مادرید
مادرید | |
|---|---|
افق مادرید از هتل ریو پلازا اسپانیا دروازه آلکالا رود مانزانارس و نمای منطقه قدیم شهر | |
شهر مادرید بر نقشه اسپانیا | |
| کشور | |
| بخش خودمختار | |
| استان | |
| بنیانگذاری | قرن نهم میلادی |
| حکومت | |
| • شهردار | مانوئلا کارمِنا (آورا مادرید) |
| مساحت | |
| • کلانشهر | ۶۰۵٫۷۷ کیلومتر مربع (۲۳۳٫۸۹ مایل مربع) |
| ارتفاع | ۶۶۰ متر (۲۱۷۰ فوت) |
| جمعیت (۲۰۲۵) | |
| • کلانشهر | ۳٫۴۷۷٫۴۹۷ |
| • تراکم | ۰٫۰۰۵۷/کیلومتر مربع (۰٫۰۱۵/مایل مربع) |
| • کلانشهری | ۶٫۱۲۵٫۵۸۳ |
| اهلیتنام(ها) | Madrilenian, Madrilene
madrileño (m) madrileña (f) matritense |
| منطقهٔ زمانی | یوتیسی ۱+ (CET) |
| • تابستانی (DST) | یوتیسی ۲+ (CEST) |
| کد پستی | ۲۸۰۰۱–۲۸۰۸۰ |
| کد منطقه | ۹۱ (۳۴)+ |
| کد ایزو ۳۱۶۶ | ES-M |
| زبان رسمی | اسپانیایی |
| وبگاه | www.munimadrid.es |
مادرید (به اسپانیایی: Madrid) پایتخت و پرجمعیتترین شهر اسپانیا است. جمعیت این شهر در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳٫۴ میلیون نفر در خود شهر و جمعیت منطقه کلانشهری آن تقریباً ۶٫۸ میلیون نفر بود.[۱] مادرید پس از برلین، دومین شهر بزرگ اتحادیه اروپا[۲] و منطقه شهری آن پس از پاریس، دومین منطقه بزرگ اتحادیه اروپا است.[۳][۴] شهرداری آن ۶۰۵٫۷۷ کیلومتر مربع (۲۳۳٫۸۹ مایل مربع) را پوشش میدهد. مادرید در کنار رودخانه مانزانارس در بخش مرکزی شبهجزیره ایبری و در ارتفاع حدود ۶۶۰ متر (۲٬۱۷۰ فوت) بالاتر از سطح دریا قرار دارد. مادرید، پایتخت اسپانیا و بخش خودمختار مادرید در اطراف آن، مرکز سیاسی، اقتصادی و فرهنگی کشور است.[۵]
مادرید در وسط کشور و در فلات اسپانیا واقع شدهاست. این شهر پس از لندن و برلین سومین شهر بزرگ اتحادیه اروپا است و منطقه کلانشهری آن پس از لندن و پاریس سومین منطقه کلانشهری بزرگ این اتحادیه است.[۶][۷] جمعیت مادرید حدود ۳٫۴ میلیون نفر است[۸] و منطقه کلانشهری مادرید (مادرید و حومه) ۶٫۱ میلیون نفر جمعیت دارد. مساحت شهر مادرید ۶۰۴٫۳ کیلومتر مربع است.[۹]
شهر مادرید به خاطر مرکزیت جغرافیایی، پیشینه، و کارکردهای سیاسی و مالیاش شهر اصلی از شبهجزیره ایبری بهشمار میآید. با وجود اینکه این شهر امروزه شبکه آمدوشد شلوغ و سومین شبکه متروی بزرگ در اروپا را دارد، اما بیشتر محلههای آن توانستهاند حال و هوای اصلی خود را حفظ کنند.
جاذبههای عمده دیدنی در مادرید عبارتند از پالاسیو رئال یا کاخ سلطنتی، پارک بوئن رتیرو، مادرید، موزه باستانشناسی، و سه موزه هنری معروف: موزه دل پرادو، موزه ملی مرکز هنر رینا سوفیا و موزه تیسن-بورنمیسا. شهردار کنونی مادرید خوزه لوئیس مارتینز-آلمیدا از حزب مردم (اسپانیا) است.
