آزمون روانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

آزمون روانی (به انگلیسی: psychological test) ابزار اندازه گیری عینی معیار شده ای است که برای ارزیابی یک خصوصیت یا مجموعه ای از خصوصیات مانند هوش، شخصیت، خلاقیت، استعداد یا علایق به کار می رود.[۱]

یکی از نمونه های ابزار اندازه گیری که به منظور ارزیابی استعدا ها طراحی شد مجموعه ای از آزمونهای مرتبط به هم است که به آزمونهای تشخیص استعداد موسوم است.این آزمونها در مقوله هایی مانند استدلال کلامی، توانایی عددی، استدلال انتزاعی و غیره نمره گذاری شده اند.نتایج این آزمونها در مواقعی که به مشاوره شغلی نیاز است مفید خواهد بود.مدارس، شرکتها ی بزرگ و نیروهای مسلح اغلب از این آزمونها سود می برند.[۱]

سایر نمونه های آزمونها ی روانی عبارت اند از شخصیت سنج چند وجهی مینه سوتا (ام.ام.پی.آی)، آزمون لکه های جوهر رورشاخ، مقیاس درونی-بیرونی راتر، مقیاس هوشی استانفورد-بینه، آزمون اندریافت موضوع(تی اِ تی)، و مقیاس هوشی وکسلر برای بزرگسالان(دبلیو.اِ.آی.اس).

کاربرد این آزمونها ی روانی از لحاظ اخلاقی مایه بحثها ی بسیاری شده است.مثلا ام.ام.پی آی گاهی در بخش کارگزینی موسسات برای اتخاذ تصمیمهایی به کار رفته است.با در نظر گرفتن این واقعیت که ام.ام.پی.آی در اصل برای کاربرد در روانپزشکی طرح ریزی شده است و معمولا برای مشخص کردن اختلالات روانی به کار می رود شاید به کاربرد آن در موقعیتهای غیر درمانی درست نباشد.شاید کسی که هرگز در رفتارش نشانی از اختلال روانی دیده نمی شود صرفا بر اساس نتیجه آزمون از سوی مافوقهایش "پارانویایی" یا اسکیزوفرن تشخیص داده شود.از سوی دیگر اگر افراد صالح آزمونهای روانی را به کار برند نتایج چنین آزمونهایی را می توان در راههای مفید بسیاری به کار بست.

در آزمونهای روانی دو مساله مطرح است:یکی پایایی و دیگری اعتبار.بعضی از آزمونها از لحاظ پایایی و اعتبار و یا یکی از این دو خصوصیت مهم در حد پایینی هستند و چنین آزمونهایی تقریبا بی فایده اند.[۱]

اصول اخلاقی ارزشیابی،آزمون گیری و تشخیص در روانشناسی[ویرایش]

ارزیابی، آزمون گیری و تشخیص می تواند بر گستره ی زندگی فرد تغییرات زیادی ایجاد کند.آن ها می توانند تاثیرات شگرفی بر استخدام، توقیف، اعتبار و شهرت، بستری غیر ارادی و پیش بینی زندان داشته باشد. ملاحظات پیش رو برای شناسایی چالش های اخلاقی و کمک به مطمئن ساختن تشخیص، آزمون گیری و ارزیابی تا حد ممکن برای هم متخصصین و هم مراجعان، معتبر و مفید هستند..[۲]


آگاهی از استاندارد ها و راهنماها[ویرایش]

