گرمازدگی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
گرمازدگی
Clinical thermometer 38.7.JPG
An analog دماسنج طبی showing a temperature of ۳۸٫۷ درجه سلسیوس (۱۰۱٫۷ درجه فارنهایت)
آی‌سی‌دی-۹780.6
دادگان بیماری‌ها۱۸۹۲۴
سرعنوان‌های موضوعی پزشکیD005334

گرمازدگی (به انگلیسی: Hyperthermia) عدم توانایی بدن در دفع گرما و افزایش دمای درون بدن به حدود چهل درجه سانتی‌گراد است که به علت فعالیت شدید یا گرمای هوا ایجاد می‌شود.[۱] به عبارت دیگر گرمازدگی به هم خوردن تعادل در مکانیسم‌های تنظیم دمایی بدن است و تولید گرما در بدن، بعلت افزایش شدید حرارت محیط و ناتوانی در دفع حرارتِ ایجاد شده، باعث گرمازدگی می‌شود.

گرمازدگی به راحتی قابل پیشگیری است. در صورت بروز افزایش دمای شدید به فوریت‌های پزشکی و درمان فوری برای جلوگیری از آسیب‌های جدی یا مرگ نیاز است.

گرمازدگی کلاسیک[ویرایش]

فرم کلاسیک گرمازدگی بیشتر در سنین بالا و در بیماران قلبی عروقی، بیماری‌های مزمن، بیماری‌های روانی، معلولان، افراد چاق، افرادی که به هر دلیل دچار کاهش آب بدن شده‌اند، افراد الکلی و استفاده کنندگان از بعضی داروها پس از چند روز تماس با هوای گرم که امکان تهویه مناسب محیط هم نباشد اتفاق می‌افتد.

گرمازدگی فعالیتی[ویرایش]

فرم فعالیتی گرمازدگی در سنین پائین‌تر و به دنبال فعالیت‌ها و ورزش‌های سنگین در آب و هوای گرم (مانند کسانی که مسافت زیادی می‌دوند، بازیکنان فوتبال و…) و در شرایط کمبود آب بدن اتفاق می‌افتد.[۲]

علّت[ویرایش]

  • فعّالیّت زیاد در گرما
  • پوشش زیاد در هوای گرم
  • نداشتن تراز گرمایی (گرچه هنگام سرما نیز گمانه‌زنی‌هایی مبنی بر بروز گرمازدگی هست)[۳]

بیشترین علّت مربوط است به قرار گرفتن در محیطی با گرمای بیش از ۴۰٫۶ درجهٔ سانتی‌گراد (۱۰۵٫۱ درجهٔ فارنهایت) و واکنش‌های جانبی به مواد مخدر.

نشانه‌ها[ویرایش]

  • افزایش دمای بدن
  • سردرد
  • سرگیجه و منگی
  • حال بد و بی‌اشتهایی
  • تشنگی بسیار
  • تپش دل
  • تند نفس کشیدن
  • تعریق بسیار و پوست رنگ‌پریده و نمناک
  • شل‌شدگی بسیار ماهیچه‌ای

نشانه‌ها در همهٔ سنین یکسان است، امّا کودکان، سالمندان، زنان باردار و کسانی که بیماری‌های جدّی دارند، آسیب‌پذیرتر هستند.[۱]

پیامدها[ویرایش]

ناهماهنگی‌های حاصل از گرمازدگی به سه دسته تقسیم می‌شود:

  • کرامپ‌های ماهیچه‌ای ناشی از گرما
  • خستگی بسیار زیاد
  • هیپوترمی در گرمازدگی[۴]

اقدامات اولیه[ویرایش]

  • فرد گرمازده را به جای خنک منتقل کنید
  • لباس‌های اضافی را درآورید
  • به او مقدار زیادی آب بدهید
  • پوست را با اسفنج یا اسپری با آب نمناک خنک کنید
  • در کنار فرد بمانید تا حالش بهتر شود و هر چند دقیقه یک بار چک کنید آیا سرعت تنفس یا ضربان قلبش کمتر شده‌است یا نه
  • معمولاً پس از نیم ساعت باید حال فرد بهتر شود[۱]

پیشگیری[ویرایش]

  • مقدار زیادی آب خنک بنوشید بخصوص اگر در گرما ورزش می‌کنید
  • در روزهای بسیار گرم بین ساعت‌های ۱۱ صبح تا سه بعدازظهر حتی الامکان بیرون نروید
  • حتی‌الامکان زیر تابش مستقیم آفتاب نمانید
  • پوست خود را مرتب با آب خنک کنید
  • دوش آب سرد بگیرید
  • لباس گشاد و به رنگ روشن بپوشید
  • در ورزش افراط نکنید
  • در هوای خیلی گرم از نوشیدن الکل حتی الامکان پرهیز کنید[۱]

در هوای گرم به چه چیز نیاز است[ویرایش]

  • همراه داشتن مقدار کافی آب برای نوشیدن و خنک کردن پوست
  • پوشش مناسب: لباس گشاد به رنگ روشن و کلاه لبه‌دار
  • کرم‌های ضد آفتاب وسیع‌الطیف (که از هر دو پرتو ماوراء بنفش A و B محافظت می‌کنند) با درجه محافظت (SPF) سی به بالا
  • عینک آفتابی مناسب که کناره‌های چشم را محافظت کند، محافظت صد در صد در مقابل پرتو ماوراء بنفش بدهد و UV ۴۰۰ باشد. برای اطمینان از مرغوبیت عینک می‌توانید به نشان استاندارد اتحادیه اروپا (CE) یا آمریکا (ANSI) اعتماد کنید.[۱]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ «آنچه باید در مورد گرمازدگی بدانید». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۸ خرداد ۱۳۹۶.
  2. توصیه‌های پزشکی
  3. گرما زدگی
  4. گرمازدگی و کمک به فرد گرمازده: سایت پزشکان بدون مرز