زبان مغولی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Mongolian

монгол хэл

ᠮᠣᠩᠭᠣᠯ ᠬᠡᠯᠡ
بیان /mɔŋɢɔ̆ɮ xeɮ/
زبان بومی در: Mongolia
منطقه All of state Mongolia and Inner Mongolia, parts of Liaoning, Jilin, Heilongjiang, Xinjiang and Gansu provinces in China
تعداد گویشوران
5.2 million  (2005)[۱]
Mongolic
  • Mongolian
شکل‌های اولیه
شکل‌های استاندارد
Khalkha (Mongolia)
Chakhar (China)
گویش‌ها
Mongolian alphabets:
Traditional Mongolian script
(in China),
Mongolian Cyrillic alphabet (in Mongolia),
Mongolian Braille
وضعیت رسمی
زبان رسمی در

 مغولستان
 چین

تنظیم‌شده توسط Mongolia:
State Language Council,[۳]
China:
Council for Language and Literature Work[۴]
کدهای زبان
ایزو ۶۳۹-۱ mn
ایزو ۶۳۹-۲ mon
ایزو ۶۳۹-۳ moninclusive code
Individual codes:
khk – Khalkha Mongolian
mvf – Peripheral Mongolian (part)
گلاتولوگ mong1331[۵]
زبان‌شناسی part of 44-BAA-b
Topographic map showing Asia as centered on modern-day Mongolia and Kazakhstan. An orange line shows the extent of the Mongol Empire. Some places are filled in red. This includes all of Mongolia, most of Inner Mongolia and Kalmykia, three enclaves in Xinjiang, multiple tiny enclaves round Lake Baikal, part of Manchuria, Gansu, Qinghai, and one place that is west of Nanjing and in the south-south-west of Zhengzhou
Geographic distribution of Mongolic peoples across Asia (red)
این نوشتار شامل نمادهای آوایی آی‌پی‌ای است. بدون پشتیبانی مناسب تفسیر، ممکن است علامت‌های سوال، جعبه یا دیگر نمادها را جای نویسه‌های یونی‌کد ببینید.

زبان مُغولی (در مغولی: Монгол) زبانی رایج در جمهوری مغولستان و بخش‌هایی از چین و فدراسیون روسیه‌است. شمار گویشوَران آن ۵٫۲ میلیون در سال ۲۰۰۵ است و اصلی‌ترین و پرگویش ورترین زبان از خانواده زبانی زبان‌های مغولی است.

مغولی جزو زبان‌های آلتایی است و ارتباط دستوری و واژگانی با زبان‌های ترکی و تونگوزی دارد. زبان‌های دیگر مرتبط با مغولی زبان کالمیک در شمال قفقاز، بوریاتی در سیبری شرقی، چند زبان اقلیتی در آسیای مرکزی و چین است. ۹۰٪ گویشوران مغولی در مغولستان ساکن هستند.

گویش اصلی مغولی گویش خالخا نام دارد که در شهر اولان‌باتور، پایتخت مغولستان، صحبت می‌شود. گویش دیگر مغولی در مغولستان داخلی (چین) و مغولستان شمالی صحبت می‌شود که متکلمان آن یک میلیون از خالخا بیشترند.

کتاب تاریخ سری مغولان که دربارهٔ پاره‌ای حوادث و وقایع تاریخی امپراتوری عظیم مغولان است، از آثار ارزشمند به زبان مغولی می‌باشد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. خطای یادکرد: خطای یادکرد:برچسب <ref>‎ غیرمجاز؛ متنی برای یادکردهای با نام ReferenceA وارد نشده‌است. (صفحهٔ راهنما را مطالعه کنید.).
  2. "China". Ethnologue. 
  3. "Törijn alban josny helnij tuhaj huul'". MongolianLaws.com. 2003-05-15. Archived from the original on 2009-08-22. Retrieved 2009-03-27.  The decisions of the council have to be ratified by the government.
  4. "Mongγul kele bičig-ün aǰil-un ǰöblel". See Sečenbaγatur et al. 2005: 204.
  5. Nordhoff, Sebastian; Hammarström, Harald; Forkel, Robert; Haspelmath, Martin, eds. (2013). "Mongolian". Glottolog 2.2. Leipzig: Max Planck Institute for Evolutionary Anthropology. 

Wikipedia contributors, "Mongolian language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Mongolian_language&oldid=184018627 (accessed January ۱۷، ۲۰۰۸).

الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آنها حرف K است الگو:کد زبان‌های معرفی‌شده در ایزو ۶۳۹–۳ که حرف اول عنوان بین‌المللی آنها حرف M است