APA و CPA یک سری اسناد مرتبط باآزمون گیری، ارزیابی و تشخیص منتشر کرده اند. مرور آن ها نشان می دهد که این حوزه ی کاری با استاندارد های بالایی مواجه است.به عنوان مثال اصول اخلاقی APA و کدهای اجرا شامل بخش های مرتبط با ارزیابی از قبیل" سنجش، تشخیص و مداخله ها در بافت حرفه ای"،"صلاحیت و مناسب بودن استفاده از ارزیابی و مداخلات "، "ساختار تست"، "استفاده از ارزیابی در جمعیت های خاص و عام "، "تفسیر نتایج ارزیابی "، "افراد بی صلاحیت "، تست های منسوخ و نتایج تست بی اعتبار"، نمره گذاری تست و سرویس های تفسیری"، "توضیح دادن نتایج ارزیابی "، "حفظ امنیت تست" و "ارزیابی قانونی-دادگاهی". سایر اسناد منتشر شده توسط APA و CPA که می توانند در این حوزه کمک کننده باشند شامل "راهنماهای کار روان شناختی با بزرگسالان" "راهنماهای مربوط به آموزش، تربیت، تحقیق، کار و تغییرات سازمان یافته ی چند فرهنگی برای روان شناسان"، "راهنماهای سنجش روان شناختی در الگوهای حفاظت از کودکان"، "راهنماهای مربوط به سنجش دمانس و نقایص شناختی مربوط به افزایش سن"، "راهنماهای مربوط به سنجش حضانت کودکان در فرایند طلاق"، راهنماهای عملی برای سرویس های خدمات روان شناختی" ، "حقوق و مسولیت های گیرنده تست هاست: راهنماها و انتظارات..[۲]


باقی ماندن در درون حوزه شایستگی[ویرایش]

یک درجه ی روان شناسی ، دوره ی اینترنی و مدرک به تنهایی کفایت حرفه ای برای اجرا، نمره گذاری، تفسیر و یا سایر استفاده ها از تست های روان شناختی را تامین نمی کند.کمیته ی علوم و اخلاقیات حرفه ای APA دریافت که کفایت در اجرای تست، مشروط بر این است که افراد حداقل به مدت یک سال تحت نظر سوپرویژن کلینیکی کار کنند. این صلاحیت صرفا نمی تواند ادعا شود بلکه باید نشان داده شود که از طریق آموزش، تمرین و تجربه ی حرفه ای رشد یافته است. این نکته با فرایند تشخیص و ارزیابی مرتبط است حتی اگر تست گرفتن را شامل نمی شد. به عنوان مثال وقتی تشخیص بر مبنای مصاحبه و مشاهده است، آموزش و تجربه تحت سوپروایزری در این متدهای ارزیابی لازم هستند.[۲]

اطمینان از فهم مراجع و رضایت مندی او برای تست شدن[ویرایش]

اطمینان یافتن از فهم کامل مراجع از ماهیت، اهداف و تکنیک های ابزار مورد استفاده به تامین کردن حقوق مراجع جهت اجرا یا خودداری داوطلبانه و آگاهانه او در هر مرحله از ارزیابی یا درمان ، کمک می کند. مشخص شود که مراجع فهمیده است که تست گرفتن، با فقط بیان اطلاعات به صورت شفاهی یا کتبی متفاوت است. برخی مراجعان ممکن است مضطرب یا حواس پرت شوند یا مشتاقانه تلاش کنند متخصص را خوشحال و راضی کنند. برخی مراجعان با ترم ها و مفاهیم تکنیکی که متخصص استفاده می کند ناآشنا هستند.اغلب این فقدان ارتباطات با اشتیاق متخصص در پیش رفتن در تست و ترس مراجع از نادان دیده شدن ترکیب می شود. این وظیفه متخصص است که تلاش لازم را برای ارائه ی توضیحی قابل فهم و کامل انجام دهد.مراجعی که به اندازه ی کافی آگاه شده است می داند که چه کسی ممکن است نتایج را بفهمد.[۲]

روشن سازی دستیابی به نتایج تست و داده های خام[ویرایش]

عملکرد درمانگران در درون یک چارچوب کاری پیچیده از استانداردهای قانونی و اخلاقی، گاهی مستلزم آشکارسازی اجباری اطلاعات تست می شود. کدهای اخلاقی APA تعاریفی را از "داده های تست" و راهنمایی درباره آشکار سازی آن ها بیان می کند: اصطلاح test data شامل نمره های خام و ارزیابی شده، واکنش های مراجع به سوالات تست یا محرک ها و نت های روان شناس و رفتارها و اظهارات مراجع در حین پاسخگویی به تست می شود. ممکن است روان شناس برای حفاظت از مراجع یا دیگران از آسیب های قابل توجه یا سوء استفاده ها، از ارائه داده های تست خودداری کند. شرایط آشکارسازی داده های تست، توسط قانون تنظیم شده است. در برخی مواقع هم، بدون آشکار ساختن نتایج به مراجع، روان شناسان داده های تست را فقط به سفارش دادگاه یا قانون تامین می کنند.[۲]

