زبان ایرلندی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ایرلند
Gaeilge
Gaelic-font-Gaelach.svg
بیان [ˈɡe:lʲɟə]
زبان بومی در: ایرلند
منطقه ایرلند، عمدتاً مناطق Gaeltacht
تعداد گویشوران
در ایرلند ۷۳,۸۰۴  (۲۰۱۶)[۱]
۴,۱۶۶ در ایرلند شمالی[۲]
زبان دوم: ۱,۷۶۱,۴۲۰ در جمهوری ایرلند (۲۰۱۶),[۱] ۱۰۴,۹۴۳ در ایرلند شمالی (۲۰۱۱)[۲]
هندواروپایی
شکل‌های اولیه
شکل‌های استاندارد
An Caighdeán Oifigiúil
لاتین (الفبای ایرلندی)
بریل ایرلندی
وضعیت رسمی
زبان رسمی در
 جمهوری ایرلند زبان قانونی هویت ملی (۱۹۳۷، قانون اساسی، ماده ۸ (۱)). به طور گسترده به عنوان زبان دوم استفاده نمی‌شود. در تمام نقاط کشور. مورد حمایت دولت.)
 اتحادیه اروپا
زبان اقلیت
شناخته‌شده در
تنظیم‌شده توسط Foras na Gaeilge
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۱ ga
ایزو ۶۳۹-۲ gle
ایزو ۶۳۹-۳ gle
گلاتولوگ iris1253[۴]
زبان‌شناسی 50-AAA
{{{mapalt}}}
سهم پاسخ دهندگان که گفتند می‌توانند ایرلندی را در جمهوری ایرلند و ایرلند شمالی در یک سرشماری در سال ۲۰۱۱ صحبت کنند.
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

زبان ایرلندی (به ایرلندی: Gaeilge، تلفظ: گِلیه) یکی از زبان‌های سلتی است که در ایرلند بدان سخن می‌گویند. اگرچه زمانی همه جزیره ایرلند بدین زبان سخن می‌راندند ولی امروزه این زبان به گونه زبان بخش کوچکی از ایرلندی‌ها درآمده است. با این همه دولت جمهوری ایرلند پشتیبان این زبان به عنوان زبان رسمی کشور و یکی از زبان‌های رسمی اتحادیه اروپا است. همچنین این زبان، زبان رسمی ایرلند شمالی شناخته می‌شود. جمعیت کسانی که در جاهای ایرلندی نشین زبان مادریشان ایرلندی است میان ۷۰٬۰۰۰ تا ۸۳٬۰۰۰ تن برآورد می‌شود. با این همه این زبان برپایه سرشماری‌ها و برآوردها ۳۸۰ هزار گویشور دارد.

تاریخچه[ویرایش]

زبان انگلیسی نخست پس از حمله نورمن‌ها به ایرلند توسط عدهٔ کمی از دهقانان و بازرگانان که از انگلستان آمده بودند سخن گفته می‌شد. پس از حملهٔ خاندان تودور از سال 1530 میلادی، زبان انگلیسی به‌طور گسترده جایگزین زبان ایرلندی شد.[۵]
امروزه کمتر از ۱۰ درصد جمعیت جمهوری ایرلند، به زبان ایرلندی در خارج از نظام آموزشی سخن می‌گویند.[۶] و ۳۸ درصد از افراد بالای ۱۵ سال در ایرلند شمالی به عنوان گویشوران زبان ایرلندی شناخته می‌شوند.
زبان شلتا نیز توسط برخی از عشایر بومی ایرلند سخن رانده می‌شود.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ "7. The Irish language" (PDF). Cso.ie. Retrieved 24 September 2017. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ "2011 Census, Key Statistics for Northern Ireland" (PDF). Nisra.gov.uk. Archived from the original (PDF) on 8 March 2013. Retrieved 10 June 2017. 
  3. [۱]
  4. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "ایرلندی". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 
  5. Spolsky, Bernard (2004). Language policy. Cambridge: Cambridge University. p. 191. ISBN 978-0-521-01175-4. 
  6. "Table 15: Irish speakers aged 3 years and over in each Province, County and City, classified by frequency of speaking Irish, 2006". Census 2006—Volume 9—Irish Language. CSO. Retrieved 9 November 2008. 

Wikipedia contributors, "Irish language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Irish_language&oldid=184690827 (accessed January ۱۷، ۲۰۰۸).