کلمبیا
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
|
|
این مقاله به تمیزکاری نیاز دارد. لطفاً آن را تا جایی که ممکن است از نظر املا، انشا، چیدمان و درستی بهتر کنید. سپس این الگو را از بالای مقاله حذف کنید. محتویات این مقاله ممکن است غیرقابل اعتماد و نادرست یا جانبدارانه باشد یا قوانین حقوق پدیدآورندگان را نقض کرده باشد. |
| Republic of Colombia جمهوری کلمبیا |
|||||
|
|||||
| شعار ملی: God and Federation | |||||
| سرود ملی: Glory to the Brave People | |||||
| پایتخت - مختصات جغرافیایی |
بوگوتا |
||||
| بزرگترین شهر | بوگوتا | ||||
| زبان رسمی | زبان اسپانیایی | ||||
| نوع حکومت | جمهوری فدرالی آلوارو اوریبه ولز رامون کاریزالس |
||||
| استقلال از اسپانیا از کلمبیای بزرگ به رسمیت شناختن |
۵ ژوئیه ۱۸۱۱ ۱۳ ژانویه ۱۸۳۰ ۳۰ مارس ۱۸۴۵ |
||||
| مساحت - کل - آبها (٪) |
۱٬۱۴۱٬۷۴۸ km² (۲۳ام) ۰٫۳۲ |
||||
| جمعیت - برآورد ۲۰۰۸ - تراکم جمعیت |
۴۴٬۷۶۰٬۶۳۰ (۲۹ام) ۳۰٬۲/km² (۱۷۳ام) |
||||
| واحد پول | پزو (COP) |
||||
| منطقه زمانی - در تابستان (DST) |
UTC (UTC+3)
|
||||
| دامنه اینترنتی | |||||
| پیششماره تلفن |
+۵۷
|
||||
- برای دیگر کاربردها کلمبیا (ابهامزدایی) را ببینید.
جمهوری کلمبیا (اسپانیایی :
República de Colombia پرونده شمالغربیترین کشور آمریکای جنوبی است. کلمبیا در شمال با ونزوئلا و برزیل، در جنوب با اکوادور و پرو، در شمال از طریق دریای کارائیب یا اقیانوس اطلس و از غرب با پاناما و اقیانوس آرام هم مرز است.
کلمبیا کشوری بزرگ و پهناور میباشد. کلمبیا چهارمین کشور بزرگ آمریکای جنوبی (بعد از برزیل و آرژانتین و پرو)، با مساحتی هفت برابر مساحت نیوانگلند و بیش از دو برابر مساحت فرانسه میباشد. خاک سرزمین کلمبیا دارای شرایط فیزیکی متنوعی است و از قلههای بلند و برفی آندس تا دشتهای گرم و مرطوب حوزهِ رودخانهِ آمازون را شامل میشود. کلمبیا نه تنها از لحاظ مساحتی بزرگ است، بلکه دارای جمعیت زیادی نیز هست، و بعد از برزیل دارای بیشترین جمعیت در بین کشورهای آمریکای جنوبی است. پراکندگی جمعیتی کلمبیا یکسان نیست. اغلب مردم این کشور در یک سوم کوهستانی کشور یعنی جایی که بوگوتا پایتخت کلمبیا و سایر شهرهای بزرگ آن قرار دارند زندگی میکنند. از آنجاکه این ناحیهِ غربی کشور دارای آب و هوای مناسب و خاک غنی است، فعالیتهای کشاورزی نیز اغلب در این ناحیهاست.
از مشکلات حاضر کلمبیا شورشهای کوچک، درگیریهای مسلحانه با حضور گروههای شورشی و چریکی، جنگجویان شبه نظامی و قاچاق دارو که حدود سالهای ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۶، یعنی زمانی که گروههای فارک و پس از آن ELN شکل گرفته و فعالیت چریکی خود را بر علیه دولت کلمبیا آغاز کردند، را میتوان نام برد.
[ویرایش] پرچم کلمبیا
پرچم فعلی کلمبیا زرد، آبی و قرمز است. پرچم برای اولین بار توسط فرانسیسکو میراندا در هایتی طراحی شد، زمانی که سیمون بلیوار در حال آماده شدن برای دستیابی به استقلال گرن کلمبیا بود. زرد نشاندهندهِ غنای طلای کلمبیا است. آبی در واقع نشاندهندهِ دو اقیانوسی هستند که در شمال و غرب کلمبیا قرار دارند. قرمز بیانگر خون سربازانی است که برای استقلال کلمبیا جنگیده و کشته شدهاند و همجنین نشاندهندهِ خون مسیح و اعتقادات مسیحی کلمبیاییها است.
