ورم

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
(تغییرمسیر از ادم)
پرش به: ناوبری، جستجو
خیز
Combinpedal Right to Left.jpg
اِدِم «گوده گذار»
طبقه‌بندی و منابع بیرونی
آی‌سی‌دی-۱۰ R60.9
آی‌سی‌دی-9-CM 782.3
سمپ D004487

ورم یا خیز به (به انگلیسی: Edema) (ادیما، اِدِم) که گاهی نیز بنام دراپسی شناخته می‌شود به معنی تجمع غیرطبیعی آب و مایعات میان بافتی موجود در پلاسما در فضای میان بافتی، زیر پوست و حفره‌های بدن و بعلت انتقال آن‌ها از درون رگها به محلهای یاد شده‌است.[۱][۲] در حالت طبیعی، تعادل حاصل از هموستازی باعث می‌گردد که مقدار این مایعات در بین بافتها و درون پلاسما میزان ثابت و کنترل شده‌ای داشته باشند.

انواع و علل[ویرایش]

ادم گوده گذار:اگر بر روی پوست بیمار مبتلا به ادم، با انگشت فشار وارد کنیم تا چند ثانیه اثر این فشار باقی می‌ماند. این حالت ناشی از شایعترین نوع آدم است که بعلت یک بیماری سیستمی (بیماری که ناشی از کارکرد نادرست بخشهای بدن است) مانند واریس، ترومبوفلبیت، حاملگی (در برخی زنان) یا گزیدگی یک حشره ممکن است ایجاد گردد.[۳][۴]

آدم جنرال[ویرایش]

افزایش فشار هیدرواستاتیک بعلت نارسایی قلبی یا افت فشار اسموتیک (مانند نارسایی کبد و سندروم نفروتیک کلیه) و بدنبال آن کمبود فشار انکوتیک پلاسما، از علتهای شایع خیز عمومی در بدن می‌باشند. آدم جنرال (خیز عمومی در تمام بدن) می‌تواند باعث آدم در یک یا چند اندام خاص دیگر شود. مثلاً یک نارسایی مزمن قلبی می‌تواند به آدم در ششها (ادم پولمونار) یا آب‌آوردگی شکم (آسیت) شود.[۵][۶]

آدم اندامی[ویرایش]

گاهی ادم ممکن است در یک عضو و اندام خاص در بدن ظاهر شود. از مهمترین ادمهای دربرگیرنده اندامها می‌توان به ادم مغزی، ادم ریوی، ادم چشمی حاصل از گلوکوم، ورم بیضه، ورم پستان و ورم پلک اشاره نمود.

ادم پا می‌تواند بعللی از جمله سرپا ایستادن طولانی باشد.

دلایل ورم پاها[ویرایش]

تجمع مایعات در بافت‌های بدن موجب ورم می‌شود. احتباس مایعات ممکن است به علت بیماری قلبی، بیماری کبدی یا کلیوی یا اختلالات رگ‌های خونی باشد.

دیگر دلایل ورم پاها عبارتند از:

  • عفونت میکروبی پا
  • نیش حشرات
  • لخته شدن خون در پاها
  • افزایش سن
  • سوختگی
  • بسته شدن غدد لنفاوی
  • مصرف غذاهای شور و دارای کربوهیدرات
  • مصرف قرص‌های ضدبارداری یا هورمون درمانی
  • بارداری
  • احتباس نمک در بدن
  • آسیب عضلات
  • واریس
  • التهاب وریدها که باعث می‌شود که خون به درستی به طرف قلب نرود.
  • واکنش‌های آلرژیک
  • پره اکلامپسی (مسمومیت حاملگی که با افزایش فشارخون، اوره و ورم مشخص می‌شود)
  • اختلالات عصبی عضلانی
  • تروما یا حوادث
  • عمل جراحی لگن و سرطان
  • سوء استفاده از ملین‌ها
  • سوء استفاده از دیورتیک
  • سوء استفاده از داروها
  • داروهای ضدافسردگی، استروئیدها، داروهای فشار خون، داروهای غیراستروئیدی ضد التهاب، مسدود‌کننده‌های کانال کلسیم و هورمون درمای مانند استروژن درمانی و داروهای دیابت می‌توانند باعث ورم گردند.
  • پرواز با هواپیما یا ماشین سواری

مکانیسم[ویرایش]

از علتهای ایجاد خیز یا آدم شامل:[۷]

  1. افزایش فشار هیدرواستاتیک
  2. کاهش فشار انکوتیک رگ‌ها
  3. افزایش فشار انکوتیک در بافت‌ها
  4. افزایش نفوذپذیری دیوارهٔ رگ‌ها بر اثر التهاب
  5. تغییر در میزان حفظ آب درون بافت‌ها (افزایش فشار هیدرواستاتیک باعث جلوگیری از دفع آب و سدیم توسط کلیه می‌شود)

نگارخانه[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Dorlands Medicine Dictionary:EDEMA
  2. وبسایت Med line plus:معنی ادم
  3. سایتeMedicine:ادم و علتها
  4. وبگاه دانشگاه مریلند:تعریف آدم و علتها
  5. Mayo Clinic: pulmonary edema
  6. HealthScientisct: Causes of Ascite
  7. مبانی پاتولوژی پایه عباس-فاوستو ویرایش هفتم ص۱۲۲

پیوند به بیرون[ویرایش]