نفخ

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نفخ
طبقه‌بندی بین‌المللی-۱۰ R14
طبقه‌بندی بین‌المللی-۹ 787.3

نفخ تجمع گاز در دستگاه گوارش است که با آماسیدن و بادکردن شکم، احساس‌پری و فشار در شکم پس از غذاخوردن و آروغ زدن مشخص می‌شود. نفخ از نشانه‌های سوء هاضمه است و معمولاً بر اثر خوردن برخی غذاها که بادزا و نفخ‌آورند پدید می‌آید.

علل ایجاد نفخ[ویرایش]

دو مورد در تولید نفخ مؤثر می‌باشند. یکی بلعیدن هوا و دیگری گاز ناشی از تجزیه غذای هضم نشده. در مورد اول بلعیدن هوا باعث جمع شدن گاز درون معده می‌شود و می‌تواند به خاطر تند غذا خوردن یا نجویدن درست غذا رخ دهد و در حالت دوم بدن بعضی از قندها را در روده باریک هضم نمی‌کند و این مواد در روده بزرگ با برخی باکتری‌های بی ضرر واکنش داده و باعث ایجاد گاز می‌شوند[۱]

درمان[ویرایش]

نفخ شکم یکی از شکایات شایع گوارشی در افراد می‌باشد، بطوری که گفته می‌شود در حدود ۲۰٪ از افراد در سنین ۹۳–۶۵ سالگی از اتساع شکم به دنبال نفخ رنج می‌برند. اقدامات درمانی متنوعی همچون تجویز داروهای شیمیایی و تغییرات رژیم غذایی (کاهش مصرف حبوبات، تخم مرغ و افزایش مصرف میوه و سبزیجات) در جهت بهبود افراد مبتلا به نفخ صورت می‌گیرد. گاهی نیز از دارو مانند قرص دایمتیکون استفاده می‌شود. از سوی دیگر استفاده از داروهای گیاهی در درمان عارضه نفخ مورد توجه قرار دارد مانند خانواده نعناع (Carminatives)، کارمینت و کارمیناتیف. کسانی که غذا را تند می‌خورند و نمی‌جوند اغلب دچار نفخ شکم می‌شوند و حالت سنگینی و خمیری را بعد از صرف غذا در خود احساس می‌کنند. علاوه بر تندخوری و نجویدن غذا، پرخوردن، بدخوردن و زیاد نوشیدن هم این عارضه را ایجاد می‌کند. نوشیدن دمکرده سنبل ختایی ممکن است به درمان شکم و روده‌ها کمک کند، باید بیست گرم تخم یا برگ سنبل ختایی [۱] را در یک لیتر آب جوش دم کنید و یک فنجان از آن را پس از هر وعده غذا بنوشید.

یکی از علل بروز نفخ، عملکرد نامتعادل ماهیچه‌های‌ دستگاه گوارشی است. داروهای ضد اسپاسم نشان داده‌اند که به حل این مشکل کمک میکنند. روغن نعناع نیز دارای همین خاصیت ضد اسپاسم است. مطالعات زیادی نشان داده‌اند که روغن نعناع سبب کاهش نشانه‌های‌ سندرم روده تحریک پذیر ازجمله نفخ می‌شود.[۲]

بعلت عدم وجود پاتوفیزیولوژی مشخص، درمان این بیماران هنوز مورد بحث است. درمان های متعددی برای نفخ پیشنهاد و مورد استفاده قرار گرفته است. درمانهای دارویی مانند آنتی بیوتیک ها، پروبیوتیک ها، پروکینتیک ها، اپیوئیدها، داروهای ضد اسپاسم و داروهای ضد افسردگی مورد تجربه بالینی قرار گرفته اند. اثر بخشی ضعیف و ناکافی، عوارض جانبی متعدد، عدم توانایی در ارزیابی پاسخ درمانی و نتایج درمانی متناقض از دلایلی هستند که نیاز به بررسی بیشتر و جستجو برای درمان های جدید را ایجاد می کنند.[۳]

خوراکی‌هایی که نباید خورد[ویرایش]

  1. آدامس
  2. نوشابه گازدار
  3. مواد فیبردار (مثل: کلم، کاهو، حبوبات)
  4. سیر
  5. چای
  6. ذرت
  7. پیاز
  8. آلو[۴][۵]

منابع[ویرایش]

  • لغت‌نامه دهخدا