حسین نواب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
حسین نواب
Abol Hasan Ebtehaj 2.jpg
حسین نواب، نفر سوم از چپ
وزیر امور خارجهٔ ایران
مشغول به کار
۵ مرداد ۱۳۳۱ – ۲۷ مهر ۱۳۳۱
در زمانِ محمدرضاشاه پهلوی
نخست‌وزیر محمد مصدق
پس از باقر کاظمی
پیش از حسین فاطمی
سفیر ایران در سوئد
شروع به کار
۱۳۳۷
سفیر ایران در برزیل
مشغول به کار
۱۳۳۴ – ۱۳۳۷
کنسول ایران در هلند (لاهه)
شروع به کار
۱۳۲۹
کنسول ایران در نیویورک
شروع به کار
۱۳۲۰
اطلاعات شخص
زاده ۱۲۷۶ خورشیدی
، ایران
درگذشت مهر ۱۳۵۱ (۷۵ سال)
، ایران
ملیت  ایران
همسر(ان) ناهید پیرنیا
خویشاوندان حسین پیرنیا (برادرزن)
باقر پیرنیا (برادرزن)
فرزندان یک پسر (فرهاد) و دو دختر
محل
تحصیل
لیسانس حقوق
شغل سیاستمدار
مذهب اسلام شیعه

حسین نواب (۱۲۷۶–۱۳۵۱) دیپلمات ایرانی و وزیر امور خارجهٔ ایران بود. وی همچنین کنسول ایران در لاههٔ هلند نیز بود.

در سال ۱۳۳۱ که وزیرمختار ایران در هلند بود محاکمات نفت ایران در دیوان داوری بین‌المللی لاهه طرح شد و رای به نفع ایران صادر گردید.

تخصص‌ها[ویرایش]

نواب گذشته از مراحل اداری و سیاسی مردی ادیب و دانشمند و نویسنده‌ای محقق بود و سلسله مقالاتی در مجله یغما می‌نوشت. وی شاگرد علی محمد حکیم بوده است.[۱]

انتصاب به وزارت امور خارجه و استعفا[ویرایش]

زمانی که دکتر محمد مصدق به همراه هیئت ایرانی جهت شرکت در دیوان دادگستری لاهه برای دفاع از حق ملی شدن صنعت نفت ایران به هلند سفر کرده بود، نواب وزیر مختار ایران در هلند بود. دکتر غلامحسین مصدق (فرزند دکتر محمد مصدق) در کتاب «درکنار پدرم، مصدق» ماجرای انتصاب و استعفای نواب به سمت وزیر امور خارجه را چنین توصیف کرده است:

«خدمات و کوششهای صادقانه نواب در دیوان دادگستری، پدرم را تحت تأثیر قرار داد. وی ضمن قدردانی از او توصیه کرد مصدر خدمات مهمتری باشد. به نواب، که در آن موقع وزیر مختار ایران در کشورهای بلژیک و هلند بود پیشنهاد شد مسئولیت وزارت خارجه یا سفارت ایران در واشینگتن را عهده‌دار شود. وی وزارت خارجه را انتخاب کرد و مشغول به کار شد، امادوران وزارتش بسیار کوتاه بود و بر سر تعویض یکی از اعضای عالی رتبه وزارت خارجه از کار کناره گیری کرد.

قضیه از این قرار بود که به پدرم گزارش داده بودند که غلام عباس آرام، عضو عالی مقام وزارت خارجه، اصل و نسبش پاکستانی است. وی در گذشته عضو محلی سفارت ایران در کراچی بود و حسین علاء او را با خود به تهران آورده و در وزارت خارجه استخدام کرده است. سپس علاء هنگام تصدی سفارت ایران در ایالات متحده او را با خود به آمریکا برده است. در گزارش گفته شده بود: آرام فرد مورد اطمینانی نیست، علیه دولت انتقاد می‌کند، با مخالفان نهضت ملی ارتباط دارد و در شرایطی که ایران درگیر مبارزه با بریتانیاست، صلاحیت خدمت در وزارت خارجه را ندارد.

پدرم گزارش مربوط به عباس آرام را به نواب، وزیر خارجه اطلاع داده بود و توصیه کرده بود او را از وزارت خارجه به محل دیگری منتقل کنند. نواب گفته بود گزارشهای مربوط به به آرام و سوابق او مستند نیست و به صرف اینگونه حرفها نمی‌توان دربارهٔ افراد قضاوت کرد و کارمندان را در مضان اتهام قرار داد. پدرم گفته بود رسیدگی به سوابق این شخص و تشخیص صحت و سقم گزارشها نیاز به زمان دارد و ما در شرایط موجود فرصت این نوع کارها را نداریم و از نواب خواسته بود فعلاًاو را کنار بگذارد تا بعد رسیدگی شود. نواب مقاومت کرده بود. بی آنکه از شخص آرام و سوابق او دفاع کند گفته بود: نمی‌تواند اصول و مقررات حاکم بر سرنوشت افراد را زیر پا بگذارد و حیثیت کارکنان وزارت خارجه را بازیچه شایعه پردازیها کند. وی در برابر توصیه، دستور و امر نخست وزیر ایستادگی کرد و سرانجام استعفا داد.

ایستادگی نواب برای حفظ اصولی که بدان اعتقاد داشت، نشانه عظمت شخصیت و استحکام قدرت روحی و اخلاقی وی بود.»

منابع دیگر[۲] دلیل استعفای وی را مخالفتش با تصمیم عجولانه جبهه ملی برای قطع رابطه با انگلستان میداند و زیر بارنرفتن این تصمیم میدانند.

درگذشت[ویرایش]

وی ظهر روز سه شنبه ۱۱ مهر ۱۳۵۱ در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.


وزیران کابینهٔ دوم محمد مصدق
ر. وزیر وزارت‌خانه ر. وزیر وزارت‌خانه
۱ صبار فرمانفرمائیان-- محمدعلی ملکی بهداری ۷ خلیل طالقانی کشاورزی
۲ سیف‌الله معظمی پست و تلگراف ۸ محمد مصدق دفاع ملی
۳ حسین نواب، حسین فاطمی امور خارجه ۹ غلامحسین صدیقی کشور
۴ داوود رجبی، جهانگیر حق‌شناس راه ۱۰ ابراهیم عالمی کار
۵ باقر کاظمی دارایی ۱۱ مهدی آذر فرهنگ
۶ عبدالعلی لطفی دادگستری ۱۲ علی اکبر اخوی اقتصاد ملی
وزیر مشاور: داوود رجبی
معاون پارلمانی نخست وزیر: محمدحسین علی‌آبادی، عزیزالله ملک‌اسمعیلی
نایب نخست وزیری: باقر کاظمی، غلامحسین صدیقی


منابع[ویرایش]

  1. یغما، سال 17، شماره 207، ص350.
  2. “حسین نواب | بانک اطلاعات رجال”. Retrieved 2017-08-14. 
  • شرح حال رجال سیاسی و نظامی معاصر ایران (جلد سوم)
  • http://www.rulers.org/fm2.html
  • یغمایی، حبیب - مهدوی، ابراهیم - اسلامی ندوشن، محمدعلی، مرگ حسین نواب، نشریهٔ یغما، آبان ۱۳۵۱، شمارهٔ ۲۹۰، صص ۵۱۳ تا ۵۱۶