محمدرضا مهدوی کنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از محمد رضا مهدوی کنی)
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمدرضا مهدوی کنی
Mohammad-Reza Mahdavi Kani.jpg
محمدرضا مهدوی کنی
رئیس مجلس خبرگان رهبری
مشغول به کار
۱۷ اسفند ۱۳۸۹ – ۲۹ مهر ۱۳۹۳
پس از اکبر هاشمی رفسنجانی
پیش از محمد یزدی
نخست‌وزیر ایران
سرپرست
مشغول به کار
۱۱ شهریور ۱۳۶۰ – ۷ آبان ۱۳۶۰
پس از محمدجواد باهنر
پیش از میرحسین موسوی
وزیر کشور
مشغول به کار
۱۹ شهریور ۱۳۵۹ – ۱۲ شهریور ۱۳۶۰
سرپرست: ۸ اسفند ۱۳۵۸[۱] – ۱۹ شهریور ۱۳۵۹
رئیس جمهور ابوالحسن بنی‌صدر
محمدعلی رجایی
نخست‌وزیر محمدعلی رجایی
محمدجواد باهنر
پس از اکبر هاشمی رفسنجانی (سرپرست)
پیش از سید کمال‌الدین یادآور نیک‌روش
اطلاعات شخص
زاده ۱۴ مرداد ۱۳۱۰
کن، شهرستان تهران
درگذشت ۲۹ مهر ۱۳۹۳ (۸۳ سال)
آرامگاه حرم شاه عبدالعظیم، شهر ری
حزب سیاسی جامعه روحانیت مبارز
همسر(ان) قدسیه سرخه
فرزندان مریم مهدوی کنی (همسر ابراهیم انصاریان)، محمدسعید مهدوی کنی، مهدیه مهدوی کنی (همسر سید مصطفی میرلوحی)
شغل روحانی، سیاستمدار
هیئت دولت شورای انقلاب، دولت نخست، دولت دوم و دولت موقت مهدوی کنی
مذهب اسلام (شیعه)

محمدرضا مهدوی کنی (زاده ۱۴ مرداد ۱۳۱۰ - درگذشته ۲۹ مهر ۱۳۹۳ در ۸۳ سالگی[۲]) روحانی شیعه، سیاست‌مدار ایرانی و سومین رئیس مجلس خبرگان رهبری بود. او دبیر کلی جامعه روحانیت مبارز (مهم‌ترین حزب اصول‌گرای ایران) را بر عهده داشت. وی همچنین رئیس دانشگاه امام صادق و استاد درس اخلاق اسلامی این دانشگاه نیز بود.

این مقاله بخشی از رشته مقالات دربارهٔ سیاست در ایران است
سیاست در ایران
Emblem of Iran.svg
نظام جمهوری اسلامی ایران

نشان درگاه درگاه ایران


زندگی[ویرایش]

وی پیش از انقلاب ۱۳۵۷ از روحانیون مخالف حکومت پهلوی بود و پس از انقلاب یکی از ۵ روحانی بود که هستهٔ اصلی شورای انقلاب را تشکیل می‌دادند. پس از آن به عنوان وزیر کشور (در دولت‌های شورای انقلاب، رجایی و دکتر باهنر) و کفیل نخست‌وزیر (پس از ترور رجایی و باهنر) بوده‌است و در همین دوره از سوی آیت‌الله خمینی مأمور به تشکیل کمیته‌های انقلاب و ساماندهی آن‌ها گردید.

استادان[ویرایش]

وی تا سال ۱۳۴۰ نزد استادانی چون شیخ علی اکبر برهان[۳] حاج شیخ عبدالجواد سده‌ای (جبل عاملی)، نعمت‌الله صالحی نجف آبادی، صدوقی، سلطانی، مجاهدی، رفیعی قزوینی، شعرانی، علامه طباطبایی، سید حسین طباطبایی بروجردی، سید روح‌الله خمینی و گلپایگانی تحصیل کرد.

در دانشگاه امام صادق[ویرایش]

مهدوی کنی، عضو هیئت امناء و ریاست دانشگاه امام صادق بود.

طبق قانون، تولیت این دانشگاه یا بر عهده ولی فقیه بوده یا به امر وی، بر عهدهٔ نمایندهٔ اوست. در زمان حیات آیت‌الله خمینی، این امر به آیت‌الله منتظری که جزو هیئت امناء و هیئت مؤسس دانشگاه نیز بودند تفویض گردید و سپس با اجماع نظر هیئت امناء و همچنین آقای منتظری به عنوان یکی از اعضای حقیقی هیئت امناء و همچنین عضو حقوقی آن هیئت، تحت عنوان ریاست عالیه مادام العمر و تولیت دانشگاه و موقوفات وابسته، بر انتخاب آیت‌الله مهدوی کنی به ریاست دانشگاه این مسئولیت بر عهدهٔ وی قرار گرفت.