[ویرایش] ریشهشناسی کلمبیا
کلمهِ «کلمبیا» از نام «کریستفر کلمب» (در اسپانیایی (Cristóbal Colón، در پرتغالی Cristóvão Colombo، در زبان کاتالان Cristòfor Colom، در فرانسه Christophe Colomb و در زبان ایتالیایی Cristoforo Colombo) گرفته شده که فرانسیسکو دی میراندای انقلابی از آن برای اشاره به دنیای جدید، خصوصا به قلمروی آمریکاآمریکایی و مستعمرات اسپانیایی و پرتغالپرتغالی استفاده کرد. این نام سپس توسط جمهوری کلمبیا ۱۸۱۹ که بهوسیلهِ اتحادیهٔ ونزوئلا، نیوگراندا و اکوادور تشکیل شده بود بکار رفت.
در سال ۱۸۳۰، زمانی که کلمبیا و اکوادور جدا شدند، ناحیهِ کاندنامارکا خود کشوری مستقا به نام نیوگراندا شد. در سال ۱۸۶۳ نیوگراندا رسما نام خود را به ایالات متحده کلمبیا تغییر داد و در سال ۱۸۸۶ نام کنونی را برگزید: جمهوری کلمبیا.
[ویرایش] تاریخ
در حدود ۱۰۰۰۰سال قبل از میلاد، جوامع شکارچی در بگاتای امروزی (در «ال آبراً و»تیکوئنداماً) با یکدیگر تجارت کرده و همجنین روابطی با فرهنگهای موجود در درهِ رودخانهِ مگدالنا داشتند. در اولین هزارهِ قبل از میلاد، گروههای سرخپوست سیستم سیاسی "cacicazgoهاً را ایجاد کرده که در آن در راس هرم قدرت caciqueها قرار داشتند. در داخل کلمبیا دو فرهنگ با سیستم بسیار پیچیدهِ کاسیکازگو تایروناها در اقیانوس اطلس و میوسکاها در ارتفاعات اطراف بگاتا بودند که هر دو از لحاظ زبانی از خانوادهِ زبانی چیبچا بودند. گفته میشود که میوسکاها بعد از اینکاها پیشرفتهترین نظام سیاسی را در آمریکای جنوبی داشتهاند.
کاشفان و جسنجوگران اسپانیایی در ۱۵۰۰ اولین جستجوها را در ناحیهِ ساحلی کارائیب توسط Rodrigo de Bastidas انجام دادند. کرستفر کلمب در سال ۱۵۰۲ به سفر در حوالی کارائیب پرداخت. در ۱۵۰۸ واسکو نونز دی بلبوآ به فتح این منطقه از ناحیهِ اورابا پرداخت. در ۱۵۱۳، وی اولین اروپاییای بود که اقیانوس آرام را کشف کرد و آنرا Mar del Sur (یا «دریای جنوب») نامید که در واقع راه اسپانیاییها را به پرو و شیلی باز کرد. در ۱۵۲۵، اولین شهر اروپایی در قارهِ آمریکا ایجاد شد که «سنتا ماریا لا انتیگو دل دارین» نام داشت. امروزه در سازمان چوکو قرار دارد. عمدهِ جمعیت این منطقه از صدها قبیله از چیبچان و «کاریب» بودند که امروزه به نام مردم کارائیبی شناخته میشوند که این افراد در واقع مورد حملهِ اسپانیاییها قرار گرفتند و در نتیجهِ بیماری، استثمار و جنگ از لحاظ جمعیتشناسی کاهش شدیدی در جمعیت بومی منطقه ایجاد شد. در قرن ۱۶، اروپاییها شروع به آوردن برده از آفریقا کردند.
از زمان آغاز دورهِ استثمار، شورشهایی بسیاری ضد اسپانیاییها شکل گرفتند که عمدتاً شکست خورده و توان تغییر اوضاع را نداشتند. آخرین این شورشها، که خواستار استقلال کامل از اسپانیاییها بود، بعد از استقلال سنت دومینگو در سال ۱۸۰۴ (که امروزه به هایتی شناخته میشود) که باعث پشتیبانی از رهبران شورشی میشد در سال ۱۸۱۰ به وقوع پیوست: این شورش توسط سیمون بلیوار و فرانسیسکو دی سانتاندر با موفقیت انجام شد. سیمون بلیوار اولین رئیس جمهور کلمبیا و فرانسیسکو دی سانتاندر معاون رئیسجمهور شد و بعد از کنارهگیری بلیوار، دی سانتاندر به عنوان دومین رئیسجمهور کلمبیا انتخاب شد. موفقیت کامل این شورش در سال ۱۸۱۹ اتفاق افتاد، زمانی که قلمروی سلطنتی نیوگراندا جمهوری کلمبیای بزرگ شد و این کشور در واقع متحد اکوادور و ونزوئلا بود. پانامای امروزی که تا سال ۱۹۰۳ بخشی از کلمبیا بود نیز عضو این اتحادیه بود.
