محمدحسین جهانبانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
محمدحسین جهانبانی
تاریخ درگذشت اردیبهشت ۱۳۳۳
تابعیت  ایران
نیرو ارتش ایران
درجه سرتیپ
فرماندهی رئیس شهربانی کل کشور

سرتیپ محمدحسین میرزا جهانبانی‌ از فرماندهان ارتش شاهنشاهی ایران و مدتی رئیس شهربانی کل کشور و نیز سرپرست وزارت کشور ایران بود.

وی نوه سیف‌الله میرزا چهل و دومین پسر فتحعلی شاه قاجار بود.[۱] پس از اتمام تحصیلات مقدماتی، برای ادامه تحصیل به روسیه رفت و دوره دانشکده افسری را طی نمود و در ۱۳۳۴ به ایران بازگشت و با درجه یاوری در قزاقخانه مشغول به‌کار شد.[۱] در ۱۳۰۰ با همان درجه یاوری و سمت آجودان باشی به لشکر غرب (همدان) انتقال یافت.[۲] در ۱۳۰۱ ش با درجه سرهنگ دومی، رئیس ستاد لشکر غرب، و در ۱۳۰۴ ش پس از انتقال به اداره کل امنیه (یا همان ژاندارمری)، رئیس ستاد ژاندارمری شد و بعد از مدتی کوتاه به معاونت و سپس کفالت ژاندارمری کل کشور منصوب گردید.[۱] بعد فرمانده تیپ مستقل خوزستان و سرانجام فرماندار نظامی کهگیلویه گردید و در خلع سلاح عشایر آن منطقه کوشش زیادی کرد.[۳] پس از مغضوب شدن امان‌اللّه جهانبانی، محمدحسین جهانبانی نیز به یکباره به تهران احضار، ابتدا بازداشت، محاکمه و عاقبت از ارتش اخراج گردید (۱۳۱۷).[۳] سپس به وزارت کشور رفت و مدتها مدیرکل انتظامات وزارت کشور بود.[۴] در سال ۱۳۲۲ مجدداً به خدمت دعوت شد و درجه سرتیپی گرفت[۴] و در دوره دوم نخست‌وزیری سهیلی مدتی کوتاه رئیس شهربانی کل کشور گردید.[۱] او در کودتای ۲۸ مرداد با سرلشکر فضل‌اللّه زاهدی همکاری نزدیک داشت و در زمان زمامداری زاهدی به معاونت و بعداً سرپرستی وزارت کشور منصوب گردید. وی در اردیبهشت ۱۳۳۳ درگذشت.[۱]

آرامگاه[ویرایش]

آرامگاهی در مشهد (پارک کوهسنگی، واقع در بین دو کوه) وجود دارد که روی آن نوشته شده است «آرامگاه ابدی مرحوم سرهنگ محمدحسین میرزای جهانبانی رئیس ارکان حرب لشکر شرق که در تاریخ هفتم سرطان هزار و سیصد و دو شمسی در سن سی و دو سالگی بلده؟ بانتحار خود مبادرت ورزید» حال با توجه به تاریخ فوت ذکر شده و تاریخ‌های گفته شده در بالا، به احتمال زیاد مطالب بالا از جنبه ذکر تاریخ‌ها اشتباه می‌باشد.[۵]

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ دائرةالمعارف اسلامی
  2. عاقلی ۲۸۵
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ عاقلی ۴۱۹
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ عاقلی ۳۹۸
  5. http://2.bp.blogspot.com/-g0RqMDrz_Kc/UV7MpHKH3RI/AAAAAAAAEsI/aNRdFkduwJ4/s1600/DSC01460.JPG

منابع[ویرایش]

  • دانشنامه جهان اسلام، نسخه آنلاین، مدخل جهانبانی، بازبینی ۷ بهمن ۱۳۸۹
  • دکتر باقر عاقلی (۱۳۸۶رضاشاه و قشون متحدالشکل، تهران: نشر نامک، شابک ۹۶۴-۶۸۹۵-۰۵-۰