پیروی از روندهای استاندارد برای اجرای تست ها[ویرایش]

وقتی که ما تست وکسلر کودکان یا هالستید را پانصد بار اجرا می کنیم، تجربه مان ممکن است شکستن یکنواختی اجرای تست را تسهیل کند. همچنین زمانی که عجله داریم ممکن است بخواهیم ساختار را خلاصه و کوتاه کنیم و نهایتا فرض می کنیم مراجع آن چیزی را ارائه می کند که ما انتظار داریم. فرض زیربنایی استانداردسازی تست ها این است که موقعیت تست گیری و فرایند آن تا حد ممکن برای همه مشابه باشد.[۲]

آگاهی از ادبیات ضبط کردن و مشاهده گران ثالث[ویرایش]

اگر یک شخص ثالث در حین ارزیابی حضور داشته باشد، یا اینکه قرار است ضبط صوتی یا تصویری انجام شود، متخصص باید با تحقیقات در زمینه ی این که این عامل چگونه بر ارزیابی اثر می گذارد، آشنا باشد. به عنوان مثال مک کفری و همکاران (2002) دریافتند که در حضور یک ضبط کننده صدا عملکرد افراد در تست های حافظه کاهش یافته است.در حالی که عملکرد تست های عملی تحت تاثیر قرار نگرفته بود. گاوت و همکاران(2005)دریافتند حضور مشاهدگران شخص ثالث منجر به نقایص قابل توجهی در تست های عصب روان شناختی از قبیل توجه ، حافظه ی کلامی ، سیالی کلامی و نشانه های شناختی می شود.[۲]

آگاهی از فرض های اساسی[ویرایش]

فرضیه های بنیادی و چارچوب های تئوری، می توانند ارزیابی ها را به طورقابل توجهی تحت تاثیر قرار دهند.بعنوان مثال یک رفتار درمانگر و یک روان تحلیل گر به گونه متفاوتی یک فرد را می بینند. در آزمایشی که انجام شد وقتی مصاحبه یک نفر را برای گروهی از متخصصین با برچسب" بیمار" نمایش دادند او را به طور قابل توجهی بیمارتر از وقتی که با برچسب "داوطلب شغل" نمایش داده شده بود، تشخیص دادند. متخصصان درگیر ارزشیابی و تشخیص لازم است آگاهی مداومی از جهت گیری نظری خودشان و راه هایی که این جهت گیری بر سنجش آن ها اثر می گذارد، داشته باشند.[۲]

آگاهی از فاکتورهای شخصی منجر به سوء استفاده از تشخیص ها[ویرایش]

توجه ناکافی به واکنش های شخصی و پویایی خودمان ، می تواند ما را برای اشتباه در سنجش، آسیب پذیر کند. آگاه بودن به مسائلی از این دست، در درون خودمان و مشاوره های فراوان با همکاران، می تواند از استفاده نادرست تشخیصی پیشگیری کند و ما را مطمئن کند که ارزیابی مان در سطح بالایی از استانداردهای اخلاق قرار دارد.[۲]

آگاهی از فاکتور های مالی در استفاده نادرست در تشخیص ها[ویرایش]

بیشتر درمانگران آگاهند که کدام مقوله های تشخیصی تحت پوشش بازپرداخت بیمه ای هستند یا نه. طیف وسیعی از سازمان های مراقبت سلامت، سرویس ها را فقط برای طیف بسیار محدودی از تشخیص ها ارایه می دهند.بعنوان مثال اختلالات شخصیت خیلی به ندرت تحت پوشش هستند. متاسفانه بسیاری از سیستم های سازمانی مثل مدیریت سلامت بازپرداخت وجه را به ارزیابی های فقط یک ساعته کاهش داده است. در حالی که اغلب یک سنجش کامل برای تعیین تشخیص های دقیق نیازمند ساعت ها تست و آماده سازی گزارش است. مساله فاکتورهای مالی منجر به اشتباهات تشخیص قابل توجهی می شوند.[۲]