تقسیمات سیاسی داخلی و ارضی باعث تجزیهِ ونزوئلا و کیوتو (اکوادور امروزی) در سال ۱۸۳۰ شد.در این زمان «سازمان کاندینامارکا» نام «نیوا گراندا» را برگزید که این نام را تا سال ۱۸۵۶ همچنان داشت و سپس نام آن به[۱] [۲] تغییر کرد. در سال ۱۸۶۳، «ایالات متحدهِ کلمبیاً ایجاد شد و این عنوان تا سال ۱۸۸۶ همچنان مورد استفاده بود تا اینکه این نام به جمهوری کلمبیا تغییر یافت. تقسیمات داخلی به همان صورت باقی ماند و برخی مواقع باعث بروز جنگهای داخلی خونین میشد که زمینه را برای تفکیک پاناما با حمایت ایالات متحدهِ آمریکا در سال ۱۹۰۳ آماده کرد.بلافاصله بعد ازآن کشور اندکی به ثبات سیاسی رسید، اما درگیریای خونین در اواخر دههِ ۱۹۴۰ و اوایل ۱۹۵۰ که به La Violencia (»وایلنس") مشهور بود اوضاع را ناآرام کرد. دلیل این درگیری افزایش تنشها بین گروههای چریکی بود که بدلیل قتل جورج الیسر گایتان در ۹ آوریل ۱۹۴۸ برآشفته شده بودند، این درگیری که بعدها بوگوتازو نام گرفت باعث کشته شدن بیش از ۱۸۰ هزارکلمبیایی نفر شد.
در سال ۱۹۹۱ یک قانون اساسی جدید جای قانون اساسی قبلی را که در سال ۱۸۸۶ تصویب شده بود گرفت که مجلس موسسان کلمبیا پیشنویس آنرا تایید کرد. این قانون اساسی دارای مفاد مهمی در ارتباط با موضوعات سیاسی، قومی، مردمی و حقوق جنسیتی بود که بتدریج به اجرا درآمد، با این وجود تضادها و موانع همچنان وجود داشتند.
در دهههای اخیر تأثیرات ناخوشایند قاچاق دارو، جنگهای چریکی و شورشها مانند[۳] یا FARC و گروههای ضدشورش غیرقانونی و همچنین گروههای شبهنظامی مانند the Autodefensas Unidas de Colombia AUC که درگیر نبردهای مسلح بسیار خونین میشوند از جمله مشکلات دولت بودهاست. صنایع قدرتمند دارویی در کلمبیا با جذب مناسب ارز خارجی خصوصا از آمریکا باعث تعادل تراز تجاری این کشور شده، اما از طرف دیگر سران دارویی باعث بیثباتی دولت در دههِ ۱۹۸۰ شده و آمریکا کشور همسایه پاناما را مورد حمله قرار داد.<!—بازنویسی—> در سال ۱۹۸۹، تا مانوئل نوریگا را که ارتباطاتی با قاچاق دارو داشته برکنار کند. گروههای شورشی مختلف اغلب با آدم ربایی و فاچاق دارو هزینههای خود را تامین میکنند و در مناطق دور و روستایی وسیع اقامت دارند و در برخی موارد مانع ارتباط مین نواحی مختلف میشوند. از اوایل دههِ ۱۹۸۹۰، تلاشها برای برقراری مصالحه بین دولت و گروههای شورشی مختلف آغاز شده که یا با شکست مواجه شده و یا تا حدودی توانسته جلوی این گروهها را بگیرد. از جمله تلاشهای اخیر در این زمینه در زمان ریاست جمهوری آندرس پاسترانا آرانگو بود که به مذاکره با FARC در فاصلهِ سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲ پرداخت.
در اواخر دههِ ۱۹۹۰، رئیسجمهور آندرس پاسترانا ترفندی ابتکاری بنام طرح کلمبیا رااجرا کرد که دو هدف آن اتمام نبردهای مسلح و اجرای روشهای ضد مواد مخدر بود. عاملی که بیشترین تناقض را در این طرح داشت و هزینههای کمتری دربرمیگرفت، استراتژی ضدمخدر آن بود که شامل افزایش سمزنی هوایی برای از بین بردن گیاه کوکائین بود. بسیاری از بخشها این فعالیت را مورد انتقاد قرار دارند که از آن جمله عنوان این مطلب بود که سمپاشی هوایی به سایر محصولات نیز صدمه میزند و بر سلامتی افرادی که در معرض این سموم ضد گیاه قرار دارند نیز آسیب وارد میکنند. منتقدین همچنین عنوان کردند که این طرح در واقع رویکردی نظامی به مشکلات دارد و ریشه درنابرابریهای اجتماعی کشور دارد.
