فهرست بازداشت‌شدگان پس از انتخابات ریاست‌جمهوری دهم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

پس از انتخابات ریاست جمهوری دهم در ۲۲ خرداد ۱۳۸۸ بزرگترین موج بازداشت فعالان سیاسی در دو دهه اخیر در ایران اتفاق افتاد. بازداشت‌شدگان شامل سران منتقد دولت و انتخابات ریاست جمهوری دهم، روزنامه‌نگاران منتقد، فعالان دانشجویی و طرفداران میرحسین موسوی و مهدی کروبی کاندیداهای اصلاح‌طلب می‌شوند.

فهرست دستگیرشدگان[ویرایش]

این بخش فهرستی از افراد دستگیر شده را در بر می‌گیرد (ترتیب الفبایی بر اساس نام خانوادگی):

الف[ویرایش]

  • پوران و حمید ابراهیم‌نژاد خواهر و برادر عزت‌الله ابراهیم‌نژاد (۱۶ تیر در خرم‌آباد)[۱]
  • عباس میرزا ابوطالبی، قائم مقام دبیرکل حزب همبستگی، رئیس دوره‌ای جبهه اصلاحات، عضو شورای مرکزی مجمع نمایندگان ادوار مجلس و معاون ستاد انتخاباتی موسوی در تهران (۱۹ تیر دستگیر و ۱۰ شهریور آزاد شد)[۲]
  • علی اجاقی، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه اصفهان (۱۷ تیر[۳])
  • امید پورمحمدعلی، مسوول جامعه مجازی ستاد کروبی در استان یزد(۱۶آذر۸۸ در یزد بازداشت و شبانه به تهران بند دوالف انتقال یافت)
  • احمد احمدیان، عضو دفتر تحکیم وحدت (بازداشت: ۱۱ مهر در پارک جمشیدیه)[۴]
  • امیرعلی فخرآبادی، اعضای ستاد دعوت سبز (۱۳ آبان ۸۸ در مشهد در دانشگاه فردوسی)
  • احسان باغشنی، اعضای ستاد دعوت سبز (۱۳ آبان ۸۸ در مشهد در دانشگاه فردوسی)
  • صادق بندار، اعضای ستاد دعوت سبز (۱۳ آبان ۸۸ در مشهد در دانشگاه فردوسی)
  • مرتضی الویری، نمایندهٔ مهدی کروبی در کمیتهٔ پیگیری امور زندانیان و آسیب‌دیدگان پس از انتخابات، عضو حزب کارگزاران سازندگی (۱۷ شهریور ۱۳۸۸[۵] -)
  • شهربانو امانی انگنه، نماینده دوره پنجم و ششم مجلس شورای اسلامی ایران از حوزه انتخابی آذربایجان غربی-ارومیه. رئیس دوره‌ای جبهه اصلاحات، عضو شورای مرکزی مجمع نمایندگان ادوار مجلس، مسول ستاد میرحسین موسوی در شاخه قشرها-مردم-جوانان و هنرمندان، دستگیری به جرم اقدام علیه امنیت نظام و امنیت داخلی، (۲۳ بهمن دستگیر و ۱۵ اسفند آزاد شد[نیازمند منبع]
  • عاطفه امام، فرزند جواد امام (۱۵ شهریور بازداشت[۶] - ۱۶ شهریور آزاد شد[۷] صحت انکار شد)
  • پیمان افشار، عکاس ناشر=بی‌بی‌سی فارسی ۱۵ تیر ۸۸ در بیمارستان رسول اکرم بازداشت شد ودر۹ مرداد ۸۸ با قرار وثیقه در بیمارستان ارتش آزاد شد
  • ساتیار امامی، عکاس (۱۸ تیر)[۸]
  • ایمان طیرانی، عکاس (۱۸ تیر)[۸]
  • امیرارش علیزاده کیانی ،(۲۳ دی)، دانشجوی دورهٔ کارشناسی ارشد دانشگاه علم و صنعت و مدیر فعال حقوق بشر و علم اخلاق در ایران

و نمایندهٔ حسین موسوی پس از ۶ ماه حبس تعزیری، با ودیعه آزاد شد و از ایران خارج شد.

  • مهسا امرآبادی، خبرنگار روزنامه اعتماد ملی (۲۴ خرداد - ۲ شهریور با قرار وثیقه ۲۰۰ میلیون تومانی آزاد شد.[۹][۱۰])
  • اردشیر امیرارجمند، حقوق‌دان، استاد دانشگاه شهید بهشتی و رئیس برنامه حقوق بشر و دمکراسی یونسکو (بازداشت: ۱ تیر)[۴]
  • سید ابراهیم امینی، عضو هیئت رئیسه مجلس ششم، عضو شورای مرکزی حزب اعتماد ملی، نمایندهٔ مهدی کروبی در کمیتهٔ پیگیری امور زندانیان و آسیب‌دیدگان پس از انتخابات (۲۱ شهریور[۱۱] -)
  • دکتر البرزی، استاد دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (بازداشت: ۳۱ خرداد در منزل)[۴]
  • عبدالرضا احمدی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی و حقوق بشر، (بازداشت:۱۲ اسفند ۸۸)[۱۲]
  • حسن اسدی زیدآبادی، از اعضای شورای مرکزی سازمان دانش آموختگان ایران (ادوار تحکیم وحدت)
  • حامد احمدی. نویسنده و ژورنالیست. دستگیری در ۱۲ مرداد ۱۳۸۸. بازداشت دو هفته‌ای در بند دو الف اطلاعات سپاه. آزادی ۲۸ مرداد ۱۳۸۸. او دو سال بعد، در ۹ دی ماه ۱۳۹۰ وقتی قصد خروج از ایران را داشت به دلیل حکم غیابی ۶ سال زندان، در فرودگاه دستگیر و به بند ۳۵۰ منتقل و بعد از سه روز با قرار وثیقه آزاد شد و بعد توانست از ایران خارج بشود.