سمت‌ها[ویرایش]

مهدوی کنی پس از پیروزی انقلاب سمت‌های مختلفی را عهده‌دار بوده‌است که از جمله آن‌ها می‌توان به موارد ذیل اشاره کرد:

  • عضویت در حلقه اولیه شورای انقلاب از طرف سید روح‌الله خمینی
  • عضویت در کمیته استقبال از سید روح‌الله خمینی
  • سرپرستی کمیته انقلاب اسلامی (به عنوان اولین نهاد انقلابی مسلح برای حفظ انقلاب به پیشنهاد آیت‌الله مطهری و دستور آیت‌الله خمینی)[۴]
  • عضویت به عنوان فقیه در شورای نگهبان قانون اساسی (دو مرتبه)[۵]
  • نمایندگی سید روح‌الله خمینی در هیئت حل اختلاف مسؤولان نظام و چندین مأموریت مشابه در حوادث مهم دوران انقلاب[۶]
  • وزارت کشور در کابینه‌های رجایی و باهنر
  • نخست‌وزیری پس از ترور محمدعلی رجایی و محمدجواد باهنر
  • عضویت در ستاد انقلاب فرهنگی به حکم آیت‌الله خمینی[۷]
  • عضویت در شورای عالی انقلاب فرهنگی به حکم سید روح‌الله خمینی و سید علی خامنه‌ای
  • مسؤولیت ستاد کمک‌رسانی به مردم مناطق بمباران شده[۸]
  • عضویت در شورای بازنگری قانون اساسی[۹]
  • ریاست مرکز رسیدگی به امور مساجد
  • عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام
  • عضو مجلس خبرگان رهبری
  • مؤسس، بنیان‌گذار و دبیرکل جامعه روحانیت مبارز
  • رئیس دانشگاه امام صادق
  • تولیت حوزه علمیه مروی به همراه موقوفات وابسته، به حکم سید روح‌الله خمینی[۱۰]
  • رئیس مجلس خبرگان رهبری.[۱۱]

درگذشت[ویرایش]

محمدرضا مهدوی کنی از ۱۴ خرداد ۱۳۹۳ در پی حمله قلبی به کما رفت و در تاریخ ۲۹ مهر ۱۳۹۳ درگذشت.[۱۲] محمدرضا مهدوی کنی، که حدود پنج ماه به علت عارضه قلبی در کما به سر می‌برد، صبح روز سه‌شنبه، ۲۹ مهرماه ۱۳۹۳ در ساعت ۹ صبح در بیمارستان رجایی، در سن ۸۳ سالگی درگذشت. وی روز چهارشنبه ۱۴ خرداد ۹۳ پس از شرکت در مراسم سالروز درگذشت آیت‌الله خمینی، بر اثر عارضه قلبی به کما رفته و مدتی در بیمارستان بهمن تهران و سپس بیمارستان دولتی رجایی بستری بود.[۱۳][۱۴] مراسم خاکسپاری وی در روز پنج‌شنبه، ۱ آبان همان سال، انجام شد و پس از نماز میت توسط آیت الله سید علی خامنه‌ای بر سر پیکر وی که در دانشگاه تهران انجام گرفت، پیکر وی، طبق وصیتش در آرامگاه شاه عبدالعظیم دفن شد. در مراسم خاکسپاری وی، تعداد زیادی از مردم و مقامات سیاسی و نظامی ایران حضور داشتند.[۱۵]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

وی دربارهٔ نظارت بر رهبری گفته‌است که:[۱۶]

نظارت به این معنا نیست که ما بخواهیم از رهبری اشکال بگیریم. نظارت ما همان نظارت حراستی است که در دعای عهد آمده‌است، البته ما نمی‌گوییم اشتباه وجود ندارد اما معتقدیم که نظارت بر رهبری همان حراست از رهبری است.

وی «حراست از رهبری» را این گونه توضیح می‌دهد:[۱۷]

البته گاهی ممکن است حفظ به معنی تذکر باشد، اما این به مفهوم از بین بردن همه حرمت‌ها و چارچوب‌ها نیست.

زندگی شخصی[ویرایش]

مهدوی کنی در سال ۱۳۳۸ با همسرش که در آن زمان ۱۱ ساله بود ازدواج کرد. او دو دختر و یک پسر داشت. دختر بزرگ او مریم، دکترای فقه دارد و عضو هیئت علمی دانشگاه است و با ابراهیم انصاریان ازدواج کرده‌است که در دوره ریاست مهدوی کنی بر مجلس خبرگان رئیس دفتر او را بر عهده داشت. دختر دیگر او مهدیه دارای دکترای تاریخ اسلام و همسر سید مصطفی میرلوحی است که او نیز مدتی ریاست دفتر مهدوی کنی را بر عهده داشت. پسر مهدوی کنی، محمد سعید، روحانی و دارای دکترای ارتباطات است و با دختر سید محمد علی شهیدی محلاتی وصلت کرده‌است.[۱۸] او پس از مرگ پدرش ریاست دانشگاه امام صادق را بر عهده دارد.

