ایل عمارلو
عمارلو نام یکی از ایلهای بزرگ کرد است که اغلب به زبان کردی کرمانجی سخن میگویند. در سال ۳۰ هجری قمری طوایف کُرد درجنوب گیلان مستقر شدند و گفته میشود، نادرشاه، در سال ۱۱۱۱ هجری خورشیدی، به تعداد جمعیت کُردها در جنوب گیلان افزود و این قوم را، برای فلج کردن ارتش تزاری روس از قوچان به منطقه گیلان، کوچاند. قوم گالش (دیلمیان) بومی مناطق کوهستانی شرق و جنوب گیلان و غرب مازندران، به دلیل اشتغال به دامداری و نیاز به کوچ فصلی به مناطق گرمتر، بهصورت دورهای به نواحی جنوبی کوهستان دیلمان مهاجرت میکردند. این تحرکات تدریجاً موجب تعامل و آمیختگی فرهنگی و جمعیتی آنان با جمعیت کُرد در این مناطق شد و در نهایت بخشی از جمعیت گالشان در این نواحی بهطور دائم ساکن شدند. بنابر این کوهنشینان گالشان را میتوان از فرهنگ دیلمیان کهن دانست.[۱]
مناطق پراکنش قوم عمارلو
[ویرایش]کرانه مدیترانه نخستین نشیمن گاه قوم عمارلو بود. در ایران نشیمنگاه این قوم، منطقه عمارلو خوانده میشود که در تقسیمات کشوری، به تدریج، میان سه استان همسایه، گیلان، قزوین و زنجان تقسیم شده است. ایشان در استان خراسان نیز سکونت دارند.
زبانهای رایج ایل
[ویرایش]هر چند زبان بیشتر قوم عمارلو کرمانجی شناخته میشود؛ اما، کاربرد زبانهای دیگری نیز میان ایشان گسترش یافته است.
- زبان فارسی (در خراسان شمالی)
- زبان گیلکی و گالشی (در گیلان)[۱]
- ترکی آذربایجانی (در زنجان و قزوین)
- فارسی (به عنوان زبان رسمی کشور)
تلفظهای دیگر این نام
[ویرایش]نام رایج این قوم در نوشتار عمارلو و در گفتار امارلو میباشد. این قوم به نامهای هم آوای دیگری نیز خوانده میشود:
- آمارلو (در گیلان، قزوین، زنجان و خراسان)
- آماردلو (در گیلان)
- انبارلو (در گیلان، قزوین و زنجان)
- امبارلو (در گیلان)
- آمبارلو (در گیلان)
- عماری (در زنجان)
- ئامار (در خراسان)
- ئاماران (در خراسان)
پانویس
[ویرایش]منابع
[ویرایش]- دارالمرز گیلان - نویسنده ال.جی. رابینو