حزب کارگزاران سازندگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حزب کارگزاران سازندگی ایران
کارگزاران
دبیرکل غلامحسین کرباسچی[۱]
سخنگو حسین مرعشی[۱]
بنیانگذار غلامحسین کرباسچی
رئیس شورای مرکزی محسن هاشمی رفسنجانی[۱]
نامزد انتخاباتی اخیر لیست امید
شعار عزت اسلامی، تدوام سازندگی، آبادانی ایران
بنیانگذاری ۲۵ مرداد ۱۳۷۸[۲]
انشعاب جناح راست[۳]
روزنامه کارگزاران
هفته‌نامه صدا
گرایش سیاسی جناح میانه جمهوری اسلامی ایران[۴]
جناح اصلاح‌طلبان ایران[۵]
جناح اعتدال‌گرایان
ملی ایرانی
مجلس پنجم
۸۰ از ۲۷۰
خبرگان سوم
۱۲ از ۸۶
مجلس ششم
۴۲ از ۲۹۰
کشور  ایران
سیاست در ایران
حزب‌های سیاسی
انتخابات

حزب کارگزاران سازندگی یک حزب ایرانی است که توسط ۱۶ نفر از اعضای هیئت دولت اکبر هاشمی رفسنجانی، در آذر ۱۳۷۴ خورشیدی آغاز به کار کرد. سنگ بنای حزب کارگزاران درست در مقطعی گذاشته شد که یک سال از عمر دولت دوم رفسنجانی باقی‌مانده بود. کارگزاران نخستین حزب سیاسی در ایران بود که در درون دولت شکل گرفت.[۶] هسته اصلی حزب کارگزاران سازندگی را نیروهای سیاسی پرنفوذ دولت آیت‌الله هاشمی تشکیل می‌دهند. «کارگزاران سازندگی» اولین سازمان رسمی میانه نام گرفت، و در اواسط دهه هفتاد جمعیت «کارگزاران سازندگی» مشخص‌ترین گروه انجام یافته جناح میانه شناخته می‌شدند که در آن زمان نشریات همشهری ارگان‌های غیررسمی این جناح بودند.[۷] البته این تقسیم‌بندی‌ها در عرصه ادبیات سیاسی ایران، صوری، غیر واقعی و مقطعی است.[۸]

تاریخچه[ویرایش]

نشانواره سابق حزب کارگزاران سازندگی

در آذر ماه ۱۳۷۴ شانزده تن از وزیران، معاونان و نزدیکان هاشمی رفسنجانی رئیس‌جمهور وقت ایران در بیانیه‌ای با عنوان «خدمتگزارن سازندگی» اعلام کردند در انتخابات مجلس پنجم حضور فعال خواهند داشت و فهرستی از کاندیداهای موزد حمایت خود را معرفی خواهند کرد. این اقدام با واکنش منفی شدید جناح راست جمهوری اسلامی ایران رو به رو شد که این اقدام را دخالت قوه مجریه در قوه مقننه قلمداد کرده و وزرای امضاکننده بیانیه را تهدید به استیضاح کرده و حتی طرح بررسی کفایت رئیس‌جمهور در مجلس را مطرح کردند.[۹][۱۰][۱۱]

در نهایت با فرمان رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر حضورنداشتن وزیران در این گروه غائله فروکش کرد و با حذف ۱۰ وزیر، به یک جمع ۶ نفره کاهش یافت که شامل ۵ معاون رئیس جمهور و شهردار تهران می‌شدند که با صدور بیانیه‌ای با عنوان «کارگزاران سازندگی» حضور خود را در عرصه انتخابات اعلام کردند. این گروه نهایتاً با فشار شورای نگهبان فعالیت انتخاباتی خود را با عنوان «جمعی از کارگزاران سازندگی» سامان داد.[۱۲]

