احتباس ادرار

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
احتباس ادراری

احتباس ادراری و بزرگی نمایان مثانه در سی‌تی‌اسکن.
آی‌سی‌دی-۱۰ R33
آی‌سی‌دی-۹ 788.2
سمپ D016055

احتباس ادرار (گفتار عامیانه: شاش‌بند) به عدم قابلیت دفع ادرار گفته می‌شود. این عارضه از اصلی‌ترین علل هیپرپلازی خوش‌خیم پروستات است. از دیگر دلایل ایجاد احتباس ادراری می‌توان به انواع عفونت، مشکلات عصبی، یبوست و اثر برخی داروها و آمفتامین اشاره نمود.[۱][۲]

این اختلال در سیستم ادراری بمعنی تخلیهٔ کم و یا ناکامل مثانه است. گاه عضله‌های مثانه و اسفنکتر مثانه آزاد نشده و ادرار به سختی جریان پیدا می‌کند و باعث عدم تخلیه کامل مثانه می‌شود. ادرار باقی مانده می‌تواند منجر به ایجاد عفونت شود.[۳]

سمپتوم و نشانه‌ها[ویرایش]

احتباس ادرار توسط جریان کم ادرار یا تناوب در ادرار٬ احساس دفع ناقص(تأخیر بین تلاش برای ادرار کردن)٬ شب ادراری(نیاز به ادرار کردن در شب) و تکرر ادراری خود را نمایان می‌سازد. ادرار باقی‌مانده در مثانه ممکن است منجر به بی اختیاری ادرار گردد و در موارد حاد احتباس کامل یا آنوری نیازمند اورژانس پزشکی خواهدبود چراکه ممکن است بعلت کشش(اتساع) بیش‌ازحد در بافت ماهیچه٬ مثانه دچار پارگی بافت گردد.

دلایل و علت‌ها[ویرایش]

از دلایل و علل ایجاد این عارضه می‌توان با گروه‌بندی هریک از اندام مرتبط به موارد زیر اشاره نمود:

در مثانه:
  • عملکرد ناقص اسفنکتر
  • اختلال عصبی در اعصاب مربوط به سیستم ادراری و همچنین پارکینسون
  • مشکلات و بیماری در بافت مثانه
در پروستات:
در اورترا(میزراه)

تشخیص[ویرایش]

کنترل جریان ادرار ممکن است در تشخیص نوع اختلال کمک کند. سونوگرافی از مثانه٬ کنترل سرعت جریان و مقدار باقیمانده از ادرار در مثانه پس از ادرار کردن صورت می‌گیرد. نتیجه آزمون نرمال باید میزان جریان ادرار ۲۰تا۲۵ میلی‌لیتر در ثانیه را نشان دهد و نیز مقدار ادرار باقی مانده در مثانه نباید بیشتر از ۵۰ میلی‌لیتر باشد و مقادیر قابل توجه باقیمانده از ادرار٬ پتانسیل عفونت‌های دستگاه ادراری را افزایش می دهد هرچند باید درنظر داشت که در بزرگسالان مسن‌تر از ۶۰ سال٬ مقادیر تا ۱۰۰ میلی‌لیتر از ادرار باقی مانده(پس از هربار دفع ادرار) به دلیل کاهش انقباض عضله دترسور٬ معمول و قابل چشم‌پوشی است. در احتباس مزمن٬ ممکن است سونوگرافی از مثانه افزایش شدید در ظرفیت مثانه (ظرفیت عادی ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلی‌لیتر است) را نشان دهد.

پی‌آمد و عوارض[ویرایش]

احتباس ادرار٬ اغلب بدون هشدار اتفاق می‌افتد و به‌شکل ناتوانی در ادرار کردن نمود میابد. در برخی افراد٬ این اختلال تدریجی و در برخی دیگر ناگهانی بروز پیدا می‌کند. احتباس ادراری حاد یک حالت اورژانس بوده و نیاز به درمان فوری خواهد داشت.

درد شدید آزار دهنده و تعریق٬ آنژین٬ اضطراب و فشار خون بالا از پی‌آمدهای احتباس ادراری است و بیمار ممکن است نیاز به بستری در بیمارستان یابد. در چنین وضعیتی باید بیمار با ضن رسیدن به مرحله سکته قلبی تحت مانیتورینگ قرار گیرد. از دیگر عوارض احتباس ادراری می‌توان به نارسایی مزمن کلیه اشاره نمود.[۴]

احتباس ادراری و هرگونه انسداد مجاری ادراری در درازمدت عواقبی را بدنبال دارد همچون:

درمان[ویرایش]

در احتباس ادراری حاد با قرار دادن سوند ادراری و یا نصب استنت می‌توان بطور موقت به دفع ادرار کمک کرد. برای درمان نهایی ابتدا باید عامل ایجاد احتباس مشخص گردد. داروهای آلفا بلوکر مانند فنوکسی‌بنزامین و تولازولین می‌تواند درمان مناسب باشد. در موارد حادتر پروستاتوکتومی(TURP) و دیگر درمان‌های تهاجمی می‌تواند اثرگذار باشد.[۵][۶]

اپیدمیولوژی[ویرایش]

بیماری در مردان نسبت به زنان دارای شیوع بسیار بیشتری است.[۷]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. برنامه سلامت باشید- شبکه سوم سیما ۱۷مرداد ۱۳۹۰
  2. nsaid painkillers may raise urinary retention risk
  3. پرستاری داخلی-جراحی برونر : صفحه ۱۳۳
  4. General information on urinary retention 2010-02-10
  5. http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/003972.htm
  6. Zeif HJ, Subramonian K (2009). "Alpha blockers prior to removal of a catheter for acute urinary retention in adult men". Cochrane Database Syst Rev (4): CD006744. DOI:10.1002/14651858.CD006744.pub2. PMID 19821385. 
  7. Health Information and Tools - HealthCommunities.com