شادی صدر

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شادی صدر
Shadi Sadr.jpg
سخنرانی شادی صدر در شهر آمستردام
زادروز ۱۳۵۳[نیازمند منبع]
تهران[نیازمند منبع]
ملیت ایرانی
پیشه روزنامه‌نگار، حقوق‌دان، حقوق زنان، حقوق اقلیت‌ها.
وبگاه
shadisadr.blogspot.com / shadisadr.wordpress.com daadkhahi.wordpress.com

شادی صدر وکیل، روزنامه‌نگار، فمینیست و فعّال حقوق زنان ایرانی است. صدر به عنوان وکیل حقوقی فعالیت می‌کند و عضو شبکه‌ی وُکلای داوطلب است. همچنین وی بنیان‌گذار سازمان مردم‌نهاد غیرانتفاعی «راهی»،[۱] از مؤسسان وب‌گاه‌های زنان ایرانی و میدان زنان، و از اعضای فعال کمپین «قانونِ بی‌سنگسار» است و تلاش زیادی برای حذف سنگسار از قوانین ایران و پذیرش وکالت افرادی که به سنگسار محکوم شده‌اند کرده‌است.[۲]

وی عضو کمپین‌های «نه به طرح امنیت اجتماعی»، «تحصیل سهم من نیست، حق من است»، «نه! به لایحه حمایت از مردان در خانواده»، «دفاع از حق ورود زنان به ورزشگاه‌ها»، «اعتراض به فشارهای غیرقانونی علیه فعالان جنبش زنان» و «مادر من، وطن من»، «منشوری از آن خود» (منشور زنان ایرانی) است[۳] او همچنین مؤسس و از مدیران سازمان حقوق بشری غیردولتی و غیرانتفاعی «عدالت برای ایران» است.

زندگی[ویرایش]

شادی صدر در خانواده‌ای با مادر خانه‌دار و پدر کارمند، در کنار یک برادر بزرگ شد. او در حدود پانزده سالگی با ماهنامه سروش نوجوان وارد حوزهٔ روزنامه‌نگاری شد، سپس با ماهنامه همشهری همکاری کرد. در دانشگاه رشته حقوق را انتخاب کرد و موفق به دریافت دانشنامه حقوق بین‌الملل در سطح کارشناسی ارشد از دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شد. شادی صدر به کار خود به عنوان روزنامه‌نگار ادامه داد تا اینکه به عنوان دبیر سرویس حقوقی روزنامه زن انتخاب گردید. او همچنین مؤسس و از مدیران سازمان حقوق بشری غیردولتی غیرانتفاعی «عدالت برای ایران» است.[۴] از فعالیت‌های این سازمان تهیه گزارش «جنایت بی عقوبت» است که پیرامون شکنجه و آزار جنسی زنان در دهه‌های ۶۰ و ۷۰و۸۰ در ایران است. «سی و پنج سال در حجاب» نیز به فشارهای جمهوری اسلامی بر پوشش زنان تمرکز کرده است. با افزایش ازدواج دختربچه‌ها در سال‌های اخیر، شادی صدر بارها در مصاحبه‌ها و مقالات مختلف نسبت به آن هشدار داده است.

دستگیری‌ها[ویرایش]

شادی صدر نخستین بار در ۱۳ اسفند ۱۳۸۵ در مقابل دادگاه انقلاب تهران، به همراه بیش از سی نفر از فعالان جنبش زنان ایران که در حمایت از پروین اردلان، نوشین احمدی خراسانی، سوسن طهماسبی، فریبا داوودی مهاجر و شهلا انتصاری مقابل این دادگاه تجمع کرده بودند، دستگیر شد. او وکالت شهلا انتصاری و محبوبه عباسقلی زاده را نیز بر عهده داشت.[۵]

صدر بار دوم صبح جمعه ۲۶ تیر ۱۳۸۸ در حالیکه از بلوار کشاورز قصد رفتن به نماز جمعه ۲۶ تیرماه ۱۳۸۸ را داشت توسط نیروهای لباس‌شخصی، با خشونت و بدون حکم قضائی سوار اتومبیلی شد و به مکان نامشخصی انتقال داده شد. این عمل همراه با خشونت و کتک بود به طوری که مانتو و روسری صدر از تنش درآمد. در پی دستگیری صدر، عفو بین‌الملل با صدور بیانیه‌ای خواستار آزادی فوری و بدون قیدوشرط او شد.[۵][۶] وی در ۶ مرداد ۱۳۸۸ پس از یازده روز بازداشت، از زندان اوین آزاد شد.[۷]