آ[ویرایش]

  • ساسان آقایی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی، (بازداشت: ۱ آذر ۸۸[۴]
  • امیر آریازند، عضو جبهه مشارکت (۲ تیر)[۴]
  • ادریس آریاشکوه، کارشناس مسوول واحد اطلاعات وزارت کشور[۱۱]
  • زهرا آقاجری، عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت (۲۳ خرداد[۱۳] - آزاد شد) سعید آقا محمدی دبیر ستاد ۸۸ استان فارس، عضو ستاد دانشجویی مهدی کروبی، فعال دانشجویی وسیاسی که در ۱۴ آذر ۸۸ توسط اداره اطلاعات استان فارس بازداشت شد و از ایران خارج شد

ب[ویرایش]

  • عمادالدین باقی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی و حقوق بشر [۴]
  • احمد بحری، صاحب امتیاز ماهنامه مهاباد (۳۱ تیر - به قید وثیقه در شهریور آزاد شد)[۱۴]
  • سعیدالله بداشتی، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی[۱۵]
  • ژیلا بنی‌یعقوب، روزنامه‌نگار و فعال جنبش زنان (۳۱ خرداد - ۲۸ مرداد ۱۳۸۸ با قرار وثیقهٔ ۱۰۰ میلیون تومانی آزاد شد)[۱۶]
  • میثاق بوالحسنی، شاعر و عضو ستاد موسوی در اراک (۱۷ تیر)[۱۷]
  • احمد بهرامی، فعال سایبری، (۲۶ تیرماه میدان انقلاب دستگیر شد و ۲۹ تیر ماه ۸۸ آزاد شد)[۴]
  • علیرضا بهشتی، سردبیر روزنامه کلمه سبز، نمایندهٔ موسوی در کمیته پیگیری امور زندانیان و آسیب‌دیدگان حوادث پس از انتخابات (۲ تیر - آزاد شد؛ بازداشت مجدد ۱۷ شهریور[۱۸] - ۲۲ شهریور ۱۳۸۸ با قرار وثیقه آزاد شد[۱۹])
  • توحید بیگی، عکاس ستاد مرکز انتخاباتی مهدی کروبی و سایت مشروطه نیوز و سحام نیوز (۱۸ تیر ۸۸ در میدان انقلاب بازداشت شد و ۳۰ مرداد ۸۸ آزاد گردید)[۲۰]
  • علی بی‌کس، عضو کمیته دانشجویی گزارشگران حقوق بشر[۴]
  • محسن بیگلربیگی، عضو شاخه جوانان جبهه مشارکت و مؤسس ستاد ملی مجازی ۸۸)[۲۱]

پ[ویرایش]

  • بهزاد پروین، دبیر انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه بیرجند (۱۶ تیر)[۲۲]
  • «سینا پروانه»، دبیر مجمع دانشجویی استان اصفهان و عضو انجمن اسلامی دانشگاه آزاد (۲۵ خرداد و ۹ شهریور)
  • فریبا پژوه، عضو جبهه مشارکت، خبرنگار روزنامه اعتماد ملی و خبرگزاری ایلنا (۳ شهریور)[۲۳]
  • جعفر پناهی(کارگردان سینما، در جریان تجمع ۴۰امین روز درگذشت ندا آقا سلطان در بهشت زهرای تهران)[۲۴]
  • امید پورمحمدعلی، (مسوول جامعه مجازی ستاد کروبی استان یزد- در ۱۶ آذر ۸۸ در شهر یزد بازداشت و شبانه به تهران بند دوالف انتقال یافت)
  • علی‌پور خیری، عضو جبهه مشارکت (۲۳ خرداد[۱۳] -)
  • علی پیرحسینلو روزنامه‌نگار، از قدیمی‌ترین وبلاگ‌نویسان ایرانی، نویسنده وبلاگ الپر (۲۶ شهریور به همراه همسرش فاطمه ستوده در منزل خود بازداشت شد و برای مدت پنجاه روز در زندان انفرادی به‌سر برد)[۴]

ت[ویرایش]

ج[ویرایش]

  • بابک جز عباسچیان عضو نهضت مقاومت ملی ایران (۲۵ خرداد، منزل شخصی)[۲۹]
  • آدرین جلالی، از دانشجویان کارشناسی ارشد دانشگاه تهران رشته علوم کامپیوتر (۲۴ خرداد، منزل شخصی)[۳۰]
  • محمدرضا جلایی‌پور، سخنگوی کمپین موج سوم حمایت از خاتمی و موسوی (۲۶ خرداد - ۲۱ شهریور ۱۳۸۸ با قرار وثیقهٔ ۲۰۰ میلیون تومانی از زندان آزاد شد[۳۱])
  • امیرحسین جهانی، عضو نهضت آزادی. (۲۵ خرداد)[۴]
  • آبتین جهانیان، معترض اجتماعی
  • احمد جلالی فراهانی- دبیر اجتماعی خبرگزاری مهر، روزنامه‌نگار روزنامه‌های مختلف از جمله تهران امروز، ایران، شرق و …، مجری و کارشناس رادیو و تلویزیون و سازنده فیلمهای مستندی چون مروارید کویر، احمد جلالی فراهانی در روز ۳ آذر ۱۳۸۸ هنگام بازگشت از دوبی و در فرودگاه امام خمینی دستگیر شد و بار دیگر در روز ۱۷ بهمن سال ۱۳۸۸ با یورش ۸ مأمور به خانه اش دستگیر و روانه زندان اوین شد.
  • حمیدرضا جمشیدی - روزنامه‌نگار و فعال سیاسی(۱۰ بهمن ۱۳۸۹)

چ[ویرایش]

ح[ویرایش]

خ[ویرایش]