بدین ترتیب، حزب کارگزاران سازندگی ایران تأسیس شد. هرچند که محمدعلی نجفی، علاوه بر این ۶ نفر، در جلسات هیئت مؤسس شرکت می‌جست. کارگزاران به دست محفلی از مدیران تأسیس شد که اغلب از ۳ استان کشور برخاسته بودند؛ کرمان، اصفهان و یزد. در روز تأسیس این حزب، مرعشی علاوه بر مدیران داخل دولت و اقوام نزدیک، از شماری از افراد چپ آن روز نظیر اسحاق جهانگیری، غلامرضا آقازاده، مهدی کروبی، سید محمد خاتمی و چند تن دیگر نیز دعوت به عمل آورد. اما از میان این جمع چهره‌های سرشناس چپ نظیر مهدی کروبی و محمد خاتمی به دلیل فعال بودن در مجمع روحانیون مبارز در آن جلسه و جلسات بعدی حزب حاضر نشدند. بعد از آیت‌الله هاشمی رفسنجانی که به عنوان پدر معنوی حزب یاد می‌شود و اصلیتی کرمانی دارد، حسین مرعشی، فائزه هاشمی (دختر رئیس جمهور)، محمد هاشمی (برادر رئیس جمهور)، علی هاشمی (برادرزاده رئیس جمهور)، محسن هاشمی رفسنجانی (پسر ارشد رئیس جمهور) و اسحاق جهانگیری نیز خاستگاهی کرمانی دارند. رضا امراللهی و فاطمه رمضان‌زاده نیز از منطقه مجاور کرمان یعنی یزد وارد حزب شدند. بعد از طیف مدیران کرمانی و یزدی، دومین حلقه پر نفوذ حزب را اصفهانی‌ها تشکیل می‌دهند که در این جمع دو نفر سرشناس ترند و هنوز هم به عنوان «مردان سایه رفسنجانی» گرداننده حزب هستند، این زوج غلامحسین کرباسچی و محمد عطریانفر هستند.

انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸)[ویرایش]

هرچند غلامحسین کرباسچی دبیرکل حزب کارگزاران سازندگی در انتخابات ریاست جمهوری ایران (۱۳۸۸) از مهدی کروبی حمایت کرد اما حزب کارگزاران از نامزدی میر حسین موسوی حمایت کرد.[۱۳][۱۴]

پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری دهم حزب کارگزاران و اعضای آن در اعتراض به نتایج انتخابات، اقدام به نوشتن بیانیه‌هایی کردند. در قسمتی بیانیه در تیرماه ۱۳۸۸ آمده است: «مایه تاسف و تأثر گردید اینکه در اوج شکوه و عظمت سیاسی ملت ایران، پاره‌ای جزم اندیشی‌ها، بی‌تدبیری‌ها، خودخواهی‌ها و ناسپاسی‌ها، این نعمت بزرگ را به نقمت، اعتماد عمومی را به بی‌اعتمادی و فرصت‌ها را به تهدید تبدیل کرد.» حزب کارگزاران سازندگی در این بیانیه از مسئولان انتقاد کرده و گفته است «انتظار می‌رفت مسئولان کشور، اعتراضات به حق مردم را تحمل و به جای برخوردهای خشن و غیرقانونی با مردم و دستگیری و زندانی کردن فعالان سیاسی بی گناه، با صدور مجوزهای قانونی، اعتراضات را به مسیر صحیح هدایت و به پیشنهاد مراجع بزرگ تقلید و شخصیت‌های سیاسی، برای تشکیل یک هیئت حکمیت ملی و بی‌طرف در بررسی نتایج انتخابات ترتیب اثر می‌دادند.»[۱۵]

دستگیری اعضای حزب[ویرایش]

شمار زیادی از اعضای حزب کارگزاران سازندگی نظیر هدایت آقایی، محمد عطریانفر، فائزه هاشمی، روشنک سیاسی، آیدا مصباحی، جهانبخش خانجانی، مرتضی الویری و حسین مرعشی پس از اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری دهم بازداشت شدند.[۱۶][۱۷][۱۸][۱۹][۲۰]

ارکان تشکیلاتی[ویرایش]