در زمان ریاست جمهوری آلوارو یورایب که قول داده بود بر FARC و سایر گروههای تبهکار فشار نظامی وارد کند، برخی شاخصهای امنیتی بهتر شدند و آمار آدمربایی کاهش یافت (از ۳ هزار ۷۰۰ در سال ۲۰۰۰ به سطح یک هزار و ۴۴۱ در سال ۲۰۰۴ رسید) و همچنین آمار آدمکشی نیز بین جولای ۲۰۰۲ تا می۲۰۰۵ بیش از ۴۸٪ کاهش داشت.عنوان شده که این عوامل باعث بهبود وضعیت اقتصادی شدهاند. [۱]
تحلیلگران و منتقدان داخل کلمبیا بر این عقیده هستند که درجاتی از پیشرفت در زمینههای عنوان شده وجود داشتهاست، اما در مورد دلایل اصلی آن و صحت آنها برخی مواقع اختلافاتی وجود دارد. برخی مخالفین راهکارهای امنیتی دولت را مورد انتقاد قرار دادهاند و عنوان کردهاند که این راهکارها برای حل مشکلات بزرگ کلمبیا کافی نیستند و در واقع محیطی مساعد را برای ادامهِ نقض حقوق بشر ایجاد کردهاند.
لازم به ذکر است که کلمبیا از لحاظ توسعهِ خطوط هوایی خود اولین کشور در آمریکای جنوبی و دومین در سطح جهان است. هواپیمایی ملی کلمبیا[۴] نام دارد. پس از آن، خطوط هوایی[۵] در کلمبیا ایجاد شد.
[ویرایش] گردشگری
کلمبیا هر روز از سال یک فستیوال دارد. اغلب در زمان مشهورترین فستیوالها در کلمبیا (مانند نمایشگاه کالی، کارنیوال بارانکیولا و فستیوال تئاتر Iberoamerican و همچنین فستیوال گلها) است که توریستها به این کشور سفر میکنند. خیلیها همچنین در زمان جشن کریسمس و جشنهای استقلال کلمبیا به این کشور سفر میکنند. با وجود تهدیدات موجود در سفر به کلمبیا بدلیل وجود FARC و سایر گروههای چریکی در این کشور، طی سالهای اخیر تعداد گردشگران در کلمبیا افزایش داشتهاست. دلیل اصلی این شرایط رویکرد سرسختانهِ رئیسجمهور برای دور نگه داشتن گروههای شورشی از شهرهای بزرگ و سایر محلهای اصلی جذب گردشگران بینالمللی است. از زمان روی کار آمدن پرزیدنت یورایب در سال ۲۰۰۲، وی با افزایش توان نظامی دولت و افزایش حظور نیروی پلیس توانسته امنیت و ثبات را در کلمبیا بالا برد. و این شرایط نتایج بسیار مثبتی برای اقتصاد کشور بوجود آوردهاست. بر اساس گزارشات سازمان بینالمللی گردشگری در سال ۲۰۰۴، کلمبیا در فاصلهِ سالهای ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۴ از لحاظ رشد جذب گردشگر در آمریکای جنوبی در مکان سوم قرار داشتهاست.(۲/۹٪) تنها پرو و سورینام رشد بیشتری از کلمبیا داشتهاند.[۲]
[ویرایش] وضعیت ارضی کلمبیا
کلمبیا در مقایسه با سایر مناطق هماندازه در آمریکا جنوبی دارای بیشترین تنوع فیزیکی در قلمرویش است. این کشور بخشی از «حلقهِ آتش» اقیانوس آرام است که در واقع محلی زلزلهخیز و در معرض آتشفشان است.
سطح ارضی کلمبیا الگوهای پیچیدهای دارد. یک سوم غربی کشور از این لحاظ بسیار پیچیدهاست. این ناحیه از ساحل اقیانوس آرام در غرب شروع میشود و با عرض جغرافیایی ۵ درجهِ شمالی به سمت شرق میرود که شامل صورتهای گوناگونی است. در غربیترین ناحیه، قسمت بسیار باریک و غیرممتد خط ساحلی اقیانوس آرام قرار دارد که در پشت آن Serranía de Baudó که کمپهناترین و کمارتفاعترین کوهستان کلمبیا است قرار دارد. بعد از آن ناحیهِ وسیع و پست Río Atrato / ریو سنت جوئان قرار دارد که به عنوان جایگزین کانال پاناما، به عنوان یک مسیر بین اقیانوس آرام و اطلس پیشنهاد شدهاست. منطقهِ کوهستانی اصلی غربی، کوردیلرا اکسیدنتال، نسبتاً مرتفع است و بلندی قلهِ آن به ۱۳ هزار پا (۴ هزار متر) میرسد. درهِ رودخانهِ کائوکا[۶]، که ناحیهِ کشاورزی مهمی است و چندین شهر بزرگ در آن قرار دارند، ناحیهِ کوردیلرا اکسیدنتال را از ناحیهِ پهناور کوردیلرای مرکزی جدا میکند. چنیدن قلهِ برفی در ناحیهِ کوردیلرای مرکزی وجود دارند که بلندی برخی از آنها به ۱۸ هزار پا معادل ۵ هزار و ۵۰۰ متر میرسد. درهِ برفی و گل آلود رودخانهِ مگدالنا که مسیر حمل و نقلی مهمی است، ناحیهِ کوردیلرای مرکزی را از ناحیهِ کوردیلرای شرقی جدا میسازد. قلههای کوردیلرای شرقی نسبتاً مرتفع هستند. حدود ارتفاعات این سلسله کوهها با سیار کوهستانهای کلمبیا تفاوت دارد و فرق آن این است که در این کوهستان چندین حوزهِ رودخانهِ وسیع وجود دارد. در شرق، ناحیهِ کم جمعیت و مسطح تا شیبدارکه حدودا ۶۰٪ مساحت کشور را شامل میشوند، llanos نام گرفتهاند.