پیشینه
[ویرایش | اشتراکگذاری]اولین اطلاعات موجود تاریخی در مورد مادرید به سده نهم میلادی بازمیگردد.[۱۰] که در مقایسه با شهرهای دیگر اسپانیا بسیار دیرهنگام است. برخلاف دیگر شهرها چون سویا، والنسیا و بارسلون در مادرید آثاری چندانی از دوران رومیها و ویزیگوتها یافت نشدهاست. این امر احتمالاً به این خاطر است که منطقه مادرید امروزی برای این دو قوم جذابیتی نداشت زیرا نه در کنار دریا و بندرها بود و نه در مسیر شهرهای اصلی قرار داشت.
بخش اعظم شبه جزیره ایبری در سده نهم میلادی در دست مورهای مسلمان بود. محمد یکم، امیر عرب اندلس در آن زمان کاخی در محل کنونی پالاسیو رئال در مادرید ساخت و در آن محل ارگ کوچکی نیز به نام المدینه بنا کرد.[۱۱]
این کاخ در کنار رود مانزانارس قرار داشت و مورها این رود را مَیرا مینامیدند که به معنای سرچشمه و منبع مادر است؛ بعدها پسوند رومی-ایبری «-ایت» به معنای مکان به آن چسبید. مادرید امروزی و نام این شهر از این بنا و این نام سرچشمه میگیرد.
ارگ مادرید در سال ۱۰۸۳ توسط آلفونسو ششم کاستیا، که در واقع در راه خود به تولدو بود، فتح شد. وی مسجد آن زمان مادرید را تبدیل به کلیسا کرد و آن را کلیسای جامع الُمِدنا نامید.[۱۲] ساکنان شهر مادرید را تا دهههای زیادی از سده پانزدهم مورها و یهودیان سفاردیها تشکیل میدادند.
پس از دشواریهای بسیار و یک آتشسوزی ویرانگر، شهر توسط هنری سوم کاستیا بازسازی شد، اما خود او برای امنیت، بیرون از دیوارهای شهر و در دهکدهای به نام «ال پاردو» در نزدیکی مادرید مستقر شد. در این زمان اسپانیا شاهد نبرد میان پادشاهی کاستیا و پادشاهی آراگون بود که به سلطنت رسیدن ایزابلای یکم و فردیناند دوم مشهور به فرمانروایان کاتولیک به این ستیزها پایان بخشید.
ترابری
[ویرایش | اشتراکگذاری]شهر مادرید دارای فرودگاههای داخلی و بینالمللی از جمله فرودگاه مادرید-باراخاس است و همچنین راههای جادهای و ریلی بسیار مجهزی میباشد. حمل و نقل عمومی در مادرید کارآمد است. قطارها و متروی مادرید به عنوان اصلیترین بخش حمل و نقل عمومی فعالیت میکنند و در کنار این دو اتوبوس، مونوریل و تراموا به عنوان مکمل فعالیت میکنند.
ترابری
[ویرایش | اشتراکگذاری]متروی مادرید در سال ۱۹۱۹ تأسیس شده و هماکنون دارای ۱۳ خط و ۳۰۱ ایستگاه میباشد، این مترو از قدیمیترین متروهای جهان محسوب میشود. همچنین سرکانیاس مادرید یا سیستم راهآهن حومه مادرید در سال ۱۹۹۰ با ۹ خط و ۹۰ ایستگاه ساخته شدهاست.
فرودگاه مادرید-باراخاس اصلیترین فروگاه شهر مادرید محسوب میشود که سالانه بیش از ۵۰ میلیون مسافر را جابهجا میکند، ایستگاه راهآهن آتوچا مادرید و ایستگاه راهآهن چامارتین مادرید نیز دو ایستگاه اصلی این شهر میباشند که نقش عمدهای در جابهجایی مسافران بینشهری ایفا میکنند.
