دجله

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۸°۲۶′۰″ شمالی ۳۹°۴۶′۲۲″ شرقی / ۳۸.۴۳۳۳۳° شمالی ۳۹.۷۷۲۷۸° شرقی / 38.43333; 39.77278

رودخانهٔ دجله
دجله در منطقه دیاربکر
دجله در منطقه دیاربکر
سرچشمه دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه توروس کوه‌های آناتولی در ترکیه
ریزشگاه اروندرود
طول ۱۹۰۰ کیلومتر

دِجله رودی است که از دامنه‌های جنوبی رشته‌کوه توروس در شرق ترکیه سرچشمه می‌گیرد پس از ورود به کشور عراق از میان شهرهای بزرگی چون بغداد و موصل عبور کرده به فرات و سرانجام هر دو به کارون می‌پیوندد که اروندرود را تشکیل میدهند و در پایان به خلیج فارس سرازیر می‌شوند. این رود با ۱۹۰۰ کیلومتر طول، سی و هشتمین رود جهان از این حیث می‌باشد. بر اساس یکی از نظریه های تاریخی، یکی از قدیمی‌ترین، یا شاید قدیمی ترین، تمدن جهان بین دو رود دجله و فرات پدید آمد و به همین سبب تمدن میان‌رودان نام گرفت.

این رود مرز تاریخی فلات ایران است که همواره چون مرزی طبیعی میان ایران و سرزمین های غرب فلات ایران روان بوده است. با هجوم اعراب و گذر آنها از این رود، پایتخت ساسانی در کناره این رود به تسخیر اعراب مسلمان در آمد.

دجله رود پر آب و بزرگی است، به گونه‌ای که میان بغداد و موصل کشتی‌هایی در آن حرکت می‌کنند که از نظر بازرگانی اهمیت بسیار دارد.


نام گذاری[ویرایش]

در زمان هخامنشیان و به زبان پارسی باستان "تیگره" و به معنی تیز(رو) گفته می شد که تازیان به شوند نبودن صدای "گ" در زبانشان این واژه را به ریخت "دجله" درآوردند که شوربختانه در این روزگار هم ایرانیان نام تازی "دجله" را به کار می برند. این در حالی است که در زبان انگلیسی این رود را Tigris می نامند و واژه ی tiger در زبان انگلیسی نیز هم ریشه با همین نام است.[۱] در زمان ساسانیان به این رود اَروَند نیز گفته می‌شده که همان معنی تیزرو را می‌دهد.

رویدادهای تاریخی مهم نزدیک این رود[ویرایش]

  • در سال ۵۳۹ پیش از میلاد بابل ثروتمندترین شهر غرب آسیا توسط کوروش فتح می‌گردد. سقوطی که با مقاومت کم سپاه بابل در کرانه ساحلی رود دجله به وقوع پیوست.[۲]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Tigris Jona Lendering, Livius
  2. CHRONOLOGY OF IRANIAN HISTORY PART 1 iranicaonline.org