این منطقه عرضی کلمبیا شامل دومنطقهِ کشور نمیشود: ناحیهِ ساحلی پست کارائیب و Sierra Nevada de Santa Marta که هر دو در شمال کشور قرار دارند. زمینهای پست غرب اغلب باتلاقی هستند و مردم کلمبیا مردابهای پوشیده از علف هرز این ناحیه را ciénagas نامیدهاند. شبهجزیرهِ گوآهیرا در شرق نیمه بایر است. سیرا نوادا ناحیهای مثلثی و پوشیده از صخرههای برفی است که قسمتهای شرقی این ناحیه را در برمیگیرد.
نزدیکی کلمبیا به خط استوا بر آب و هوای این کشور تأثیر کذاشتهاست. نواحی پست همیشه داغ هستند. ارتفاعات بر دما تأثیر بسیاری دارند. دما با هر ۱۰۰۰ پا افزایش ارتفاع از سطح دریا(۳۰ متر) ۵/۳ درجهِ فارنهایت معادل ۲ درجهِ سانتیگراد کاهش مییابد.
میزان بارش در کلمبیا در مناطق مختلف متفاوت است و به سمت جنوب کشور بارندگی بیشتر است. این قضیه خصوصا در مورد نواحی پست شرقی درست است. بطور مثال بارندگی در شبهجزیرهِ گواجیرا بندرت از ۷۵ سانتیمتر در سال تجاوز میکند. با این حال در نواحی پر باران جنوبی معمولاً بیش از ۵۰۰ سانتیمتر بارندگی در سال وجود دارد. میزان بارندگی در سایر مناطق حدودا در میان این دو است.
ارتفاع نه تنها بر دما بلکه بر پوشش گیاهی نیز موئثر است. در واقع ارتفاع یکی از مهمترین عوامل موئثر بر الگوی پوشش گیاهی در کلمبیا است. مناطق کوهستانی کشور را از لحاظ پوشش گیاهی وابسته به ارتفاع میتوان به چندین ناحیه تقسیم کرد، با این حال محدودهِ ارتفاع هر ناحیه ممکن است به نسبت عرض متغیر باشد.
ناحیهِ سرزمین داغ[۷]، زیر ۳هزار ۳۰۰ پا (۱۰۰۰متر) ناحیهِ گیاهان حارهای مانند موز است. ناحیهِ ناحیهِ معتدل[۸]، از ۳هزار و ۳۰۰ تا ۶ هزار و ۶۰۰ پا (۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰متر) منظقهِ قهوه و ذرت است. گندم و سیبزمینی در ناحیهِ ناحیهِ سرد[۹]، ۶ هزار و ۶۰۰ تا ۱۰ هزار و۵۰۰ پا (۲۰۰۰ تا ۳۲۰۰ متر) رشد میکنند. درختان برای استفاده به عنوان هیزم در مناطقی قطع شدهاند. مراتع بیدرخت در واقع مربوط به علفزارهای آلپ و páramos در ارتفاع ۱۲ هزار و ۸۰۰ تا ۱۵ هزار و ۱۰۰ پا (۳زار و ۹۰۰ تا ۴ هزارو ۶۰۰ متر) است. در ارتفاعات بالای ۱۵هزار و ۱۰۰ پا (۴۶۰۰متر) که دما زیر صفر است و tierra helada نامیده میشود تنها برف و یخ دیده میشود. {}
الگوهای بارندگی نیز بر پوشش گیاهی تأثیر میگذارد. جنگلهای پوشیده از بوته و درختچهها در مناطق نسبتاً کم آب شمالی قرار دارند. در جنوب پوشش گیاهی بیدرخت (حارهای) قسمت llanos در کلمبیا را پوشش دادهاست. در مناطق بارانی در جنوب شرق کلمبیا بارانهای حارهای باریده میشود. در کوهستانها، الگوهای متناوب تسریع باران در مناطق کوه آلپ در واقع الگوهای پوشش گیاهی را پیچیده کردهاست. مناطق بارانی کوهستانها ممکن است سرسبز و پر آب باشد، در حالیکه طرف دیگر که باران ندارد ممکن است بسیار خشک باشد.
مساحت وسیعی در کلمبیا برای کاشت گیاه کوکائین استفاده میشود. در سال ۲۰۰۴، ۱۱۴ هزار و ۱۰۰ هکتار از خاک کلمبیا زیر کاشت این گیاه بود و در واقع کلمبیا هر ساله توان تولید ۴۳۰ تن کوکائین را دارد. کشت کوکائین از جمله فعالیتهای تجاری مهم در کلمبیا است و حتی زمینهای دولتی نیز از جاه طلبی صاحبان و سران این تجارت در امان نماندهاند.
