درگاه:روان‌شناسی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
صفحه اصلی   رده‌ها و موضوعات   درگاه‌ها و پروژه‌ها

درگاه روان‌شناسی

Psi2.svg

روان‌شناسی (به انگلیسی: Psychology) شیوه مطالعه علمی و دانشگاهی رفتار، ذهن و سازوکارهای مربوط آن‌ها است. روان‌شناسی در درجه اول به انسان می‌پردازد و در مراتب بعدی ممکن است به بررسی کنشگرهایی دیگر غیر از انسان‌ها مانند حیوانات و یا سیستم‌های مصنوعی نیز اقدام کند. روان‌شناسی نسبت به استفاده از دانش تدوین شدهٔ خود در حوزه‌های مختلفی از فعالیت، مانند مشکلات زندگی روزمره انسان و یا درمان بیماری‌های روانی نیز معطوف شده است. این رشته شامل طیف وسیعی از زیر شاخه‌ها مانند رشد، شخصیت و زبان می‌گردد، و به همان‌گونه از بسیاری از الگوواره‌های به لحاظ نظری از یکدیگر بسیار متفاوتی مانند رفتارگرایی، روانشناسی تکاملی و روانکاوی بهره می‌گیرد. روانشناسی خود را از تعدادی از زمینه‌های پژوهشی دیگر مانند زیست‌شناسی، جامعه‌شناسی، انسان‌شناسی، و فلسفه بیرون کشیده است.

نوشتار برگزیده

شخصیت یا کاراکتر الگوی نسبتاً پایدار و ثابت افکار، هیجان‌ها و رفتار یک فرد است. به عبارت دیگر شخصیت شامل ویژگی‌های نسبتاً با ثبات و پایدار است که صفت نامیده می‌شوند (مانند "زودرنج"، "مضطرب" و "پر حرف"). شخصیت ساختهٔ وراثت و محیط است. انسان با ویژگی‌ها ی ژنتیکی خاصی به دنیا می‌آید، و از آن پس سر و کار او با محیط اطراف خود خواهد بود. محیط نقش مهمی در شکل دهی شخصیت دارد. نمونه‌های روشن برای تاًثیر محیط بر شخصیت، کودکانی هستند که به تصادف در جنگل‌ها یا در انزوا رشد کرده‌اند. برای مثال یک کشیش هندی به نام سینگ در جنگل‌های هندوستان دو دختر را یافت و آن‌ها را با خود به خانه برد. بر اساس گزارشِ سینگ این دو کودک در هنگام یافته شدن هیچگونه از رفتارهای انسانی را نداشتند. چهار دست و پا راه می‌رفتند، زوزه می‌کشیدند، از اجتماع گریزان بودند، تحریک پذیری آن‌ها زیاد بود و روی هم رفته رفتار آن‌ها مانند محیط شان بود.
بیشتر...

زندگی‌نامهٔ برگزیده

Ivan Pavlov NLM3.jpg

ایوان پیتروویچ پاولوف (به روسی: Иван Петрович Павлов) (زاده: ۱۴ سپتامبر ۱۸۴۹ در ریازان، روسیه - درگذشته ۲۷ فوریه ۱۹۳۶) عصب‌شناس، فیزیولوژیست، روان‌شناس و پزشک روس است. پاولف در سال ۱۹۰۴ برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی شد. شهرت وی بیشتر از کارهای او در زمینه بازتاب شرطی ناشی می‌شود. پیش از ایوان پاولوف فیزیولوژیست روس، وظیفهٔ اصلی سیستمِ عصبی را بطور کلی ایجادِ هماهنگی بینِ بخش‌های مختلفِ بدنِ موجود زنده می‌دانستند. چارلز شرینگتون این عمل را «عمل وحدت بخشندهٔ سیستمِ عصبی مرکزی» می‌نامید. اما پاولوف بر نیاز به بررسی قسمتی دیگری از فیزیولوژی دستگاه عصبی که بسیار با اهمیت بود تاکید می‌کرد. از نظر پاولوف، سیستم عصبی اساساً به ایجادِ ارتباط، نه فقط بین قسمت‌های منفردِ بدنِ موجودِ زنده که تابحال سر و کار ما عمدتاً با آنها بوده، بلکه به ایجادِ ارتباط بینِ موجود زنده و پیرامونش می‌پردازد.

تاریخ روان‌شناسی

تاریخ روانشناسی به عنوان دانش مطالعهٔ رفتار و ذهن انسان به یونان باستان باز می‌گردد. شواهدی نیز بر مطالعهٔ این دانش توسط مصری‌های باستان وجود دارد. دانش روانشناسی تا سال ۱۸۷۹ بخشی از فلسفه انگاشته می‌شد تا زمانی که به عنوان دانشی مستقل در آلمان و آمریکا مورد مطالعه قرار گرفت. روانشناسی با دانش‌های فلسفه، جامعه شناسی، عصب شناسی، فیزیولوژی و به طور کلی دانش‌هایی که مربوط به علوم انسانی هستند هم مرز است.

نگارهٔ برگزیده

Cup or faces paradox.svg

جام سفید یا دو چهره سیاه و سفید؟

گفتاورد

«حقایقی وجود دارند که درآینده به حقیقت می‌پیوندند، حقایقی نیز درگذشته حقیقت داشته‌اند و دیگر حقایقی که در هیچ دوره‌ای حقیقت نداشته و نخواهند داشت.»

-کارل گوستاو یونگ

رابطه بین من و ضمیر ناخودآگاه


روان‌شناسان معروف

گوردن آلپورت • آلبرت بندورا • ریموند کاتل • اریک اریکسون • هانس ایسنک • لئون فستینگر • زیگموند فروید • دونالد هب • کلارک هال • ویلیام جیمز • کارل گوستاو یونگ • جرومی کاگان • کورت لوین • والتر میشل • آبراهام مزلو • ملانی کلاین • دیوید مک کللند • جورج میلر • نیل میلر • یاکوب مورنو • ایوان پاولف • ژان پیاژه • ویلفرد بیون • ویلهلم رایش • کارل راجرز • استانلی شاختر • بی‌اف اسکینر • هوراکیو اتچه گوین • ادوارد ثورندایک • جان واتسون • آندره گرین • ویلهلم وونت