  • محمدرضا خاتمی، دبیرکل سابق جبهه مشارکت ونایب رئیس مجلس ششم (۲۳ خرداد بازداشت[۱۳] و روز بعد آزاد شد)
  • واحد خلوصی، دانشجوی محروم از تحصیل بهائی(۲۱ شهریور ۱۳۹۰- آزاد شد و در ۱ شهریور ۱۳۹۱ مجدداً بازداشت شد)[۳۵]
  • بیژن خواجه‌پور، مشاور تجاری و اقتصادی بین‌المللی (۶ تیر در فرودگاه مهرآباد)[۴]
  • ابراهیم خوش‌چهره، فعال جریان ملی-مذهبی در لاهیجان (۳۱ خرداد)[۴]
  • مهدی خدایی، دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه شهر ری و عضو مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران(۱۱ اسفند ۱۳۸۸- آزاد شد)[۳۶]
  • جهانبخش خانجانی

د[ویرایش]

  • امید دانا، فعال فرهنگی و سیاسی هوادار سامانه پادشاهی. (بازداشت ۶ بهمن ۸۸ به مدت دوسال) در دادگاه علنی ۱۴ بهمن ماه به جرم سر دادن شعار مرگ بر اصل ولایت فقیه و سازماندهی تظاهرات عاشورا به اعدام محکوم شد و پس از ۵ ماه با اعتراض وکلای ایشان حکم اعدام لغو و به ۶ سال زندان محکوم شد و در تاریخ ۶ شهریور در پی عفو عید فطر آزاد شد. پس از آزادی از زندان به کشور سوئد مهاجرت کرد
  • محمدعلی دادخواه، وکیل دادگستری و عضو کانون مدافعان حقوق بشر (بازداشت:۱۷ تیر[۳۷][۳۸] - آزادی: ۲۲ شهریور ۱۳۸۸، با قرار وثیقهٔ ۵۰۰ میلیون تومانی[۳۹])
  • ملیحه دادخواه، دختر محمدعلی دادخواه (بازداشت: ۱۷ تیر - آزاد شد)
  • محمد داوری، سردبیر سایت سحام‌نیوز (وب‌سایت رسمی حزب اعتماد ملی) (۱۷ شهریور[۴۰] -)
  • مجید دری، دانشجوی ستاره‌دار دانشگاه علامه(۳۱ خرداد- آزاد شد و در ۱۸ تیر مجدداً بازداشت شد)[۴۱]
  • امیر خسرو دلیر ثانی، فعال ملی مذهبی (بازداشت: ۱۳ دی ۱۳۸۸)[۴۲]
  • نعیمه دوستدار، روزنامه‌نگار (بازداشت: ۱۷ بهمن - آزاد شد)
  • بهاره دولو، وکیل دادگستری (بازداشت: ۱۷ تیر - آزاد شد)[۳۸]
  • عادل دهدشتی، عضو جبهه مشارکت (بازداشت: ۲ تیر)[۴]
  • مصطفی دهقان، روزنامه‌نگار (بازداشت: ۱۱ دی 1388)[۴۳][۴۴]
  • صالح دلدم، فیلمساز، عضو حزب اعتمادملی و مشاور هنری مهدی کروبی (بازداشت: ۲۷ خرداد ۸۸)

ر[ویرایش]

ز[ویرایش]

س[ویرایش]

فریبرز سروش، روزنامه‌نگار و برنامه ساز رادیو که با قرار وثیقه دویست میلیونی بعد از چهل و هشت روز آزاد شد.

  • حسن سوری ، دبیر بازنشسته و عضو ستاد موسوی در بروجرد، آزادشده با قرار وثیقه در تاریخ ۳۱ مرداد ۸۸[۶۰]
  • علی سمیعی زاده، عضو کمیته اطلاع‌رسانی جبهه مشارکت (۲۳ خرداد بازداشت و پس از یک روز آزاد شد و بار دوم ۹ آبان ۱۳۸۸ بازداشت و در تاریخ ۳ دیماه ۸۸ با وثیقه آزاد شد[۶۱])
  • روشنک سیاسی
  • مجید سعیدی، دبیر سرویس عکس ۹ روزنامه مختلف، مؤسس سرویس عکس خبرگزاری فارس، همکار مجله تایم و گتی ایمیجز، برنده جایزه کاوه گلستان و چهار بار برنده جایزه آساهی شیمبون (۲۰ تیر)[۶۲]
  • حسام سلامت، دانشجوی ستاره‌دار دانشگاه تهران (۱۴ تیر)[۶۳]
  • عبدالفتاح سلطانی، وکیل دادگستری و عضو کانون مدافعان حقوق بشر (۲۶ خرداد - ۴ شهریور ۱۳۸۸ با قرار وثیقهٔ ۱۰۰ میلیون تومانی آزاد شد[۶۴])
  • حسین سربندی از فعالان ستاد میرحسین موسوی (بازداشت شده در تاریخ ۲۴ بهمن ۱۳۸۹ با هجوم نیروهای امنیتی به منزل شخصی و صدور حکم یک سال حبس تعلیقی توسط شعبه ۶ بازپرسی اوین)[۶۵]
  • هاله سحابی، در روز تحلیف احمدی‌نژاد نزدیک مجلس دستگیر شد و بعد به دو سال زندان محکوم گردید.[۶۶]
  • فتاح سبحانی، در تاریخ ۱۳ مرداد ۸۸ در منزلش بازداشت شد و به زندان اوین بند ۲۰۹ منتقل گردید و ۴۳ روز در سلولهای انفرادی این بند بود و سپس با قید وثیقهٔ ۱۰۰ میلیون تومانی آزاد شد. در دادگاه بدوی شعبهٔ ۲۶ به ریاست قاضی پیر عباس به اتهامات تبلیغ علیه نظام و اجتماع و تبانی برای برهم زدن نظم عمومی به دو سال حبس تعزیری و ۷۴ ضربه شلاق محکوم گردید. این حکم در دادگاه تجدید نظرشعبهٔ ۳۶ به یکسال حبس تعزیری تقلیل پیدا کرد و از اتهام اجتماع و تبانی تبرئه شد. پس از گذراندن دوران محکومیت یکساله در بند ۳۵۰ در تاریخ ۱۹/۳/۱۳۸۹ به همراه ۱۸ زندانی دیگر از زندان آزاد گردید.