[ویرایش] سیاست
«شاخهِ اجرایی:» در کلمبیا شاخهِ اجرایی در راس ساختار دولت قرار دارد. رئیس جمهور و معاون رئیس جمهور همراه با هم در یک انتخابات همگانی برای یک دورهِ چهار ساله انتخاب میشوند؛ و رئیس جمهور هم رئیس دولت و هم رئیس کشوراست. در ۱۹ اکتبر ۲۰۰۵ قانون اساسی کلمبیا اصلاح شد و طبق قانون جدید رئیس جمهور میتواند در دو دورهِ چهار سالهِ متوالی سر کار بیاید. با این وجود، حاکمان بخشها و شهردارها و سایر مقامات اجرایی برای یک دورهِ سه ساله انتخاب میشوند و نمیتوانند بلافاصله دوباره انتخاب شوند.
در ۲۸ می ۲۰۰۶ رئیسجمهور آلوارو یوراب ولز با ۶۲٪ آرا دوباره انتخاب شد و ۲۲٪ از مردم به کارلوس گاویریا دیاز از قطب مردمی و ۱۲٪ به هریشیو سرپا یوراب از حزب لیبرال رای دادند.
«شاخهِ قانونگذاری:» مجلس و شورای کلمبیا در واقع کنگرهِ کلمبیا[۱۰] که شامل ۱۶۶ کرسی مجلس نمایندگان و ۱۰۲ کرسی مجلس سنای کلمبیا است. اعضای مجلس و سنا با انتخابات مردمی برای یک دورهِ چهار ساله برگزیده میشوند. کلمبیا همچنین در کمیتهِ ملتهای آمریکای جنوبی عضو میباشد. همزمان با اعضای کنگره، نمایندگان بخشها و کنسول شهرها نیز انتخاب میشوند.
«شاخهِ قضایی:» طی دههِ ۱۹۹۰، در شاخهِ قضایی کلمبیا اصلاحات عمدهای صورت گرفت و در حال حاضر در حال تغییر از سیستم بازجوییمدار به یک سیستم خصمانه است. درقسمتهایی از نواحی کلمبیا که در آنجا قهوه کشت میشود و همچنین در شهر بوگوتا از سیستم خصمانه استفاده میشد و سایر نواحی کشور نیز در تاریخ اول ژانویه ۲۰۰۶ خواستاراجرای آن شدند. در راس سیستم قضایی کلمبیا دادگاه عالی عدالت قرار دارد و اعضاء توسط رئیس جمهور و کنگره تعیین میشوند.
[ویرایش] جغرافیا
کلمبیا به ۳۲ بخش و یک ناحیهِ مرکزی تقسیم میشود.
[ویرایش] شهرهای کلمبیا
کلمبیا دارای ۲۲ شهر اصلی است که به ترتیب اهمیت در زیر لیست شدهاند:
- بوگوتا (La Atenas Suramericana – آتن آمریکای جنوبی)- «پایتخت»
- مدلین (La ciudad de la eterna primavera – شهر بهار جاودانه؛ همچنین Capital de la montaña – مرکز کوهستان) نیز نامیده میشود.
- کالی (La sucursal del cielo – شاخهِ بهشت؛ همچنین La Sultana del Valle به معنای سلطان دره) نیز نامیده میشود.
- بارانکیولا (La puerta de oro de Colombia – دروازهِ طلایی کلمبیا)
- بوکارامانگا (La ciudad Bonita – شهر زیبا)
- Cartagena de Indias (La heroica – دلاوری)
- کوساتا (La hermosa villa – دهکدهِِ زیبا)
- پریرا (La querendona, trasnochadora y morena – بارونت دوستداشتنی و شب بیدار)
- سانتا مارتا (La perla de oro – مروارید طلایی)
- ایباگ (Capital Músical de Colombia – مرکز موسیقی کلمبیا)
- پستو (Ciudad Sorpresa – شهر عجایب)
- مانیزالس (La ciudad de las puertas abiertas – شهر دروازههای گشوده)
- نیوا (Neivayork، La capital bambuquera de América – مرکزbambuquo آمریکا)
- آرمنیا (La Ciudad Milagro – شهر معجزه)
- والدوپار (Capital mundial del vallenato – مرکز والناتوی جهان)
- ویلاویسنسیو (La Puerta al Llano – دروازهِ Llano)
- سینسلجو (La ciudad de las corralejas – شهر «گاوسواری»)
- مونتریا (La capital ganadera de Colombia – مرکزاحشام کلمبیا)
- بونونتورا (Bello Puerto del Mar – ساحل زیبا)
- پوپایان (La Ciudad Blanca – شهر سپید)
- تونجا (La capital del haba, el tejo y la ruana – مرکز هابا، دیسک و روئانا)
- کیوبدو (La perla negra – مروارید سیاه)
[ویرایش] گروههای قومی
بر اساس آمار اکثر کلمبیاییها کاتولیک، اسپانیایی زبان و دورگه (اروپایی-سرخپوست) هستند. حدود ۲۵٪ از کلمبیاییها از ریشهٔ خالص اروپایی هستند، ۱۲٪ از آنها سیاه و یا آمیختهای از نژاد آفریقایی و اروپایی هستند. اجداد افراد سیاه پوست کلمبیایی برای کار در مزرعه به عنوان برده در دورهٔ استثمار به این کشور آورده شدهاند. آنها نقشی مهم در شکلگیری میراث فرهنگی کلمبیا داشتهاند. حدود ۳درصد مردم کلمبیا آمیختهای از نژاد سیاه و هندی هستند. ۵درصد افراد این کشور نیز از نژاد خالص سرخپوست هستند.