آثار[ویرایش]

از آثار وی تاکنون کتاب‌های نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی، اصول و مبانی اقتصاد اسلامی در قرآن، بیست گفتار و شرح دعای افتتاح منتشر شده‌است.

  • کتاب نقطه‌های آغاز در اخلاق عملی (کتاب سال جمهوری اسلامی ایران که تاکنون بیش از سی بار تجدید چاپ شده‌است)
  • کتاب اصول و مبانی اقتصاد اسلامی در قرآن
  • کتاب بیست گفتار
  • کتاب شرح دعای افتتاح
  • تقریرات درس‌های خارج فقه بروجردی و روح‌الله خمینی
  • تدریس خارج فقه در دانشگاه و مدرسه علمیه مروی برای دانشجویان و طلاب دوره‌های عالی
  • تدریس آیات‌الاحکام در مدرسه مروی و آیات اقتصادی در دانشگاه امام صادق
  • تدریس دوره‌های اخلاق اسلامی در دانشگاه امام صادق و حوزه علمیه مروی
  • صدها سخنرانی علمی در محیط‌های حوزوی و دانشگاهی و رسانه‌های عمومی
  • راهنمایی و مشاوره پایان‌نامه‌های کارشناسی ارشد و دکتری
  • تقدیر از مجموعه فعالیت‌های اثر بخش ایشان در نشر علم در دومین جشنواره بین‌المللی علوم انسانی و اسلامی فارابی

هم‌چنین خاطرات وی توسط مرکز اسناد انقلاب اسلامی منتشر شده‌است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. «آیت الله مهدوی کنی سرپرست وزارت کشور شد». روزنامه اطلاعات (تهران: مؤسسه اطلاعات)، ۸ اسفند ۱۳۵۸، ص ۱۲. بازبینی‌شده در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۷. 
  2. [۱] تابناک 29 مهر 1393
  3. خاطرات حجت‌الاسلام و المسلمین حاج شیخ حسین انصاریان، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول، تابستان۱۳۸۲، صفحهٔ ۲۲
  4. «حکم انتصاب آقای علی اکبر ناطق نوری به سمت سرپرست کمیته‌های انقلاب». سایت جامع امام خمینی. 
  5. «حکم انتصاب آقای محمد رضا مهدوی کنی به عضویت در شورای نگهبان». سایت جامع امام خمینی. 
  6. «حکم نمایندگی امام در هیئت حل اختلاف به آقای مهدوی کنی». سایت جامع امام خمینی. 
  7. «حکم انتصاب آقای محمد رضا مهدوی کنی به عضویت در ستاد انقلاب فرهنگی». سایت جامع امام خمینی. 
  8. «حکم تشکیل «ستاد کمک‌رسانی به مردم مناطق بمباران شده» به آقای مهدوی کنی». سایت جامع امام خمینی. 
  9. «حکم به رئیس‌جمهور (تدوین متمم قانون اساسی)». سایت جامع امام خمینی. 
  10. «نامه به آقای محمد رضا مهدوی کنی (تعیین ناظر در یکی از موقوفات مدرسه مروی)». سایت جامع امام خمینی. 
  11. مهدوی کنی رئیس مجلس خبرگان شد
  12. سایت خبری فرارو
  13. «مهدوی کنی، رئیس مجلس خبرگان ایران، درگذشت». رادیوفردا، ۲۱ اکتبر ۲۰۱۴. بازبینی‌شده در ۲۱ اکتبر ۲۰۱۴. 
  14. ترابی. «آیت‌الله مهدوی‌کنی دار فانی را وداع گفت». JamejamOnline. ۲۰۱۴-۱۰-۲۴. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۰-۲۴. 
  15. پیکر آیت‌الله مهدوی‌کنی به خاک سپرده شد خبرگزاری الف
  16. آیت‌الله مهدوی‌کنی در نشست خبری: فارس نیوز؛ ۴ خرداد ۱۳۹۰
  17. مفهوم «حراست از رهبری» از نظر رئیس مجلس خبرگان؛ دنیای اقتصاد؛ ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۱
  18. «دعایی که زندگی آیت‌الله مهدوی‌کنی را برگرداند». Mehr News Agency. ۲۰۱۴-۱۰-۲۲. بازبینی‌شده در ۲۰۱۷-۰۳-۱۷. 

منابع[ویرایش]

  • کتاب خاطرات آیت‌الله مهدوی کنی تدوین دکتر غلامرضا خواجه سروی، انتشارات: مرکز اسناد انقلاب اسلامی ۲۰۰۷، ISBN 964-419-176-5
پیشین:
محمدجواد باهنر
نخست‌وزیر موقت ایران
۱۳۶۰
پسین:
میرحسین موسوی
پیشین:
اکبر هاشمی رفسنجانی
ریاست مجلس خبرگان
۱۳۸۹–۱۳۹۳
پسین:
احمد جنتی