http://www.magiran.com/npview.asp?ID=2195852روزنامه ی شرق

ش[ویرایش]

  • علی شریعتی روزنامه‌نگار نویسنده وبگاه سبزاکس و فعال اجتماعی (دستگیری در ۲۵ بهمن ۱۳۸۹) در تیرماه ۹۱ شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران وی را به دو سال حبس تعزیری و ۷۴ ضربه شلاق محکوم کرد و در نهایت شعبه ۵۴ دادگاه تجدید نظر استان تهران محکومیت وی را به هشت ماه حبس تعزیری و تحمل ۷۴ ضربه شلاق کاهش داد. علی شریعتی تاریخ ۳ بهمن ۹۱ تا ۲۸ مرداد ۹۲ دوره محکومیت خود را گذراند[۶۷] علی شریعتی بار دیگر در تاریخ ۲۲ خرداد ۹۳ بازداشت و ۲۸ خرداد با قرار وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی آزاد شد.[۶۸]
  • جواد شیخ سفلی فعال سیاسی در تبلیغات حزب آقای موسوی (۲۷ خرداد)
  • علی شجاعی، رئیس ستاد دانشجویی مهدی کروبی (۲۸ خرداد)[۴]
  • عبدالوهاب شرفی، دبیر انجمن اسلامی دانشگاه آزاد بندرعباس (۳۰ خرداد)[۴]
  • محمد شکوهی، عضو جبهه مشارکت (۲۳ خرداد[۱۳] -)
  • سعید شریعتی، عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت (۲۳ خرداد[۱۳] - آزاد و ۷ مرداد دوباره دستگیر شد)
  • امیرحسین شمشادی خبرنگار و از مسئولان ستاد ۸۸ (۲۹ خرداد)[۴]
  • ماشاالله شمس الواعظین، روزنامه‌نگار و فعال سیاسی [۵]
  • آزاد شریفی، سردبیر سایت مستقل خبری شارنیوز، عضو جبهه مشارکت کردستان، عضو ستاد۸۸ موسوی (۲۷ شهریور)[۴]
  • حسن شیخ آقایی، روزنامه‌نگار، کاریکاتوریست و فعال سیاسی عضو ستاد موسوی در مهاباد[۶۹]
  • آرش شعاع شرق، روزنامه‌نگار و فعال ملی مذهبی [۶]
  • حسن شهیدی، روزنامه‌نگار

ص[ویرایش]

  • حامد صابر، عکاس،[۷۰][۷۱]
  • سارا صباغیان، وکیل دادگستری (بازداشت: ۱۷ تیر - آزاد شد)[۳۸]
  • ضیاءالین صبوری، از کارشناسان حوزهٔ امنیتی وزارت کشور[۱۱]
  • شادی صدر حقوق‌دان، روزنامه‌نگار فمینیست و فعال حقوق زنان (۲۶ تیر در راه رفتن به نماز جمعه در بلوار کشاورز- ۶ مرداد آزاد شد)[۷۲]
  • هدی صابر، روزنامه‌نگار، فعال ملی مذهبی و از اعضای نهضت آزادی (۲۳ خرداد بازداشت[۱۳] و روز بعد آزاد شد)
  • محمدعلی صفرپور، استاد شیمی کوانتم و فلسفه علم دانشگاه علم و صنعت(۲ مرداد)[۷۳]
  • محمد صادقی (سیاستمدار)، عضو ادوار تحکیم وحدت که در تاریخ ۱۲ آبان ۱۳۸۸ در منزل شخصی اش در تهران بازداشت شد.[۷۴]
  • مسعود صادقی از علاقمندان نهضت آزادی ایران، به اتهام اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت کشور از طریق تشکیل و راه‌اندازی گروه مطالعه تاریخ بازداشت شد. وی اول اسفند ۱۳۸۹ تنها یک روز پس از به دنیا آمدن دخترش بازداشت شد و به مدت یک ماه در بند امنیتی ۲۴۰ زندان اوین بود سپس در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب با رای ابوالقاسم صلواتی به تحمل شش سال حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم شد. وی از آبان ۱۳۹۱ برای گذراندن دوره محکومیت به بند ۳۵۰ زندان اوین وارد شد. صادقی پس از تحمل سه سال حبس از حکم شش ساله خود، بدون برخورداری از حتی یک روز مرخصی، ۳۱ تیرماه ۱۳۹۴ آزاد شد.[۷۵]
  • مهدی صادقی، فعال سیاسی فرهنگی. دانشجوی دانشکده سوره تهران و عضو حزب مشارکت ایران اسلامی (بازداشت: ۲۰ مرداد، ۱۱ مهر آزاد شد)
  • لیلا سادات صفری فعال سیاسی که بعد ۵۰ روز بازداشت آزاد شد

ع[ویرایش]

داریوش علی قنبری سر گروه شاهین شکسته بال شیراز ۱ آبان ۸۸ پلاک ۱۰۰ شیراز

  • شاهین عزیزی فعال سیاسی دانش آموزی و عضو ستاد مردمی میرحسین موسوی (بازداشت: ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ خیابان شادمان)

غ[ویرایش]