آثار باستان
[ویرایش | اشتراکگذاری]در قرن پنجم توسط ویلیام شانز ناپلئون نمای باغ ایتوکولیا درست شد و آن جز آثار این شهر بود اما در قرن هفتم این آثار توسط زلزله ویرانکننده مادرید این آثار و عمارت تخریب شد و در قرن هفتم پادشاه مردی به نام جلویس پادشاه آن موقع ارگ مادرید را درست کرد و همراه آن کلیسای میکارمن لارام را درست کرد که امروزه تبدیل به یک موزه باستانشناسی شدهاست و کلیسای ناپلئون را درست کرد و در این شهر آرامگاه شیخ جلویس ایمن را در این شهر قرار دارد.
زلزله خیزی
[ویرایش | اشتراکگذاری]مادرید یکی از زلزله خیزترین شهرهای پر سکنه در کل جهان است. از نمونههای این خطرات پیشبینی نشدنی زلزلهای بود که در قرن هفدهم میلادی به وقوع پیوست. در این زلزله به شهر مادرید خسارات فراوانی وارد شد و چندین هزار سکنه این شهر را به کام مرگ کشانده یا آواره نمود. یکی از دلایل زلزله خیزی این شهر و حتی شهرستانهای همجوار این شهر، خاک نرم و ماسه مانند آن است.
دیدنیهای مادرید
[ویرایش | اشتراکگذاری]
میدان سیبلس
میدانی مشهور در مرکز شهر مادرید، که باشگاه رئال مادرید بعد از هر قهرمانی در آن میدان به جشن میپردازد. این میدان در سال ۱۷۸۲ ساخته شده و به قلب گردشگری مادرید مشهور است.
یکی از بهترین ورزشگاههای دنیا، ورزشگاه یکی از پر پرافتخارترین باشگاههای اروپا و جهان رئال مادرید میباشد.
کاخ سلطنتی
[ویرایش | اشتراکگذاری]بنای این کاخ توسط آرشیتکت ایتالیائی جیووانی ساچتی و بدستور فیلیپ پنجم در سال ۱۷۳۶ شروع و تا سال ۱۷۶۴ بطول انجامید. قبلاً در این محل کاخی بوده که در اثر حریق سال ۱۷۳۴ به کلی از بین رفتهاست. اگرچه اکنون این کاخ به یکی از اماکن مهم و دیدنی تبدیل شدهاست، اما به لحاظ اهمیت تاریخی آن هنوز نیز بسیاری از مراسم تشریفاتی پادشاه در آن برگزار میشود.
موزه دل پرادو
[ویرایش | اشتراکگذاری]این موزه یکی از غنیترین موزههای دنیا بوده و در آن بیش از ۳۰۰۰ تابلو عالی و نفیس گردآوری شدهاست. در این موزه آثاری از هنرمندانی چون گویا، رامبراند، گویا، روبنس، ولاسکز، مورییو، و ال گرگو بچشم میخورد. چنانچه برای دیدن تمام قسمتهای این موزه وقت کافی ندارید از آثار گویا که شاهکارهایش در دنیا بی نظیر است، دیدن نمائید.
موزه ملی مرکز هنر رینا سوفیا (به اسپانیایی: Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía) موزه ملی هنرهای سده بیستم میلادی اسپانیاست. این موزه بهطور رسمی در ۱۰ سپتامبر ۱۹۹۲ و به نام ملکه سوفیا افتتاح شد. این موزه در مادرید قرار دارد و تمرکز اصلیاش، هنر اسپانیایی است. آثار برجسته این موزه شامل مجموعههایی از دو تن از برجستهترین استادان هنر اسپانیا، پابلو پیکاسو و سالوادور دالی میشود. معروفترین اثری که در این موزه به نمایش درآورده شدهاست نقاشی گرنیکا (نقاشی) متعلق به پابلو پیکاسو میباشد که در سال ۱۹۳۷ کشیده شدهاست. این نقاشی در قالبی سیاه و سفید و به سبک عکسهای خبری در جراید بمب باران دهکده گرنیکا در شمال اسپانیا توسط آلمان نازی را به تصویر میکشد.[۱۳]
موزه موم
[ویرایش | اشتراکگذاری]در این موزه مجسمه بسیاری از شخصیتهای بزرگ تاریخ معاصر جهان به شکل موم به نمایش گذارده شدهاست. در قسمت فوقانی آن بازدیدکننده با وضعیت اروپا در قرون وسطی و زندانها و شکنجهگاههای وابسته به حکومتهای قرون وسطایی آشنا میشود که صحنههای دلخراشی است.