اعضای هیئت مؤسس[ویرایش]

شورای مرکزی[ویرایش]

در اوایل سال ۹۳ اعلام شد که با توجه به نبود بعضی از اعضای شورای مرکزی حزب به دلیل استعفا یا دلایل دیگر حزب دست به ترمیم شورای مرکزی خود زده و در نتیجه چند نفر خانم فعال سیاسی و کارآفرین، چند تن از روزنامه‌نگاران و فعالان رسانه‌ای نظیر آقایان سعید لیلاز و محمد قوچانی، از اهل سنت آقای عبدالله سهرابی، چند تن از اعضای حزب در شهرستان‌ها و یکی از اعضای سابق دفتر تحکیم وحدت به شورای مرکزی حزب پیوستند.[۲۱] محمد هاشمی رفسنجانی از این حزب کناره‌گیری کرده‌است.[۲۲]

در تاریخ ۲۵ فروردین ۱۳۹۶ در کنگره سالیانه حزب کارگزاران اعضای جدید منتخب شورای مرکزی حزب کارگزاران که به ۱۲ نفر قبلی (محسن هاشمی رفسنجانی، علی هاشمی، اسفندیار عشوری، مختار طاهریان، جهانبخش خانجانی، محمود علیزاده طباطبایی، فرزانه ترکان، شهربانو امانی، فاطمه سادات مقیمی، سعید لیلاز، احمد نقیب‌زاده و محمد عطریانفر) اضافه شده‌اند به شرح زیر هستند:

هدایت الله آقایی، غلامعباس آقا علیخانی، رضا امراللهی، محمدمهدی بهزادیان، غلامرضا پناه، ناهید تاج‌الدینی، سید عبدالله حسینی، علی جمالی، جلیل رحیمی جهان‌آبادی، فاطمه سعیدی، علیرضا سیاسی‌راد، یدالله طاهرنژاد، محمدرضا علی‌حسینی، بهرام فیاضی، محمد قوچانی، غلامحسین کرباسچی، پروانه مافی، طاهره میرساردو، حسین مرعشی، سید افضل موسوی، علی‌محمد نمازی، عبدالرضا هاشم‌زائی، فائزه هاشمی رفسنجانی.[۱]

کانون جوانان حزب کارگزاران سازندگی ایران[ویرایش]

کانون جوانان حزب کارگزاران سازندگی یکی از مهم‌ترین کانون‌های این حزب است؛ که دارای بیش از ۵۰۰ عضو در سراسر کشور است. از جمله فعالان و اعضای سرشناس این شاخه می‌توان به محمد تمیزکار، امیر افراز برخورداری، صادق مرعشی اشاره نمود.

اهداف و شعارهای حزب[ویرایش]

این حزب دستیابی به فضای باز اقتصادی و توسعه پایدار اقتصادی را به عنوان زمینه ساز رسیدن به آزادی‌های سیاسی و اجتماعی می‌داند.[نیازمند منبع]

در هنگام تأسیس این حزب، شعار رسمی حزب: «عزت اسلامی، تدوام سازندگی، آبادانی ایران» بیان شد.

تریبون‌ها[ویرایش]

سخنگو[ویرایش]

سخنگوی رسمی این حزب حسین مرعشی می‌باشد.[۱]

روزنامه کارگزاران[ویرایش]

روزنامه کارگزاران تریبون رسمی این حزب بود. این روزنامه در ۱۱ دی ۱۳۸۷ به دلیل انتشار بیانیه دفتر تحکیم وحدت پیرامون جنگ غزه که به جز اسرائیل، حماس را به علّت سوء استفاده از غیر نظامیان و حکومت ایران را بخاطر تجهیز حماس محکوم کرده بود، توسط هیئت نظارت بر مطبوعات توقیف شد. قرار بود این انتشار این روزنامه با سازوکار جدید مجدداً از سال ۹۳ آغاز شود.