  • حمزه غالبی، رئیس ستاد جوانان ستاد میرحسین موسوی، عضو جبهه مشارکت (۳۰ خرداد - ۹ شهریور ۱۳۸۸ آزاد شد)[۸۴]
  • فرشید غواصیه ، لیدر ستد انتخاباتی میر حسین موسوی در شیراز از فعالان کمیته حقوق بشر در ایران عضو انجمن صیانت از آزادی. وی در ۶ آبان سال ۱۳۸۸ در یک رستوران دستگیر شد و به بازداشتگاه پلاک ۱۰۰ انتقال یافت بعد از چند هفته با قید وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی آزاد شد و آخرین بار در ۲۵ بهمن ۱۳۹۰ شبانه از منزل ربوده شد و اطلاع از وی در دسترس نیست اولین دادگاه وی را به ۵ سال حبس ۹۹ ضربه شلاق در ملأ عام و یک سال تبعید به ایرانشهر محکوم کرد وی همچنین عضو شورای حمایت از حقوق کارگران و انجمن حمایت از اقلیتهای مذهبی بود.[۸۵]

ف[ویرایش]

  • لیلی فرهادپور، نویسنده و روزنامه‌نگار[۸۶]
  • علی اشرف فتحی، نویسنده وبلاگ تورجان و طلبه اصلاح طلب (مراسم چهلمین روز رحلت آیت‌الله منتظری)[۸۷]
  • شاهین فضلی، فعال دانشجویی در تبریز (۱۲ بهمن ۱۳۸۸)[۸۸]
  • سید مصطفی فاضلی، عضو ستاد ۸۸ تهران و فعال فضای مجازی (۷ اردیبهشت ۸۹)[۴]
  • دکترحسام فیروزی پزشک معالج زندانیان سیاسی و عضو سازمان ادوار تحکیم وحدت
  • یغما فشخامی روزنامه‌نگار و فعال سیاسی و عضو ستاد میرحسین موسوی بازداشت در ۱۹ بهمن ۸۸ (محکوم به دو سال و نیم حبس تعزیری) بازداشت در ۱۸ دی ماه ۱۳۹۳ توسط سازمان اطلاعات سپاه پاسداران که پس از گذشت پنج ماه از بند دو الف اوین آزاد شد.
  • هومن فخار مقدم دبیر اجرایی انجمن اروپایی آموزش در زندان[۷]
  • ناصح فریدی، دبیر سابق انجمن اسلامی دانشگاه تربیت معلم تهران، مدیر داخلی ستاد شهروند آزاد و سخنگوی کمیته دانشجویی دفاع از زندانیان سیاسی[۸۹]
  • باقر فتحعلی‌بیگی، عضو نهضت آزادی در زنجان (۳۰ خرداد)[۴]
  • میلاد فدایی اصل دانشجوی دانشگاه آزاد تهران جنوب و روزنامه‌نگار(۱۱ آذر ۸۸)
  • علیرضا فیروزی، عضو انجمن اسلامی دانشجویان دانشگاه زنجان، وبلاگ‌نویس، عضو مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران (بازداشت در ۱۲ دی ۱۳۸۸و آزادی در ۲۴ خرداد ۱۳۸۹)
  • جاوید فخریان، فعال دانشجویی و مدیر ستاد مجازی جوانان حامی خاتمی (ستاد ۸۸)که در ۲۳ بهمن ۸۹ احضار و به زندان اوین انتقال یافت او همچنین در آبان ۸۸ نیز مدت کوتاهی را در بازداشت بسر برده بود. وی توسط شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به یکسال حبس تعزیری محکوم شد[۹۰]

ق[ویرایش]

  • رخساره قائم‌مقامی (در جریان تجمع ۴۰امین روز درگذشت ندا آقا سلطان در بهشت زهرای تهران)[۲۴]
  • سعید قریشی همسر نگار سایه و عضو جبهه مشارکت ایران اسلامی (بازداشت: ۱ آبان در مراسم دعای کمیل برای آزادی زندانیان سیاسی در منزل شهاب‌الدین طباطبایی)[۴]
  • پویا قربانی، دانشجو (پس از عاشورا دستگیر و به شش سال حبس تعزیری محکوم شده‌است)[۹۱]
  • خدیجه قهرمانی، عضو ستاد مهدی کروبی و دانشجوی اخراجی دانشگاه شیراز. (بازداشت: ۱۲ آبان، محکوم به ۳ سال حبس تعزیری و ۲ میلیون تومان جریمه[۹۱]
  • مریم قربانی‌فر (بعد از تجمع ۲۵ بهمن ۱۳۸۹ بازداشت شد)
  • نورمحمد قویدل، دستگیری به علت حمایت و عضو در ستاد میر حسین موسوی. (بازداشت:۲۰ دی ۱۳۸۸، محکوم به ۵ سال حبس بدون مرخصی)

ک[ویرایش]

[۱۰] [۱۱]

  • عباس کوشا، نویسنده، پژوهشگر و عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی (۹ تیر ۱۳۸۸)
  • ساجده کیانوش راد، عضو جبهه مشارکت ایران اسلامی (۹ تیر ۱۳۸۸)
  • حمید رضا کرواسی (کرباسی) به اتهام شرکت در تجمع اعتراضی عاشورای سال ۱۳۸۸ با رای ابوالقاسم صلواتی در شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب به تحمل ۳سال حبس تعزیزی محکوم شد. وی از فعالان اصلاح طلب و سبز همدان است. وی ۱۴ مرداد۱۳۹۴پس از سپری کردن دوره محکومیت سه ساله از زندان آزاد شد.[۱۰۱]

ل[ویرایش]

م[ویرایش]

ن[ویرایش]

و[ویرایش]

  • علی وفقی عضو سابق شورای مرکزی دفتر تحکیم وحدت (بازداشت: ۲۹ خرداد - در ۱۵ مرداد آزاد شد)[۴]
  • میثم ورق‌چهر، عضو جبهه مشارکت (۲۳ خرداد[۱۳] -)
  • نسرین ورزی، خبرنگار پارلمانی ایلنا و وب‌سایت خبرآنلاین [۱۴]

ه[ویرایش]

