زبان خوانساری

خوانساری
زبان بومی در	ایران
شمار گویشوران	ناشناخته (۲۱۱۰۰ اشاره‌شده ۲۰۰۰)
تبار	هندواروپایی هندوایرانی ایرانی غربی زبان‌های ایرانی شمال غربی زبان‌های ایران مرکزی شمال غربی خوانساری
گویش‌ها	وانشانی، یهودی- خمینی، یهودی- خونساری، خونساری، محلاتی
کدهای زبان
ایزو ۳–۶۳۹	kfm

زبان خوانساری یکی از زبان‌های ایران مرکزی که در شاخهٔ زبان‌های ایرانی غربی قرار می‌گیرد. گویشوران این زبان اصیل در حدود ۲۱٬۱۰۰ نفر تخمین زده شده‌است و منطقهٔ پرتکلم آن خوانسار در استان اصفهان گفته می‌شود.

گویش یا زبان خوانساری از زبان‌های ایرانی مرکزی و شاخه‌ای از زبان‌های ایرانی غربی شمالی و بالاخره شاخه‌ای از زبان‌های هند و اروپایی است. سازمان یونسکو به‌دلیل کاهش شدید گویش‌وران این زبان به‌دلیل مهاجرت از خوانسار یا نفوذ رسانه‌ها، آن را ازجمله زبان‌های درحال خطر اعلام کرده‌است. مردم خوانسار لهجه خاصی ندارند، ولی دارای گویش مستقل خوانساری هستند که این گویش ریشه در زبان فارسی باستان و عبری داشته و از قبل از اسلام در این شهرستان رایج بوده‌است.

زبان خوانساری بسیار تحت تاثیر حضور یهودیان خوانسار از زمان هخامنشیان تا امروز بوده و دارای وجوه و اشتراکات بسیاری با این زبان است.

مقایسه با زبان فارسی

زبان فارسی	زبان خوانساری	زبان فارسی	زبان خوانساری
سفید	اسپید	بزرگ	مُسَّر mossar
داماد	زوما	کوچک	کیسَّر
دانستن	زون	سیب	سو sow
مادر	مانی	خاله	هاله
دختر	دِت	پسر	پیر
سوراخ	هُل hole	بچه	وِچَه
آب	اُو	مرغ	کَرک
سگ	اسپه	رفیق	پر
سیب زمینی	سوخاکی	برو	بَش
آبجی	اواجی - اباجی	بیا	بوره
درگیر کار بودن	بیدِرپِژارتَه	هستم	هان
خانه	کیَّه	موش	میش
شلوار(تنبان)	تِمّون temmoon	دیروز	هِزِه
آلو	هُل کُشتَه	زمین	رَض
گفتم	بَم وات	گفتی	بَد وات
گفت	بَژ وات	گفتیم	بَمون وات