سرخرگ قاعده‌ای

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
سرخ‌رگ: سرخرگ قاعده‌ای
Circle of Willis en.svg
The basilar artery (middle of figure) arises from the vertebral arteries and terminates when it bifurcates in the left and right posterior cerebral arteries.
Arteries beneath brain Gray closer.jpg
سرخ‌رگ های پایه مغز. Basilar artery labeled below center. The temporal pole of the مخ and a portion of the cerebellar hemisphere have been removed on the right side. Inferior aspect (viewed from below).
لاتین arteria basilaris
فهرست گری subject #148 580
تأمین خون برای: بخش بالایی و پایینی مخچه
پونس
مبدأ سرخرگ مهره‌ای   
انشعاب‌ها anterior inferior cerebellar artery
pontine branches
سمپ-MeSH Basilar+Artery


سرخرگ قاعده‌ای یا شریان بازیلر (به انگلیسی: Basilar artery) یکی از سرخرگ‌های مهم سر است که از پیوند دو سرخرگ مهره‌ای (ورتبرال) در کنار تحتانی پل مغزی ایجاد می‌گردد. به سرخرگ قاعده‌ای و دو سرخرگ مهره‌ای، دستگاه مهره ای-قاعده‌ای [۱] گفته می‌شود که بیشتر در خونرسانی به قسمت پشتی مغز به ویژه ساقه مغز و مخچه نقش دارند. سرخرگ قاعده‌ای در پایان در سطح مغز میانی به دو سرخرگ مغزی پشتی [۲] تقسیم می‌گردد که این دو سرخرگ در حلقه ویلیس شرکت می‌کنند.

شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای[ویرایش]

سرخرگ‌هایی که از سرخرگ قاعده‌ای منشعب می‌گردند عبارتنداز [۳]:

به طورکلی، شاخه‌های سرخرگ قاعده‌ای در خونرسانی به نواحی زیر نقش دارند [۶]:

خونرسانی قسمت‌هایی از نیمکره‌های مغزی درارتباط با دستگاه مهره ای-قاعده‌ای، مربوط به شاخه‌ای از سرخرگ قاعده‌ای بنام سرخرگ مغزی پشتی (خلفی) است.

انسداد سرخرگ قاعده‌ای[ویرایش]

انسداد ناشی از ترومبوز در سرخرگ قاعده‌ای، وضعیتی خطرناک محسوب می‌شود که اغلب با ادامه حیات منافات دارد[۷] . ترومبوز شریان قاعده‌ای معمولاً قسمت ابتدایی یا پروگزیمال شریان را که در خونرسانی به ناحیه پل مغزی نقش دارد، درگیر می‌کند[۷] . بخش‌هایی از ساقه مغز که به هنگام انسداد سرخرگ قاعده‌ای، بیشتر باعث ایجاد علایم می‌گردند عبارتنداز [۸]:

به هنگام انسداد سرخرگ قاعده‌ای، آسیب‌ها معمولاً در ساقه مغز دو طرفه‌است [۸]. درصورت انسداد در شاخه‌ها، ضایعه یک طرفه ساقه ایجاد می‌گردد. همچنین علایم با توجه به میزان انسداد سرخرگ قاعده‌ای و محل آن متفاوت است. به طورکلی، علایمی که ممکن است در اثر انسداد سرخرگ قاعده‌ای ایجاد گردند شامل:

  • سرگیجه، استفراغ و نیستاگموس
  • فلج چهار اندام (کوادری پلژی) یا فلج نیمه بدن (همی پلژی)
  • فلج نگاه کردن و فلج حرکتی چشم، ناهنجاری‌های مردمکی و دوبینی
  • اختلال تکلم (دیزآرتری)
  • اغماء (کوما)
  • آتاکسی
  • اختلال حس درد و حرارت از تنه و اندام‌ها به علت ضایعه راه اسپاینوتالامیک
  • ازبین رفتن حس وضعیت در اندام‌ها به علت آسیب نوار داخلی (لمنیسکوس مدیال)
  • سندرم هورنر (افتادگی پلک، میوزیس و کاهش تعریق) به علت آسیب راه‌های سمپاتیک

نگارخانه[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. Vertebrobasilar system
  2. Posterior cerebral artery
  3. Williams & Warwick. Gray's Anatomy
  4. Pontine branches
  5. Labyrinthine artery
  6. نراقى، محمد على؛ حاجى حسينى، داود
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ انتظارى طاهر، محمد؛ بيناى مطلق، همايون؛ زمانى، بابك

منابع[ویرایش]

  • میناگر، علیرضا و وثوق آزاد، ژاک. ترجمه: نوروآناتومی پایه و کاربردی پروفسور فیتزجرالد.انتشارات دانش پژوه.
  • نراقی، محمد على؛ حاجى حسينى، داود.ترجمه: نوروآناتومى W.C. Wongck.انتشارات جعفرى.
  • برزکار، ابراهیم.ساختار و عملکرد سیستم عصبی-عضلانی.تحت نظارت:دکتر حسن عشایری.با همکاری:دکتر مسیب برزکار.چاپ فجر.
  • بندرچی چمخاله، بیژن، فرجی، فردین.ترجمه نورولوژی بالینی دیوید ای گرینبرگ و مایکل جی.امینف.چاپ سوره.چاپ دوم.
  • هوشمند ویژه، محمد. فرهنگ پزشکی انگلیسی-فارسی(دوجلدی). واژه نامه مصور دورلند. انتشارات کلمه.
  • Williams & Warwick. Gray's Anatomy. Thirty-seventh edition. Churchill Livingstone. ISBN 0-443-04177-6