  • علی‌اصغر هادی‌زاده، رئیس فدراسیون نابینایان و کم بینایان و نماینده محلات در مجلس ششم[۱۲۴]
  • هومان موسوی، زندانی سیاسی محبوس در زندان اوین که به مدت ۹ ماه در بند ۲۰۹ زندان اوین نگهداری می‌شد به سه سال حبس تعزیری محکوم شده. این زندانی سیاسی از معدود زندانیانی است که در دهه ۶۰ در بند نسوان زندان اوین به دنیا آمد و پدر و مادرش در سالهای ۶۰ – ۶۷ با حکم دستگاه قضایی بازداشت و اعدام شدند. وی که حداقل دو سال از کودکی خود را در زندان اوین سپری کرده است مجدداً به اتهام شرکت در تجمعات پس از انتخابات بازداشت و به سه سال حبس قطعی محکوم شده. او از فعالان ستادهای میرحسین موسوی نیز بوده است.[۱۲۵]

ی[ویرایش]

دستگیرشدگانhttp://www.rahesabz.net/story/90776/[ویرایش]

تعدادی از دستگیرشدگان در زندان توسط نیروهای امنیتی به قتل رسیدند:

دستگیرشدگان اعدام[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. بازداشت پوران و حمید ابراهیم‌نژاد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  2. معاون ستاد انتخاباتی میرحسین در تهران بازداشت شد خبرآنلاین
  3. بازداشت دو فعال دانشجویی خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  4. ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ ۴٫۱۱ ۴٫۱۲ ۴٫۱۳ ۴٫۱۴ ۴٫۱۵ ۴٫۱۶ ۴٫۱۷ ۴٫۱۸ ۴٫۱۹ ۴٫۲۰ ۴٫۲۱ ۴٫۲۲ ۴٫۲۳ ۴٫۲۴ ۴٫۲۵ ۴٫۲۶ ۴٫۲۷ ۴٫۲۸ ۴٫۲۹ ۴٫۳۰ «Iran's dead and detained UPDATED». گاردین. 
  5. «تفتیش منزل و بازداشت مرتضی الویری». خبرگزاری هرانا. بازبینی‌شده در ۱۸ شهریور ۱۳۸۸. 
  6. «دختر عضو بازداشتی سازمان مجاهدین انقلاب هم بازداشت شد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۸ شهریور ۱۳۸۸. 
  7. «عاطفه امام، دختر عضو زندانی مجاهدین انقلاب اسلامی آزاد شد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۸ شهریور ۱۳۸۸. 
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ بازداشت هفت *عکاس خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  9. ۹٫۰ ۹٫۱ «مهسا امرآبادی از زندان آزاد شد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸. 
  10. «مهسا امرآبادی آزاد شد». دویچه ووله. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸. 
  11. ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ۱۱٫۲ ۱۱٫۳ «ابراهیم امینی و شمس‌الدین عیسایی بازداشت شدند». روزآنلاین. بازبینی‌شده در ۲۲ شهریور ۱۳۸۸. 
  12. محکومیت قطعی عبدالرضا احمدی به حبس تعزیری خبرنامه گویا
  13. ۱۳٫۰۰ ۱۳٫۰۱ ۱۳٫۰۲ ۱۳٫۰۳ ۱۳٫۰۴ ۱۳٫۰۵ ۱۳٫۰۶ ۱۳٫۰۷ ۱۳٫۰۸ ۱۳٫۰۹ ۱۳٫۱۰ ۱۳٫۱۱ ۱۳٫۱۲ ۱۳٫۱۳ ۱۳٫۱۴ ۱۳٫۱۵ ۱۳٫۱۶ ۱۳٫۱۷ ۱۳٫۱۸ «دستگیری گسترده فعالان سیاسی در تهران». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸. 
  14. بازداشت صاحب امتیاز ماهنامه مهاباد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  15. «دستگیری انبوه منتقدان احمدی‌نژاد توسط دادستانی». روز آنلاین. بازبینی‌شده در ۴ شهریور ۱۳۸۸. 
  16. «ژیلا بنی‌یعقوب با وثیقه صد میلیون تومانی آزاد شد». کانون زنان ایرانی. بازبینی‌شده در ۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  17. < میثاق بوالحسنی از اعضای ستاد میرحسین بازداشت شد هم‌میهن نیوز
  18. «علیرضا بهشتی بازداشت شد». خبرگزاری هرانا. بازبینی‌شده در ۱۸ شهریور ۱۳۸۸. 
  19. «سید علیرضا حسینی بهشتی آزاد شد». رویداد. بازبینی‌شده در ۲۲ شهریور ۱۳۸۸. 
  20. عکاس ستاد انتخاباتی کروبی اعتماد ملی
  21. محسن بیگلربیگی – آزاد
  22. بازداشت چند تن از دانشجویان دانشگاه بیرجند خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  23. «فریبا پژوه بازداشت شد». سحام نیوز. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸. 
  24. ۲۴٫۰ ۲۴٫۱ BBC فارسی - ایران - تظاهرات در تهران و چند شهر دیگر در چهلم قربانیان خشونت ها
  25. مهدی تاجیک دانشجوی ارشد دانشگاه تهران بازداشت شد سایت خبری جرس
  26. کیان تاجبخش، پژوهشگر ایرانی - آمریکایی، بازداشت شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  27. بهرنگ تنکابنی بازداشت شد وب‌سایت کلمه
  28. امیر احسان تهرانی سخاوت خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  29. Iran's dead and detained list
  30. یک ماه از بازداشت آدرین جلالی دانشجوی دانشگاه تهران گذشت
  31. «محمدرضا جلایی‌پور آزاد شد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۲۱ شهریور ۱۳۸۸. 
  32. PARHA-NP.V.5.1.1. «روزنامه اعتماد | شماره ۳۸۶۲ | ۱۳۹۶ سه شنبه ۳ مرداد | صفحهٔ ۱». بازبینی‌شده در 2017-07-26. 
  33. اکبر گنجی: بازداشت فرزند حجاریان برای شکستن او صورت گرفته‌است خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  34. بی‌بی‌سی فارسی