دانش نسبت به اندازه های پایه ی کم[ویرایش]

وقتی که ارزیابی شامل شرایط ، توانایی، نگرش، کیفیت یا هر چیز دیگری که در جمعیت عمومی به ندرت یافت می شود، باشد چشم پوشی از اندازه های پایه کم منجر به مشکلاتی می شود. حتی زمانی که تست های روان شناختی خودشان دقیق باشند، جزییات آماری داده های پایه ی کم، می توانند اشتباهات بزرگی را ایجاد کنند.تصور کنید شما مامور ساختن یک فرایند ارزیابی برای تعیین قضاوت های نادرست در بین کاندیداهای قاضی شدن هستید.این فرایندی بسیار دشوار است چون فقط یک پانصدم قضاوت ها نادرست هستند.[۲]

جلوگیری از درهم آمیختگی درجه دقت گذشته نگری و آینده نگری[ویرایش]

دقت آینده نگر یک ابزار ارزیابی در ابتدا بر نتایج تست تمرکز دارد و می پرسد شانس های آینده و احتمالات موقعیتی برای یک فرد با این نتایج که وضعیت ،توانایی، نگرش یا کیفیت خاص دارد، چه هستند؟ دقت گذشته نگر یک ابزار در ابتدا برشرایط ، توانایی، نگرش و کیفیت خاص فرد تمرکز می کند و سپس می پرسد که شانس های آینده و احتمالات موقعیتی ممکن برای این فرد چیست؟ بسیاری از مشکلات از همین اشتباه رایج با هم اشتباه گرفتن جهت استنباط هاست. این اشتباه اغلب منجر به پیامدهای قانونی می شود. a ) افراد با شرایط x به شدت تمایل دارند نتایج خاصی را درتست نشان دهند b) فرد y این نتایج خاص تست را داشته است c ) بنابراین فرد y به شدت تمایل دارد شرایط x را داشته باشد.[۲]

آگاهی از موضوعات دادگاهی[ویرایش]

جامعه ما بیشتر جدلی شده است و تمایل داریم بیشتر از قبل خودمان را به عنوان درمانگرانی که در دادگاه حضور دارند، نشان دهیم. وضعیت دادگاهی درخواست های ویژه ای را تنظیم می کند و لازم است متخصصین نسبت به آن ها آگاه باشند. بعنوان مثال فاکتورهای مالی می توانند در حین اجرا و گزارش ارزیابی ها تحت شرایط خاص، سوگیری ایجاد کند یا حداقل به صورت سوگیری ظاهر شود. به همین دلیل بافت دادگاهی حکم می کند که هیچ روان شناسی نباید حق الزحمه رابطه ای دریافت کند.به عبارتی دیگر روان شناس هرگز نباید حق الزحمه ای مرتبط به نتیجه یک مورد دریافت کند. شاپیرو بیان می کند: که شاهد حرفه ای هرگز نباید تحت هیچ شرایطی، یک مراجع بر مبنای سوگیری وابسته به حق الزحمه را بپذیرد. حوزه مشکل ساز دیگر در زمینه های دادگاهی مربوط به ارزیابی های حضانت کودک است.راهنماها برای ارزیابی های حضانت کودک در فرایندهای طلاق APA))، روان شناسان را در این امر کمک می کنند.بر مبنای این اسناد، علاقه ی اصلی کودک هدف اولیه ی ارزیابی است.[۲]

توجه به علت های طبی احتمالی[ویرایش]

مخصوصا زمانی که صورت ظاهری علایم با یک تشخیص روان شناختی معروف جور می شود، تمایلی برای نادیده گرفتن علت های طبی احتمالی برای ناراحتی و ناتوانی به وجود می آید. در هر صورت یک ارزیابی کامل برای شناسایی علل احتمالی طبی لازم است. ریگ ایمبرت بیان می کند اگر هر نشانه ای از مشکلات فیزیکی وجود دارد، یک غربالگری کامل فیزیکی انجام دهید.بعنوان مثال علایمی که به صورت سنجش از فرایند یک سایکوز ظاهر می شوند، در حقیقت ممکن است به دلیل یک تومور مغزی باشند.[۲]