پارک رتیرو
[ویرایش | اشتراکگذاری]این پارک زیبا که دارای فوارهها و مجسمههای زیبائی میباشد قسمتی از جنگلهایی است که در زمان فلیپ دوم اطراف مادرید را احاطه کرده بودند. نزدیک در ورودی این پارک دریاچه کوچک و زیبایی قرار دارد و قایقهای داخل دریاچه همواره مورد استفاده مردم میباشد.
طاق پیروزی
[ویرایش | اشتراکگذاری]این طاق زیبا در سال ۱۷۷۸ توسط نقاش معروف ساباتین بنا شده و در زمانی یکی از دروازههای مهم شهر بودهاست.
معبد دِبود، یک پرستشگاه متعلق به ایزیس، الههٔ مصر باستان است که اکنون در مادرید قرار دارد.[۱۴] معبد دِبود در سال ۱۹۶۸ از سوی مصر به اسپانیا هدیه و به آن کشور منتقل شد. اکنون این معبد در پارک دِل اوئسته، در نزدیکی کاخ سلطنتی مادرید بازچینی شدهاست.
در شهر مادرید دو تیم پر افتخار و پر طرفدار رئال مادرید و اتلتیکو مادرید قرار دارند که دربی این دو تیم یکی از حساسترین بازیهای دنیای فوتبال بهشمار میآید.
منابع
[ویرایش | اشتراکگذاری]- ↑ "Madrid Population 2025". World Population Review (in English). Retrieved 4 July 2026.
- ↑ "Instituto Nacional de Estadística. (National Statistics Institute)". www.ine.es. Retrieved 8 August 2025.
- ↑ "Major Agglomerations of the World". Population Statistics and Maps. 1 January 2019. Archived from the original on 4 July 2010. Retrieved 25 August 2019.
- ↑ United Nations Department of Economic and Social Affairs World Urbanization Prospects (2007 revision) بایگانیشده در ۲۵ مه ۲۰۱۷ توسط Wayback Machine, (United Nations, 2008), Table A.12. Data for 2007.
- ↑ "Madrid". Encyclopædia Britannica. Archived from the original on 12 May 2021. Retrieved 21 June 2016.
- ↑ "World Urban Areas: Population & Density" (PDF). Demographia. Retrieved 10 August 2008.
- ↑ Eurostat, UrbanAudit.org بایگانیشده در ۶ آوریل ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine, accessed on 12 March 2009. Data for 2004.
- ↑ INE.es Instituto Nacional de Estadística (National Statistics Institute)
- ↑ Eurostat
- ↑ «Madrid Islámico». بایگانیشده از اصلی در ۲ اکتبر ۱۹۹۹. دریافتشده در ۲۴ مه ۲۰۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ El origen del nombre بایگانیشده در ۲۱ ژوئن ۲۰۱۲ توسط Wayback Machine, publisher: JLL & JRP, بازدید: مه ۲۰۱۲.
- ↑ «Ayuntamiento de Madrid - Alfonso VI en Madrid». بایگانیشده از اصلی در ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۳. دریافتشده در ۲۴ مه ۲۰۱۲.
{{cite web}}: نگهداری یادکرد:تاریخ بهطور خودکار ترجمهشده (رده) - ↑ "Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía". Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (in Spanish). Retrieved 2020-11-15.
- ↑ حکایت گرانترین و عجیبترین هدایای جهان، دویچه وله فارسی
- Wikipedia contributors, "Madrid," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Madrid&oldid=494067361 (accessed May 24, 2012).
- El origen del nombre, publisher: JLL & JRP, بازدید: مه ۲۰۱۲.