتریس مشترک با زوئه تاجگذاری کردند. با این حال دیری نپایید که بین دو خواهر درگیری پیش‌آمد و زوئه تلاش نمود تا دوباره تئودورا را مجبور به بازگشت به صومعه‌اش نماید که با مخالفت مردم و سنای بیزانس مواجه شد. پس او دو ماه پس از فرمانروایی مشترک با تئودورا و به‌منظور حفظ موقعیت خود، با سومین همسرش به نام کنستانتین مونوماخوس ازدواج کرد و او با عنوان کنستانتین نهم امپراتور بیزانس شد. دو خواهر سپس پس از برتخت نشستن کنستانتین از مقام فرمانروایی مشترک خود کناره‌گیری کردند هرچند زوئه هنوز عنوان امپراتریس را داشت.

دوران کوتاه فرمانروایی مستقل و مرگ[ویرایش]

زوئه در ۱۰۵۰ و کنستانتین در ۱۰۵۵ درگذشتند و تئودورا بار دیگر به‌عنوان امپراتریس بیزانس ارتقای مقام یافت. او علی‌رغم داشتن ۷۰ سال سن قدرت را به‌طور مستقل در اختیار خود گرفت و تلاش‌های انجام شده برای جانشین‌ساختن فرمانده نیکه‌فوروس برینیوس به‌جای او را عقیم گذارد. تئودورا تمامی مسئولیت‌های دولتی را برعهده گرفت و حکومتی باصلابت را آغاز نمود. او بدون وابستگی به دیگران شخصاً برای سرنوشت مردم و کشورش تصمیم‌گیری می‌کرد و در دوران حکومت ۱ سال و نیمه‌اش توانست اشراف متمرد را تحت کنترل خود درآورده و به سواستفاده‌های بسیاری نیز رسیدگی نمود. با این حال خشونت بیش از حد او نسبت به دشمنان خصوصیش باعث خدشه‌دارشدن شهرتش گردید.

تئودورا در ۳۱ اوت ۱۰۵۶ و به مرگ طبیعی در سن ۷۶ سالگی درگذشت. از آنجا که او فرزندی نداشت، آخرین بازماندهٔ دودمان مقدونی شمرده می‌شد. او پیش از مرگش میخائیل استراتیوتیکوس را که از صاحب‌منصبان سالخورده بود را به‌عنوان جانشین خود معرفی نمود و میخائیل پس از مرگ تئودورا، با عنوان میخائیل ششم بر تخت امپراتوری بیزانس نشست.


منابع[ویرایش]