لخته خون (ترومبوز)

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
تصویری از یک ترومبوز در رگ خونی که باعث قطع جریان خون می شود.

ترومبوز(به انگلیسی: thrombus) که در زبان محاوره ای لخته ی خون نامیده می شود،اخرین فراورده مسیر لخته شده خون در هموستاز می باشد.اجزای ترومبوز شامل پلاکت های متراکم ، گلبول های قرمز و یک شبکه بافته شده از پروتئین فیبرین می شود.

در حقیقت ترومبوز یک پاسخ طبیعی به زخم برای جلوگیری از خونریزی است، اما می تواند منجر به ترومبوزیس شود، که خطرناک است و زمانی اتفاق می افتد که لخته ها در یک رگ خونی سالم جریان خون را مسدود کنند.

ترومبوز دیواری، ترومبوزی است که به دیواره رگ های خونی می چسبد.این ترومبوز ها در رگ های بزرگ مانند رگ های قلبی و ائورت ظاهر می شوند.ممکن است باعث محدود کردن جریان خون شوند ولی معمولاً نمی‌توانند کامل ان را مسدود کنند.

علت[ویرایش]

سه گانه ویرچاو بیماری زایی تشکیل ترومبوز را مشخص می کند:

  1. اسیب اندوتلیال
  2. جریان خون غیرطبیعی (در اثر هموستازیس یا تلاطم در شریان ها)
  3. بیش فعالی بودن سیستم انعقادی

انعقاد خون درون رگی منتشر شامل تشکیل ترومبوزهای کوچک گسترده در سرتاسر رگ های خونی می شود.این به دلیل مصرف بیش از اندازه فاکتور های منعقد کننده و فعال شدن بعدی فیبرینولایزیس و استفاده از تمام پلاک ها و فاکتورهای منعقد کننده اتفاق می افتد.از دلایل ان می توان به سپتیسمی، لکومیای شدید، شوک، نیش مار، تروما اشاره کرد.

طبقه بندی[ویرایش]

ترومبوز در 3 گروه اصلی، بر اساس میزان حضور پلاکت ها و گلبول های قرمز تقسیم بندی می شود.

  1. ترومبوز سفید(اکثریت پلاکت ها)
  2. ترومبوز قرمز(اکثریت گلبول های قرمز)
  3. مخلوطی از دو نوع بالا

بیماری زایی[ویرایش]

یک ترومبوز زمانی ایجاد می شود که فرایند هموستاز که بصورت عادی در در پاسخ به یک اسیب ایجاد می شود،در یک رگ اسیب ندیده فعال شود. ایجاد ترومبوز در یک رگ خونی بزرگ باعث کاهش جریان خون در ان رگ می شود و در یک رگ کوچک ممکن است باعث قطع کامل خون شود که منجر به مرگ بافت هدف رگ می شود. اگر ترومبوز از دیواره کنده شود و در جریان خون ازادنه حرکت کند به ان امبولی می گویند.

پیشگیری و درمان[ویرایش]

معمولاً وارفارین و هپارین برای جلوگیری از تشکیل و رشد ترومبوز موجود استفاده می شود.که ان ها به ترومبوز می چسبند و انزیم انتی ترومبین را فعال می کنند که این انزیم ویتامین K اپوکساید ردوکتاز را (که برای ساخت فاکتور های انعقاد لازم است) غیر فعال می کند.

بعضی از درمان ها از باکتری ها استخراج می شود.به عنوان مثال انزیم استرپتوکیناز که از باکتری های استرپتو کوکسال بدست می اید.به صورت درون رگی تزریق می شود و می تواند باعث از بین رفتن ترومبوز در رگ ها شود.البته این انزیم اختصاصی نمی‌باشد و می تواند پروتئین های دیگر را نیز هضم کند که این خود باعث ایجاد مشکلاتی دیگر می شود. انزیم دیگری که باعث هضم لخته خون می شود فعال کننده پلاسمینوژن بافتی نام دارد.این انزیم سریع تر و اختصاصی تر عمل می کند و از باکتری های ترانس ژنیک بدست می اید.البته یک سری از تحقیقات ثابت کرده اند که این دارو با گذر از سد خونی-مغزی باعث اسیب هایی در سیستم مغزی مرکزی می شوند.[۱]

البته چندین داروی ضد اگلوتینه شدن خون

وجود دارد که فیبرین را هضم می کند.برای مثال هامنتریا قیلیانی، که زالویی در امازون است، در غدد بزاقی خود نوعی انزیم تولید می کند که همنتین نام دارد.این انزیم امروزه توسط باکتری های ترانس ژنیک تولید می شود.

منابع[ویرایش]

  1. L. Medcalf, Robert (2011-11-01). "Plasminogen Activation-Based Thrombolysis for Ischaemic Stroke: The Diversity of Targets may Demand New Approaches". Current Drug Targets (in انگلیسی). 12 (12): 1772–1781. doi:10.2174/138945011797635885. ISSN 1389-4501.