  35. واحد خلوصی دانشجوی محروم از تحصیل بازداشت شد هرانا
  36. [۱] هرانا
  37. محمد علی دادخواه وکیل دادگستری و همکاران او بازداشت شدند هم‌میهن نیوز
  38. ۳۸٫۰ ۳۸٫۱ ۳۸٫۲ ۳۸٫۳ «لیست تکمیلی بازداشت شدگان - شماره یک». مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران. بازبینی‌شده در ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  39. «محمد علی دادخواه آزاد شد». پارلمان نیوز. بازبینی‌شده در ۲۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  40. «دفتر کروبی و دفتر حزب اعتماد ملی مهر و موم شد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸. 
  41. بازداشت مجید دری دانشجوی دانشگاه علامه ادوار نیوز
  42. بازداشت امیر خسرو دلیر ثانی ادوار نیوز
  43. «جنبش راه سبز - بزرگترین زندان روزنامه نگاران؛ قعر جدول آزادی مطبوعات در جهان». www.rahesabz.net. بازبینی‌شده در 2016-10-22. 
  44. «ایران در حبس روزنامه‌نگاران از چین پیشی گرفت». رادیو فردا. بازبینی‌شده در 2016-10-22. 
  45. «اختصاصی جرس/دکتر محمد صادق ربانی توسط بسیچ بازداشت شد»(فارسی)‎. 
  46. چند روزنامه‌نگار و فعال مدنی بازداشت شده پس از روز عاشورا آزاد شدند رادیو فردا
  47. بیش از ۹۰ استاد و پژوهشگر دانشگاه خواستار آزادی یک استاد بازنشسته دانشگاه تهران شدند رادیو فردا
  48. هشت نفر از بازداشتی‌های مراسم چهلم آیت الله منتظری همچنان در بازداشت رادیو فردا
  49. دستگیری چهار تن از اساتید دانشگاه بین‌المللی امام خمینی قزوین توسط نیروی‌های لباس شخصی نوروز
  50. بر مزار شاملو خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  51. اقبال رشیدی بازداشت شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  52. http://we-change.org/site/spip.php?article4610
  53. آرمان رضاخانی بازداشت شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  54. نامه پیمان روشن ضمیر از زندان کارون اهواز: شاکی پرونده‌ام جمهوری اسلامی است
  55. اعتراض عباس کیارستمی به بازداشت جعفر پناهی بی‌بی‌سی فارسی
  56. http://www.bbc.co.uk/persian/rolling_news/2011/10/111027_rln_l21_gilan_activist.shtml
  57. http://chrr.biz/spip.php?article18254&var_recherche=امید%20رضایی
  58. gooya news حمله گارد ضدشورش به کوی دانشگاه تهران، حبس میرحسین در خانه، دستگیری زیدآبادی و بهزاد نبوی (گزارش ویژه خبرنامه گویا)
  59. ۵۹٫۰ ۵۹٫۱ نگرانی از وضعیت بازداشت شدگان اعضای جبهه ملی ایران خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  60. صدور حکم ۶ ماه حبس برای حسن سوری از فعالان سیاسی در بروجرد | تا آزادی زندانیان سبز
  61. «کیانوش راد و علی سمیع زاده آزاد شدند». راه سبز. بازبینی‌شده در ۳ دی ۱۳۸۸. 
  62. مجید سعیدی عکاس خبری بازداشت شد بی‌بی‌سی فارسی
  63. بازداشت حسام سلامت دانشجوی محروم از تحصیل دانشگاه تهران ادوار نیوز
  64. «عبدالفتاح سلطانی عضو کانون مدافعان حقوق بشر آزاد شد». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  65. «یک سال حبس تعزیری برای حسین سربندی از فعالان ستاد میرحسین موسوی». سایت کلمه. بازبینی‌شده در 22 فروردین 90. 
  66. بی‌بی‌سی
  67. «یک وبنگار به ۸ ماه حبس محکوم شد». ندای سبز آزادی. 
  68. «آزادی علی شریعتی و عباس صمدیان با قرار وثیقه». کلمه. 
  69. حسن شیخ آقایی بازداشت شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  70. حامد صابر آزادشد، بازداشت حامد صابر، از عکاسان خبری حوادث پس از انتخابات ایران.
  71. کلمه: درخواست جمعی از چهره‌های علمی کشور برای آزادی یکی از نخبگان، درخواست جمعی از چهره‌های علمی کشور برای آزادی یکی از نخبگان.
  72. شادی صدر در راه رفتن به نماز جمعه توسط لباس شخصی‌ها ربوده شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  73. دکتر محمدعلی صفرپور استاد دانشگاه خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  74. دستگیری سه نفر از اعضای دفتر ادوار تحکیم وحدت بی‌بی‌سی فارسی
  75. [۲]
  76. خبرهایی از بازداشت‌شدگان حزب کارگزاران نوروز
  77. بیانیه انجمن اسلامی دانشگاه تهران و نام چند بازداشتی جدید موج سوم
  78. نامه “علیرضا عاشوری” عضو ستاد میرحسین به بازجویش کلمه
  79. تماس کوتاه ابوالفضل عابدینی با خانواده خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  80. محمد صابر عباسیان، فعال اصلاح طلب، بعد از ۱۸ ماه حبس به مرخصی آمد
  81. درگیری نیروهای ضد شورش با معترضان در مرکز تهران
  82. بازداشت‌های تازه و درخواست خانواده‌های دستگیر شدگان از مراجع تقلید بی‌بی‌سی فارسی
  83. سعید عبادزاده مصدق، فعال اصلاح طلب
