تشنج

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تشنج
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-9-CM780.3
سمپD012640

تشنج (به انگلیسی: seizure) نشانه بروز یک فعالیت نورونی همزمان، غیرطبیعی و شدید در مغز است که می‌تواند به صورت تغییر در وضعیت روانی، سطح هوشیاری، حرکات تونیک و کلونیک بروز یابد.

حمله تشنج بروز ناگهانی نشانه‌ها یا علائم بیماری است، این اصطلاح به خصوص در مورد صرع به کار می‌رود (به انگلیسی: epileptic seizure). البته تشنج علل غیر صرعی نیز دارد مانند هیپوگلیسمی، تب و تشنج(convulsion febrile seizure)، افت فشار خون، میگرن و…

معمولاً بیمار قبل از حالت تشنج علائمی را احساس می‌کند که احتمال تشنج قریب‌الوقوع را می‌دهد. در مواردی بدن بیمار منقبض می‌شود. در صورتی که فرد دچار حمله شد بیمار را به پهلو خوابانیده تا راه تنفس او باز شود و دچار خفگی نشود. بر خلاف تصور رایج نیازی به بیرون آوردن زبان از دهان نیست! چرا که فردی که دچار تشنج شده‌است زبانش را نخواهد خورد! و فقط در صورتی‌که دهان فرد دچار تشنج باز است بهتر است جهت جلوگیری از گاز زدن زبان یک تکه دستمال بین دندان‌ها قرار دهید. در صورتی که بیمار در حالت بیهوشی قرار دارد به اجبار به او دارو ندهید، معمولاً حالت بیهوشی فرد بین ۲ تا ۳ دقیقه طول می‌کشد. در مواقعی رنگ پریدگی، کبودی و… امکان دارد.

علل تشنج[ویرایش]

انواع تشنج[ویرایش]

پزشکان به‌طور کلی تشنج را به دو دسته کانونی و یا عمومی براساس محل فعالیت غیرطبیعی مغز تقسیم می‌کنند :

تشنج‌های کانونی[ویرایش]

تشنج‌های کانونی شامل از دست دادن و یا تغییر سطح هوشیاری و یا آگاهی هستند. در این حالت فرد ممکن است به یک نقطه خیره شود و به محیط طبیعی خود پاسخ ندهد و یا حرکات تکراری انجام دهد. گونه دیگر تشنج کانونی وجود دارد که ممکن است در آن سطح هوشیاری تغییری نکند ولی باعث ایجاد اختلال در عواطف فرد مانند تغییر در مزه غذاها، بو و احساس شود. در این حالت ممکن است حرکات ناخواسته یک قسمت بدن مانند دست یا پا و یا علایمی مانند سرگیچه و چشمک زدن نیز منجر شود.

تشنج‌های عمومی[ویرایش]

تشنج‌هایی که همه قسمت‌های مغز را درگیر می‌کنند تشنج عمومی نامیده می‌شوند :

  1. تشنج ابسنس (به انگلیسی: Absence): اغلب در کودکان ظاهر می‌شود. این عارضه ممکن است باعث از دست دادن آگاهی در کوتاه مدت شود.
  2. تشنج‌های تونیک: این نوع تشنج دست‌ها و پاها را تحت تأثیر قرار می‌دهد و باعث افتادن فرد روی زمین می‌شود.
  3. تشنج آتونیک: که باعث ایجاد اختلال در کنترل عضلات شده و باعث سقوط ناگهانی فرد بر روی زمین می‌شود.
  4. تشنج کلونیک: این تشنج معمولاً روی گردن، صورت و دست‌ها تأثیر می‌گذارد.
  5. تشنج‌های میوکلونیک: تشنج‌های میوکلونیک معمولاً به صورت حرکات ناگهانی پاها و بازوها ظاهر می‌شوند.
  6. تشنج‌های تونیک-کلونیک: این نوع حملات تشنجی می‌توانند باعث از دست دادن ناگهانی هوشیاری، سفت شدن و تکان دادن بدن و گاهی اوقات از دست دادن کنترل مثانه و یا گاز گرفتن زبان شوند.[۱]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «تشنج». وب سایت پروماگ. ۸ فروردین ۱۳۹۸.