بیش از دوسوم کلمبیاییها در مناطق شهری زندگی میکنند- رقمی که بسیار بیشتر از میانگین جهانی است. نرخ باسوادی (۸۸٪) در کلمبیا نیز بسیار بالاتر از میانگین جهانی است و همچنین نرخ رشد جمعیت هم بالاتر از میانگین جهانی است. جمعیت جوان کلمبیا بسیار زیاد است و دلیل آن هم کاهش اخیر مرگ و میر نوزادان میباشد. حدود ۳۳٪ جمعیت کلمبیا چهارده سال و یا کمتر سن دارند اما تنها ۴٪ مردم این کشور ۶۵ ساله یا مسنتر هستند.
[ویرایش] اقتصاد
پس از یک دهه رشد اقتصادی مناسب (میانگین رشد تولیدات خالص داخلی بیش از ۴٪ در دورهِ ۱۹۹۸-۱۹۷۰)، کلمبیا در سال ۱۹۹۹ دچار رکود اقتصادی شد (اولین رشد اقتصادی منفی سالانه از سال ۱۹۲۹)، و رفع این وضعیت بسیار وقتگیر و سخت بود. کمی تقاضای داخلی و خارجی، وضعیت سخت بودجهِ دولت و درگیریهای مسلح شدید داخلی از جمله مشکلات اقتصاد کلمبیا هستند. بر اساس شاخصهای اقتصادی صندوق بینالمللی پول که در سپتامبر ۲۰۰۶ انتشار یافت، پیشبینی شدهاست که میزان تولیدات خالص داخلی کلمبیا در سال ۲۰۰۷ به سقف ۸۶۹/۴۹ میلیارد دلار آمریکا برسد. تورم در کلمبیا از سال ۲۰۰۴ زیر ۶٪ بودهاست و بر اساس پیشبینیها در سال ۲۰۰۶ به زیر ٪۵ میرسد.صادرات اصلی کلمبیا شامل کالاهای تولیدی (۳۲/۴۱٪ صادرات)، مواد نفتی (۲۸/۲۸٪)، زغال سنگ (۱۷/۱۳٪) و قهوه (۲۵/۶٪) است. کلمبیا همچنین بزرگترین صادرکنندهِ بارهنگ به آمریکا است. کل واردات، صادرات وتراز تجاری کلمبیا در بالاترین میزان هستند و جاری شدن مبالغ بسیاری که از طریق صادرات بدست آمدهاند باعث بهاگذاری مجدد ارزش پزو کلمبیایی شدهاست.
مشکلات این کشور طیف گستردهای شامل سیستم حقوق بازنشستگی، دارو و بیکاری دارد. بسیاری از نهادهای مالی بینالمللی اصلاحات اقتصادی رئیسجمهور فعلی آلوارو یوراب را مورد تقدیر قرار دادهاند که از جملهِ کارهای وی اقدام برای کاهش کسری بخش دولتی به زیر ۵/۲٪ تولیدات خالص داخلی است. سیاست اقتصادی دولت و اسنراتژی امنیت ملی باعث ایجاد اطمینان در اقتصاد شدهاست و درنتیجه رشد GDP کلمبیا در سال ۲۰۰۳ جزء بالاترینها در آمریکای لاتین بود.بازار بورس کلمبیا
[ویرایش] جمعیت
کلمبیا با ۴۳٫۶ میلیون جمعیت در سال ۲۰۰۶[۳] سومین کشور پرجمعیت در آمریکای لاتین بعد از برزیل و مکزیک است. در اواسط قرن بیستم مهاجرت از مناطق روستایی به شهرها بسیار زیاد بود اما بعد از آن این روند کاهش یافتهاست. جمعیت شهری از رقم ۳۱٪ کل جمعیت در سال ۱۹۳۸ به سقف ۵۷٪ در سال ۱۹۵۱ و ۷۰٪ در سال ۱۹۹۹۰ رسید. در حال حاضر این رقم بیش از ۷۷٪ است. ۳۰ شهر در کلمبیا دارای جمعیت ۱۰۰ هزار نفر و بیشتر هستند. نه بخش پست شرقی که حدود ۵۴٪ مساحت کلمبیا را شامل میشوند، کمتر از ۳٪ جمعیت را در خود جای دادهاند و تراکم جمعیتی آنجا کمتر از یک نفر در هر کیلومتر مربع است (دو نفر در هر مایل مربع). بر اساس پیشبینیها جمعیت کلمبیا تا سال ۲۰۱۵ به بیش از ۵۲ میلیون میرسد. [۴]