  84. «حمزه غالبی آزاد شد». پارلمان نیوز. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸. 
  85. ۸۵٫۰ ۸۵٫۱ «زندانیان زندان شیراز در سانسور خبری و سرکوب/ گزارشی از بازداشتی‌های شیراز». unity4iran. 
  86. بازداشت لیلی فرهادپور رادیو زمانه
  87. پارلمان نیوز: نویسنده وبلاگ تورجان بازداشت شد
  88. کمیته گزارشگران حقوق بشر. «بازداشت شاهین فضلی دانشجوی دانشگاه علمی کاربردی تبریز»(فارسی)‎. کمیته گزارشگران حقوق بشر، ۱۲ بهمن ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۸ اردیبهشت ۱۳۸۹. 
  89. ناصح فریدی، فعال دانشجویی و حقوق بشر در وضعیتی مبهم در بازداشت خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  90. جاوید فخریان، فعال دانشجویی بازداشت شد خبر گزاری حقوق بشر ایران
  91. ۹۱٫۰ ۹۱٫۱ خبرگزاری حقوق بشر
  92. «دست‌گیری برهان کریمی». خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران، ۱ آبان ۱۳۸۸. 
  93. >«آزادی برهان کریمی». سایت خبری تحلیلی کلمه، ۲۹ بهمن ۱۳۸۸. 
  94. «دست‌گیری روزبه کریمی». کمیتهٔ گزارشگران حقوق بشر، ۱۲ دی ۱۳۸۸. 
  95. «آزادی روزبه کریمی». آفتاب، ۱۰ اسفند ۱۳۸۸. 
  96. اسامی بازداشت شدگان گناباد
  97. برادر همسر موسوی در بازداشت بسر می‌برد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  98. «سعید کردی نژاد آزاد شد». خبرگزاری هرانا. بازبینی‌شده در ۵ شهریور ۱۳۸۸. 
  99. سایت آینده توقیف و سردبیر آن بازداشت شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  100. کمیته گزارشگران حقوق بشر
  101. http://www.kaleme.com/1394/05/14/klm-221126/
  102. جنبش راه سبز - دادگاه انقلاب ۱۸ تن از اسرای جنبش سبز را به ۱۱۹ سال زندان محکوم کرد
  103. دفتر پیگیری وضعیت زندانیان سیاسی - مسعود لواسانی
  104. کامل نوزده زندانی سیاسی آزاد شده از بند ۳۵۰ زندان اوین) سایت کلمه در ایران
  105. ۳۵۰ زندان اوین سایت کلمه در ایران
  106. «دست‌گیری امید مهرگان». کمیتهٔ گزارشگران حقوق بشر، ۱۵ بهمن ۱۳۸۸. 
  107. BBC فارسی - ایران - تظاهرات در تهران و چند شهر دیگر در چهلم قربانیان خشونت‌ها
  108. آزادی رئوف طاهری و ادامه بازداشت رضا عباسی و احمد مدادی در زنجان خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  109. فهرست صدها نفره برای بازداشت فعالان سیاسی و مدنی | • ایران | Deutsche Welle | ۳۰٫۱۲٫۲۰۰۹
  110. علی مقامی، یکی از اعضای ستاد مهدی کروبی بازداشت شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  111. ۱۱۱٫۰ ۱۱۱٫۱ کوردانه
  112. آذر منصوری معاون سیاسی دبیرکل جبهه مشارکت بازداشت شد خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  113. «ابراهیم مهتری بازداشت شد». خبرگزاری هرانا. بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۸۸. 
  114. «خشونت علیه بازداشت شدگان حوادث پس از انتخابات»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی، ۱۹ خرداد ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۰ خرداد ۱۳۸۹. 
  115. بازداشت مدیر مسئول شهاب نیوز خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  116. ۱۱۶٫۰ ۱۱۶٫۱ ۱۱۶٫۲ «بی‌بی‌سی فارسی». بازبینی‌شده در ۱۷ مهر ۸۸. 
  117. «بازداشت عبدالحمید معافیان ،رئیس شورای هماهنگی اصلاح طلبان استان فارس | ندای سبز آزادی». بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۸-۲۰. 
  118. بازداشت شیلا نجفی در آمل خبرگزاری مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران
  119. «بازداشت چند خبرنگار و فعال رسانه‌ای در شیراز». کلمه. 
  120. رضا نوربخش بازداشت شد هم‌میهن نیوز
  121. «صادق نوروزی آزاد شد». پارلمان نیوز. بازبینی‌شده در ۱۹ شهریور ۱۳۸۸. 
  122. بازداشت علی وفقی، حمزه غالبی و حسین نیکخواه فعالان ستاد دانشجویی مهندس موسوی
  123. [۳]
  124. رئیس و دبیر یک فدراسیون در ناآرامی‌های تهران
  125. https://hra-news.org/fa/tag/هومان-موسوی
  126. محمد رضا یزدان پناه از اعضای جوان جبهه مشارکت بازداشت شد هم‌میهن نیوز
  127. محمد یوسفی آزاد شد کلمه
  128. «محسن روح الامینی 'به علت بیماری و منژیت نمرده‌است'». بی‌بی‌سی فارسی. بازبینی‌شده در ۹ شهریور ۱۳۸۸. 
  129. محمد کامرانی؛ یکی دیگر از کشته‌شدگان درگیری‌های تهران
  130. دانشجویی دیگر در یکی از زندان‌های ایران درگذشته‌است هرانا
  131. انتشار متن رای دادگاه پرونده کهریزک
  132. گزارش دیگری از تجاوز و قتل در بازداشت
  133. روز آن لاین
  134. Iran activist sentenced to death for election protests, The Guardian
  135. 'عضو سازمان مجاهدین خلق' و 'جاسوس اسرائیل' در زندان اوین اعدام شدند, بی‌بی‌سی
  136. خبرنامه گویا

منابع[ویرایش]