اتهام‌های شادی صدر «اقدام علیه امنیت کشور از طریق اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت عمومی»، «اخلال در نظم عمومی» و «تمرّد در برابر مأمورین» در تجمع اسفند سال ۸۵ در مقابل دادگاه انقلاب بوده است. وی به شش سال زندان و ۷۴ ضربه شلاق، محکوم شده است.[۸][۹]

در پی مطلبی که شادی صدر در رابطه با اظهارات کاظم صدیقی در مورد علت وقوع زلزله، در سایت مردمک منتشر و در آن اظهار کرد «چندان فرقی بین حجت‌الاسلام صدیقی با هر یک از پسران تازه‌بالغ دیروز و مردان طرفدار حقوق بشر و حقوق زنان امروز نمی‌بینم»،[۱۰] موجی از انتقادات علیه وی در فضای وبلاگستان فارسی و در میان نویسندگان و روشنفکران ایجاد شد. همچنین گروهی در شبکه اجتماعی فیس‌بوک برای اعلام تفاوت طرز فکر اعضا با صدیقی تشکیل شد.[۱۱]

به همین منظور با حضور در میزگرد پرگار بی‌بی‌سی فارسی با عنوان «آیا تلک‌گویی یک اتفاق ساده است» از نظرات خود دفاع کرد و عنوان داشت: همواره زنان فمنیست به نقش زنان در بازآفرینی مردسالاری واقف بوده‌اند، اما همان افراد اگر به نقش مردان اشاره کنند، به «ضد مرد» بودن متهم می‌شوند.[۱۲]

در خرداد ۱۳۹۵، عکسی از شادی صدر در رسانه‌های اجتماعی مجازی منتشر شد که در آن، وی روی نوعی صندلی راحتی مزیّن به اسامی مقدس اسلامی و بیرق عزای حسین بن علی نشسته و جامی حاوی مایعی در دست اوست. انتشار این تصویر با بحث‌های گوناگونی مواجه شده است.[۱۳]

دیدگاه‌های سیاسی[ویرایش]

وی در شهریور ۱۳۹۱ در مقاله‌ای اقوام ایرانی را «ملت» نامید و بر حق ملل در تعیین سرنوشت خویش تأکید کرد.[۱۴]

او به دفاع از حقوق اقلیت‌های قومی، مذهبی و جنسی پرداخته است، که این امر سبب شده موجی از حاشیه‌ها از سوی مخالفین حقوق اقلیت‌ها علیه او شکل بگیرد. همچنین در تهیه کتاب «جنسیت X» که پیرامون تجربه زیست همجنسگرایان و ترنسجندرها در ایران تهیه شده است، همکاری تأثیرگذاری داشته است. نسخه فارسی این کتاب در روز هفده می ۲۰۱۵ همزمان با روز مبارزه با هموفبیا معرفی شد.[۱۵]

انتقادات به شادی صدر[ویرایش]

خبرگزاری ایسنا هم به قلم حسام‌الدین قاموس مقدم در مورد شادی صدر نوشته است: "مهم‌ترین سند بین‌المللی حقوق بشر در جهان که فعالان حقوق بشر از جمله خانم صدر ظاهرا برای تحقق مفاد آن تلاش می‌کنند و فریاد می‌زنند، اعلامیه جهانی حقوق بشر است. اگرچه در ماده ۱۸ این اعلامیه، لزوم احترام به آزادی بیان مورد تاکید قرار گرفته است اما ماده ۳۰ همین اعلامیه مقرر می‌دارد: «هیچ یک از مقررات اعلامیه حاضر نباید طوری تفسیر شود که متضمن حقی برای دولتی یا جمعیتی یا فردی باشد که به موجب آن بتواند هر یک از حقوق و آزادی‌های مندرج در اعلامیه را از بین ببرد و یا در آن راه، فعالیتی بنماید.» مطمئنا احترام به آزادی بیان، در تضاد با بی‌احترامی به عقاید دیگران است؛ چنانکه در هیچ کجای اعلامیه حقوق بشر یا سایر اسناد حقوق بشری نیز اثری از به رسمیت شناختن توهین به عقاید و مقدسات دیگران دیده نمی‌شود. پس این فعال حقوق بشر شاید اجازه داشته باشد از پیشوای سوم شیعیان خوشش نیاید ولی براساس همان چیزی که خودش مدعی آن است، نمی‌تواند به صورت علنی، بی‌اعتقادی خود را ابزار توهین به اعتقاد دیگران کند. از سوی دیگر، بی‌تردید چنین اقدامی موجب برانگیختن تنفر و انزجار در میان پیروان حضرت سیدالشهدا (ع) می‌شود که این فقره هم به موجب بند ۲ ماده ۲۰ میثاق‌ بین‌المللی‌ حقوق‌ مدنی‌ و سیاسی‌ مصوب‌ 16 دسامبر ۱۹۶۶ میلادی‌ مجمع‌ عمومی‌ سازمان‌ ملل‌متحد، ممنوع است؛ چنانکه این بند تاکید می‌کند: هر گونه‌ ترغیب‌ به‌ تنفر ملی‌ یا نژادی‌ یا مذهبی‌ که‌ محرک‌ تبعیض‌ یا مخاصمه‌ یا اعمال‌ زور باشد، به‌ موجب‌ قانون‌ ممنوع‌ است‌."[۱۶]

