ژوستینین یکم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ژوستینین یکم
امپراتور بیزانس
Meister von San Vitale in Ravenna.jpg
نمایی از یوستی‌نیانوس بر موزاییکی شناخته‌شده در کلیسای سن‌ویتاله در راونا
دوران ۵۲۷ میلادی - ۵۶۵ میلادی
نام کامل (به لاتین: Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus)‏
(به یونانی: )‏
لقب(ها) امپراتور روم شرقی ( بیزانس )
زادروز ۴۸۳ میلادی
مرگ ۵۶۵ میلادی
پیش از یوستین دوم
پس از یوستین یکم

یوستی‌نیانوس[۱] یا ژوستینین یکم ( به لاتین : Flavius Petrus Sabbatius Iustinianus Augustus، به یونانی: Φλάβιος Πέτρος Σαββάτιος Ἰουστινιανός )(به فرانسوی: Justinien)‏

محتویات

زندگینامه [ویرایش]

زادهٔ ۴۸۳ میلادی، مرگ در سال ۵۶۵ میلادی، امپراتور روم شرقی ( بیزانس )، از سال ۵۲۷ میلادی تا زمان مرگش بود.

او در نزد کلیسای ارتدکس خاوری به قدّیس یوستین بزرگ شناخته شده‌است. او پس از عمویش یوستین یکم دوّمین فرمانروا از دودمان یوستینی بود.

از کارهای یوستی‌نیانوس نوشتن قانون شهروندی روم و اصلاحات دیوانی و ارتشی بود. او امپراتور جاه‌طلبی بود و کوشید تا مرزهای پیشین امپراتوری روم را بازگرداند و این روم غربی و به ویژه شهر رم را نیز در بر می‌گرفت. فرمانروایی او به شکوفایی فرهنگ بیزانسی انجامید. او سازه‌های چندی از خود به‌جا گذارد که برجسته‌ترینش کلیسای ایاصوفیه که تا سده‌ها مرکز کلیسای ارتدکس خاوری بود، است. یوستی‌نیانوس کوشش بسیاری برای گسترش مسیحیت نمود.

یوستی‌نیانوس و ایران [ویرایش]

فرمانروایی یوستی‌نیانوس همدوره با پادشاهی خسرو انوشیروان بر ایران بود. در ۵۲۹ که یوستی‌نیانوس آموزشگاه نوافلاطونیان را بست و فیلسوفانی از آتن به دربار خسرو پناهنده‌شدند.

یوستی‌نیانوس چون هماورد خود ایران را در زمینه بازرگانی پیشتاز می‌دید، به ناچار از دریانوردان اتیوپیایی برای بازرگانی سود جست. با این همه از این ترفند هم رومیان بهره چندانی نبردند.

جنگ با ساسانیان [ویرایش]

نقشه روم در آغاز(سرخ) و پایان(نارنجی) امپراتوری یوستی‌نیانوسیوستی‌نیانوس

میان سال‌های ۵۴۰ تا ۵۶۲ (میلادی) به جنگ با ساسانیان پرداخت. در بهار ۵۴۰ خسرو یکم به مرزهای روم لشکر کشید. حلب را گرفت، آنگاه در ژوئن بر انطاکیه چیره‌گشت. درعا را محاصره‌کرد. آنگاه به پادشاهی کوچک ولی استراتژیک لزستان در کنار دریای سیاه که پیرو روم بود روی آورد. بلیزاریوس سردار رومی در ۵۴۱ به پدافند پرداخت و در آغاز پیروزی‌های کوچکی نیز به دست‌آورد، ولی در ۵۴۲ به کنستانتینوپول فراخوانده‌شد. در ۵۴۳ گسترش طاعون جنگ را آرام نمود. در ۵۴۴ انوشیروان ادسا را محاصره‌کرد ولی در دستیابی بدان شهر بزرگ ناکام ماند. پیشرفت هر دو سوی نبرد، اندک بود، پس در ۵۴۵ دو سوی میدان، دست از جنگ کشیدند و بر سر مرزهای جنوبی با هم کنار آمدند ولی جنگ لزستان در شمال دنباله‌داشت، تا اینکه در ۵۵۷ قرار صلحی که پنج سال ادامه داشت بین دو قدرت وضع شد.

پانویس [ویرایش]

  1. مرتضی ثاقب‌فر در ترجمهٔ شاهنشاهی ساسانی نوشتهٔ تورج دریایی این نام را به همین صورت ثبت کرده‌است.

منابع [ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ ژوستینین یکم موجود است.
  • نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، Justinian I. (نسخه ۷ ژوئیه ۲۰۰۷)
  • تورج دریایی، شاهنشاهی ساسانی، برگردان مرتضی ثاقب‌فر، نشر ققنوس. ISBN 964-311-436-8
پیشین:
یوستین یکم
امپراتور بیزانس

۵۲۷میلادی - ۵۶۵میلادی

بعدی:
یوستین دوم