کلمبیا دارای جمعیت متنوعی است که نشاندهندهِ تاریخ غنی این کشور و مردمانی است که از گذشتههای دور در این ناحیه زندگی میکردند. آمیختهای ازگروههای اصلی مختلف اساس جمعیتی فعلی کلمبیا را تشکیل میدهند: مهاجران اروپایی، بومیها، بردگان آفریقایی، آسیاییها، اهالی خاورمیانه و سایر مهاجران اخیر. بسیاری از جمعیت بومی به جمعیت دورگه تبدیل شدند، اما ۷۰۰ هزار بومی باقیماندهِ فعلی از بیش از ۸۵ فرهنگ مختلف هستند. مهاجران اروپایی عمدتاً از مستعمرهنشینان اسپانیایی بودند، اما گروه اندکی هم از هلند، آلمان، فرانسه، سویس، بلژیک و تعداد کمتری از لهستان، لیتوانی، انگلیس و کرواسی بودند که در زمان جنگ جهانی دوم و جنگ سرد مهاجرت کرده بودند. بطور مثال شهردار سابق بوگوتا آنتاناس موکاس فرزند مهاجران لیتوانی بود. آفریقاییها در قرن ۱۶به عنوان برده به کلمبیا خصوصا نواحی پست ساحلی این کشور آورده شدند و این انتقال تا قرن ۱۹ همچنان ادامه داشت. پس از پایان این قضیه، یک ایدئولوژی ملی مستیزاجا مشوق آمیزش بومیها، اروپاییها و جوامع سرخپوست برای تشکیل هویت قومی دورگه شد.[۵].
سایر مهاجران از آسیا، خاورمیانه خصوصا لبنان، اردن، سوریه، چین، ژاپن و کره میباشند.
[ویرایش] مذهب
اکثر جمعیت کلمبیا (۸۷٪) کاتولیک هستند. حدود ۹٪ پروتستان هستند. ۳ ٪ جمعیت خود را بیدین عنوان کردهاند. ۱٪ به آیین بومی معتقد هستند. کمتر از ۱٪ هم بودایی، مسلمان و معتقد به مورمن هستند.
[ویرایش] مردم
[ویرایش] پانویسها
[ویرایش] سرگرمی
[ویرایش] ورزشها
[ویرایش] فرهنگ
- فهرست دانشگاههای کلمبیا
- آشپزی کلمبیایی
- موسیقی کلمبیا
- کارناوال در کلمبیا
- فستیوالها در کلمبیا
- فستیوال تئاتر Iberoamerican
[ویرایش] گردشگری
[ویرایش] مکانهای طبیعتی جذب گردشگر
- پارک ملی قهوهِ کلمبیا (مونتنگرو، کویندیو)
- پارک ملیNevado del Ruiz (نزدیک مانیزالس)
- باغ گیاهشناسی بوگوتا (بوگوتا)
- پارک PANACA
- پارک Tayrona (سانتا مارتا)
- Desierto de Tatacoa
- پارک ملی Chicamocha Canyon
- Gorgona y Malpelo
- موزهِ طلا (بوگوتا)
[ویرایش] مکانهای هنری مربوطه
- موزهِ فرناندو بوترو (بوگاتا)
- بانک جمهوری (بوگاتا)
[ویرایش] موزهها
- موزهِ طلا (مرکز شهر بوگاتا)
- موزهِ باستانشناسی پاسکا (پاسکا)
- قلعهِ سنت فلیپ (کارتاگنا، کلمبیا)
- Museo Nacional (موزهِ ملی کلمبیا) (مرکز شهر بوگاتا)
[ویرایش] حمل و نقل
کلمبیا دارای شبکهای از بزرگراههای ملی میباشد که Instituto Nacional de Vías یا INVIAS (انستیتوی ملی راههای جادهای) نهاد دولتی مسئول حفظ و نگهداری از آنها است. بزرگراه سراسری آمریکا از کلمبیا عبور میکند و کشور را از شرق به ونزوئلا و از جنوب به اکوادور متصل میکند.[۶]
[ویرایش] موضوعات متفرقه
- ارتباطات در کلمبیا
- سازمانهای کلمبیا
- ارتباطات خارجی کلمبیا
- ارتش کلمبیا
- Palenquero
- حمل و نقل در کلمبیا
- نبرد مسلح کلمبیا
- Asociación Scouts de Colombia
- اکوادوریهای کلمبیا
- فهرست اسقفهای کاتولیک کلمبیا
- بانوان کلمبیایی و مراسم زیبارویان
[ویرایش] پیوند به بیرون
اطلاعات کلی در درباره کشور کلمبیا