گروه مطبوعاتی هم‌میهن[ویرایش]

هفته‌نامه صدا، مهرنامه، سیاست نامه، ماهنامه تجربه و … از جمله زیر شاخه‌های گروه مطبوعاتی هم‌میهن که محمد قوچانی سردبیری و مدیریت آن را برعهده دارد از ارگان‌های غیررسمی حزب محسوب می‌شوند

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ««کرباسچی» دوباره دبیرکل کارگزاران شد؛ محسن هاشمی رئیس شورای مرکزی و مرعشی سخنگو». خبرگزاری تسنیم، ۰۵ اردیبهشت ۱۳۹۶. بازبینی‌شده در ۰۵ اردیبهشت ۱۳۹۶. 
  2. کتاب اول حزب کارگزاران سازندگی ایران. تهران: هم‌میهن، ۱۳۷۸. ۲۲. 
  3. محمدعلی زندی. «حزب کارگزاران سازندگی ایران (جناح راست مدرن)». پژوهشکده باقرالعلوم، ۲۴ آبان ۱۳۹۳. بازبینی‌شده در ۵ اردیبهشت ۱۳۹۶. 
  4. http://www.ensafnews.com/13189/تحلیل-چرا-اصولگرایان-سخت‌گیرند؟/
  5. http://www.ensafnews.com/13189/تحلیل-چرا-اصولگرایان-سخت‌گیرند؟/
  6. تقوی، محمدمهدی. «کالبدشکافی حزب کارگزاران/باشگاه جنتلمن‌ها». روزنامه کیهان (تهران: مؤسسه کیهان)، ش. ۱۹۳۸۴ (۲۴ خرداد ۱۳۸۸): صفحه ۲. بازبینی‌شده در ۵ اردیبهشت ۱۳۹۶. 
  7. http://www.ensafnews.com/13189/تحلیل-چرا-اصولگرایان-سخت‌گیرند؟/
  8. http://www.porseman.org/q/show.aspx?id=91510
  9. «نسخه چاپی». YJC. ۲۰۱۴-۰۴-۰۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۴-۲۵. 
  10. «. : Student News Agency :. - خبرگزاری دانشجو - حزب کارگزاران؛ از تأسیس تا تغییر/ حامی دیروز گفتمان سازندگی با شرط امروز حزب کنار نیامد». SNN.ir. ۲۰۱۴-۱۰-۲۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۴-۲۵. 
  11. «چاپ». شبکه اطلاع‌رسانی خبر ایران. ۲۰۱۴-۰۴-۰۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۴-۲۵. 
  12. حمید کاویانی، پیشگامان اصلاحات، روزنامه سلام، تهران: پائیز ۱۳۷۹، صص ۱۱۶–۱۱۷، ISBN 964-92512-8-6
  13. فعالیت فائزه هاشمی در ستاد میرحسین - سایت خبری تحلیلی فردا | Farda News
  14. MehrNews.com - Iran, world, political, sport, economic news and headlines
  15. BBC فارسی - ایران - حزب کارگزاران: نتیجه انتخابات مورد پذیرش نیست
  16. بازداشت مرتضی الویری، علی‌رضا بهشتی و پلمپ دفتر کروبی | ایران | Deutsche Welle | 8 اکتبر 2009
  17. زنان در احزاب سیاسی هم بازداشت شده‌اند - مدرسه فمینیستی
  18. BBC فارسی - ایران - 'افق روشنی برای حزب کارگزاران وجود ندارد'
  19. روشنک سیاسی و شایسته امیری آزاد شدند، بی‌خبری از هنگامه شهیدی - تغییر برای برابری
  20. Farda News - © 2011تمام حقوق این وب‌سایت بر اساس قانون کپی‌رایت برای رادیو فردا محفوظ است
  21. «حزب کارگزاران نوسازی می‌شود/ پیوستن لیلاز و قوچانی به حزب». فارس، ۵ فروردین ۱۳۹۳. 
  22. «محمد هاشمی از کارگزاران کناره‌گیری کرد». خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا). ۲۳ مهر ۱۳۹۴. 

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]