آگاهی از ثبت های قبلی و تاریخچه[ویرایش]

ارزیابی های ثبت شده قبلی می توانند منابع ارزشمندی از اجزا یک ارزیابی روان شناختی کامل باشند. بدون توجه به اینکه ثبت های قبلی وجود دارند یا قابل دسترس هستند یا نه، دستیابی به یک تاریخچه کامل برای یک ارزیابی با کفایت می تواند حیاتی باشد.[۲]


مشخص کردن همه احتیاط ها در زمینه اعتبار و روایی[ویرایش]

اگر هر شرایطی می تواند بر روی نتایج تست گیری روان شناختی اثر بگذارد، مانند نور کم، حواسپرتی های زیاد، محیط پر سرو صدا ، وضعیت پزشکی یا اگر شکی در این زمینه وجود دارد که فرد مورد آزمون همه کارکترهای مرتبط با گروه نرم را نشان می دهد، لازم است که این عوامل در تفسیر داده های تست مورد توجه قرار بگیرد و در گزارش رسمی آورده شوند. یکی از تلویحات این مسولیت این است که روان شناس باید نسبت به فاکتورهای متنوعی که می توانند بر روایی و اعتبار اثر گذار باشند، هوشیار بماند.به عنوان مثال روان شناسی که افرادی را که زبان مادری آن ها انگلیسی نیست را تست می کند برای تعیین اینکه آیا ارزیابی با زبان انگلیسی مناسب است یا نه با چالش روبروست.[۲]

تامین بازخورد کافی[ویرایش]

بازخورد فرایندی پویا و تعاملی از هر آن چه نتایج تست فرد نشان می دهد، است. عوامل زیادی می توانند این فرایند را بلوکه کنند .اولا از آن جا که سازمان های مراقبت سلامت عجله را تحمیل می کنند، گاهی اوقات درخواست های غیر واقع بینانه از زمان متخصصین دارند. جیره بندی زمان منجر به شانس بسیار کمی برای نشست با مراجع برای بحث در مورد ارزیابی و توجه دقیق به سوالات و نگرانی های او می شود. دوما ادبیات تبلیغاتی و بازاری ممکن است تست های فردی، تنوع تست ها یا مجموعه تست هایی که بر زمان بری کمتر تاکید دارند را ترویج دهند. برخی پیشرفت ها ممکن است ندانسته این خیال را پرورش دهند که یک ارزیابی پیچیده می تواند بدون نیاز به زمان، مهارت، قضاوت و حتی توجه متخصص، در عرض چند دقیقه انجام شود. این عجله برای قضاوت می تواند متخصصان را مجبور کند تست گیری سریع، مختصر، کوتاه و خلاصه شان را با بازخوردی سریع، مختصر، کوتاه و خلاصه هماهنگ کنند. سوما در یک سطح فردی درمانگران و مشاوران ممکن است برای بحث در زمینه نتایج ارزیابی با مراجع راحت نباشند. بعضی ها ممکن است از اینکه حامل خبر بدی برای مراجع باشند، نسبت به بازخورد بی میل باشند. دیگران هم شاید در تلاش برای ترجمه اصطلاحات تکنیکی برای مراجع راحت نباشند. اینها و سایر عوامل باعث فراموش کردن بازخورد دادن توسط درمانگر می شود در حالی که بازخورد بخش بزرگی از فرایند ارزیابی است. بازخورد یک مباحثه فکری با مراجع درباره اینکه نتایج چه هستند، چه معنایی دارند و چه معنایی ندارند است.[۲]



پی‌نوشت و منبع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ فرانک برونو،1986، فرهنگ توصیفی روان شناسی، ترجمه فرزانه طاهری و مهشید یاسایی،1370 صفحه 9 و 10
  2. ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ ۲٫۱۳ ۲٫۱۴ ۲٫۱۵ ۲٫۱۶ kennet s.pop,2007,ethics in psychotherapy and counseling