ژان هشتم (امپراتور بیزانس)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ژان هشتم پالایولوگوس
Ίωάννης Η' Παλαιολόγος
امپراتور روم شرقی
Palaio.jpg
نگارهٔ سدهٔ پانزدهمی ژان هشتم اثر نقاش ایتالیایی بنوتزو گاتزولی
نام کامل یوانس پالایولوگوس
زادروز ۱۷ یا ۱۸ دسامبر۱۳۹۲
مرگ ۳۱ اکتبر ۱۴۴۸ میلادی (۵۵ سال)
محل مرگ قسطنطنیه، امپراتوری بیزانس
(استانبول امروزی، ترکیه)
پیش از کنستانتین یازدهم
پس از مانوئل دوم
دودمان دودمان پالایولوگی
پدر مانوئل دوم
مادر هلنا دراگاش

ژان هشتم پالایولوگوس یا یوانس هشتم پالایولوگوس(به یونانی: Ίωάννης Η' Παλαιολόγος, Iōannēs VIII Palaiologos)(به انگلیسی: John VIII Palaiologos or Palaeologus) (زادهٔ ۱۷ یا ۱۸ دسامبر ۱۳۹۲ — درگذشتهٔ ۳۱ اکتبر ۱۴۴۸) امپراتور ماقبل آخر روم شرقی (بیزانس) بود که بیشتر دوران فرمانرواییش را به درخواست کمک از غرب برای مقابله با آخرین حملات ترکان عثمانی علیه امپراتوری بیزانس گذراند.

زندگینامه[ویرایش]

ژان هشتم پسر مانوئل دوم پالایولوگوس، امپراتور وقت بیزانس و هلنا دراگاشِ صرب‌تبار از دودمان دراگاش مقدونیه بود که در ۱۴۰۸ به‌عنوان امپراتور مشترک با پدرش تاج‌گذاری کرد و حکومت مؤثرش را در ۱۴۲۱ آغاز نمود.

مانوئل دوم در ۱۴۲۵ درگذشت و ژان یگانه امپراتور وقت بیزانس شد. او بر قسطنطنیه و نواحی اطرافش فرمان می‌راند و برادرانش ادارهٔ باقی‌ماندهٔ امپراتوری چند تکه‌شدهٔ بیزانس در پلوپونیز یونان و در مناطق حاشیهٔ دریای سیاه را برعهده داشتند.

قسطنطنیه در ژوئن ۱۴۲۲ به محاصرهٔ نیروهای مراد دوم، سلطان عثمانی درآمد اما پس از آنکه ترک‌ها در مارس ۱۴۳۰ موفق به تصرف تسالونیکا (تسالونیکی امروزی در یونان) شدند، ژان برای مقابله با آنها رو به سمت غربی‌ها آورد و از آنان کمک خواست. او در ۱۴۳۷ به ایتالیا رفت و برای جلب حمایت آنها در شورای فررا-فلورانس در ۱۴۳۹، اتحاد دو کلیسای بیزانس و لاتین را اعلام داشت. اما این اتحاد سبب بروز نفاق در بین اهالی بیزانس شد که حاضر به تسلیم کلیسای خود به پاپ نبودند و از سوی دیگر تلاش غربی‌ها برای مقابله با ترکان عثمانی نیز در نهایت به شکست انجامید.

ژان که فرزندی نداشت برادرش کنستانتین را به جانشینی خود برگزید، اما این موضوع با مخالفت و دسیسه‌چینی‌های برادر کوچکترش دمتریوس همراه گردید. این موضوع و دیگر اتفاقات پیش‌آمده سبب شد تا ژان از نظر روحی و روانی در شرایط مناسبی به‌سر نبرد و شنیدن خبر پیروزی ترکان بر مجارها در دومین نبرد کوزوو در اکتبر ۱۴۴۸ نیز بر وخامت اوضاع او افزود. سرانجام ژان هشتم در ۳۱ اکتبر ۱۴۴۸ در قسطنطنیه درگذشت و پس از او برادرش کنستانتین با حمایت مادرشان هلنا، با عنوان کنستانتین یازدهم بر تخت امپراتوری بیزانس نشست.

هرچند تلاش‌های ژان برای اتحاد دو کلیسا با شکست مواجه شد اما سفر او به ایتالیا چندان هم بی‌حاصل نبود و رویدادی مهم در تاریخ رنسانس ایتالیا محسوب می‌شد. هنرمندان ایتالیایی از جمله بنوتزو گاتزولی، شکوه و جلال ژان و هیأت همراهش را به‌تصویر کشیدند و از آن مهمتر، تبادل نظر بین اعضای هیأت همراه شامل دانش‌پژوه بزرگ ژرژ ژمیستوس پلتون با اومانیست‌های ایتالیایی بود. در عین‌حال اندیشمندان ایتالیایی به نسخ خطی یونانی‌ای دست یافتند که آزادانه در مکان‌های برپایی شورا خرید و فروش می‌شد.

منابع[ویرایش]

  • «John VIII Palaeologus»(انگلیسی)‎. Britannica Online Encyclopedia. بازبینی‌شده در ۲۸ ژانویه ۲۰۱۱. 
  • «Constantine XI Palaeologus»(انگلیسی)‎. Britannica Online Encyclopedia. بازبینی‌شده در ۲۶ ژانویه ۲۰۱۱.