ساحل

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
نمایی از دریای خزر از سمت کرانه خزرشهر


کرانه دریا، دریاکنار (به عربی: ساحل)(به فرانسوی: Plage)(به انگلیسی: Beach) منطقه تماس بین دریا و خشکی است. اصطلاح ساحل برای مساحت بین حداکثر مد و پایه پرتگاه‌های ساحلی در سواحل مرتفع و برای نواحی واقع بین حداقل جزر و بالاترین مرز پیشروی امواج طوفان نیز به کار می‌رود.

مناطق ساحلی گستره ای هستند که مجموعه نیروهای محیطهای خشکی و دریائی با یکدیگر درتعامل بوده و متحمل تغییرات کوتاه و دراز مدت می‌شوند. در مناطقی چون شرق آمریکا عرض سواحل بیشتر و در نواحی دریای مدیترانه، عرض سواحل کم است. عواملی چون رسوب‌گذاری، فعالیت آتشفشانی، مرجانها و تغییرات سطح آب دریاها در پیدایش انواع سواحل مؤثرند اما عواملی چون موج، جزر و مد، جریان دریایی، یخچال طبیعی و باد نیز پیوسته سواحل را تغییر می‌دهند. برخی سواحل هموار و پست هستند؛ در حالی که در برخی دیگر صخره وجود دارد.

ریشه‌شناسی

واژگان «کران»، «کرانه» و «کنار» همگی برگرفته از پارسیگ هستند که به ترتیب کَران (پارسی میانه: [] Error: {{Lang}}: فاقد متن (راهنما)karān-kl'n)، کَنارَگ (پارسی میانه: [] Error: {{Lang}}: فاقد متن (راهنما)kanārag-k'nlk) و کَنار (پارسی میانه: [] Error: {{Lang}}: فاقد متن (راهنما)kanār-k'nl) می‌باشند.[۱] همچنین واژه کران در زبان‌های سغدی[۲] (سغدی: [] Error: {{Lang}}: فاقد متن (راهنما)kirān-kyr'n) و پهلوانیگ[۳] (پارتی: [] Error: {{Lang}}: فاقد متن (راهنما)karān-kr'n) نیز بازتاب یافته‌اند. «کرانه دریا» به صورت دریابار هم گفته شده‌است و همچنین به صورت محاوره‌ای لب دریا نیز خوانده می‌شود.

جستارهای وابسته

منابع

  1. فرهنگ کوچک مکنزی (به پارسیگ - انگلیسی - فارسی). به کوشش د. مکنزی.
  2. فرهنگ سغدی - فارسی - انگلیسی. به کوشش بدرالزمان قریب.
  3. فرهنگ واژگان پارسی میانه مانوی و پهلوانی مانوی.