حسین دهباشی در زمینه اقدام شادی صدر در انتشار تصویری که توهین به مقدسات تلقی شد در فیسبوک خود نوشته است: "«آوارگی»… | خاصّه اگر قرینِ محبوبیّت و موفقیّت نباشد | خُلقِ آدمی را تنگ می‌کُند | و تهِ‌تهِ دل‌اش را هراسان | که مبادا فراموش شده‌ام؟ | و آهاااای… مرا ببینید! مرا ببینید! | حالا بعضی زبان و اقبالِ خوشی دارند و سخنی برای گفتن و هُنری برای دل‌ربودن و در یادها ماندن | برخی امّا خسته‌تر و نااُمیدتر‌ و ناراحت‌ترند | و لاجرم ناخن می‌کشند بر عقاید یا عواطفِ دیگران | آن بعضیِ اوّلی هزار سالِ دیگر هم که برگردند | قدم‌شان سرِ چشمِ دوستان‌شان است | آن برخیِ دوّمی امّا | نه در غربت دلی شاد و نه رویی در وطن دارند." [۱۷]

جایزه‌ها[ویرایش]

منابع و پانویس[ویرایش]

  1. «مؤسسه راهی (راه توانمند زیستن)». وب‌گاه کودکان خیابانی، ۱۸ مرداد ۱۳۸۴. بازبینی‌شده در ۱۷ فوریه ۲۰۰۸. 
  2. «دادخواست حذف مجازات سنگسار از قوانین ایران». بی‌بی‌سی، ۱ نوامبر ۲۰۰۶ (۱۰ آبان ۱۳۸۵). بازبینی‌شده در ۱۷ فوریه ۲۰۰۸. 
  3. وبگاه میدان زنان
  4. «عدالت برای ایران». 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ «درخواست عفو بین‌الملل برای آزادی شادی صدر»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۲۶ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۶ تیر ۱۳۸۸. 
  6. «شادی را بدون حجاب و با خشونت و کتک ربودند!». میدان زنان، ۲۶ تیر ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۷ تیر ۱۳۸۸. 
  7. «شادی صدر آزاد شد»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۶ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۷ مرداد ۱۳۸۸. 
  8. شادی صدر و محبوبه عباسقلی‌زاده، دو فعال حقوق زنان، به حبس و شلاق محکوم شدند
  9. http://www.yjc.ir/fa/news/5625111/واکنش-خشمگین-کاربران-به-پست-جنجالی-شادی-صدر-در-توهین-به-امام-حسین-ع-تصاویر
  10. «چه فرقی است بین امام‌جمعه تهران و سایر مردان ایرانی؟». مردمک، ۶ اردیبهشت ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۷ تیر ۱۳۸۸. 
  11. «حجت‌الاسلام صدیقی «و» ما». مردمک، ۷ اردیبهشت ۱۳۸۹. بازبینی‌شده در ۲۷ تیر ۱۳۸۸. 
  12. «آیا متلک‌گویی یک اتفاق ساده است؟». 
  13. «اقدام «شادی صدر» از زاویه‌ای دیگر». ایسنا. ۲۰۱۶-۰۵-۳۰. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۵-۳۰. 
  14. صدر، شادی. «دموکراسی با تمام تبعات آن/ در نقد مخالفان حق تعیین سرنوشت». ۱۴ سپتامبر ۲۰۱۲. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۱۹ سپتامبر ۲۰۱۲. 
  15. شادی امین. جنسیت X. شش رنگ و عدالت برای ایران. 
  16. خبرگزاری ایسنا|[۱]]
  17. انصاف نیوز| [۲]
  18. (به انگلیسی: Ida B. Wells)
  19. Shadi Sadr Describes Iranian Women's Movement
  20. اعطای جایزهٔ حقوق بشر بنیاد لخ والسا به سه زن ایرانی, رادیو بین‌المللی فرانسه
  21. شادی صدر جایزه «لاله حقوق‌بشر» را دریافت کرد, رادیو زمانه
  22. «شادی صدر برای دریافت جایزه خود به آمریکا نیامد»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۱۹ اسفند ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۱۹ اسفند ۱۳۸۸. 

پیوند به بیرون[ویرایش]