اروگوئه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

Republic of Uruguay جمهوری اروگوئه
پرچم نشان ملی اروگوئه
شعار ملی: Freedom Or Death
سرود ملی: Himno Nacional Uruguayo
پایتخت  - مختصات جغرافیایی	مونته‌ویدئو ‎ 34°53′ S 58°10′ W
بزرگ‌ترین شهر	مونته‌ویدئو
زبان رسمی	زبان اسپانیایی
نوع حکومت • رئیس جمهور • نخست وزیر	جمهوری تاباره واسکوئز روساس رودولفو نین نوبوا
استقلال از برزیل	۶ اوت ۱۸۲۵
مساحت  - کل    - آبها (%)	‪۱۷۶٬۲۱۵ km² ‫(۲۷ام) ۱,۵
جمعیت  - برآورد ۲۰۰۶  - تراکم جمعیت	‪۳٬۴۷۷٬۷۷۸ ‫(۸۴ام) ‪۱۹/km² ‫(۱۹۶ام)
واحد پول	پزو (‏UYU)
منطقه زمانی  - در تابستان (DST)	UTC (UTC-3) (UTC-2)
دامنه اینترنتی	.uy
پیش‌شماره تلفن	+۵۹۸

اروگوئه کشور کوچکی واقع در جنوب شرقی آمریکای جنوبی، به پایتختی مونته‌ویدئو است.

« اروگوئه، با نام رسمی »جمهوری شرقی اروگوئه« و یا »جمهوری شرق اروگوئه در قسمت جنوبی قارهٔ آمریکای جنوبی واقع شده‌است. این کشور از سمت شمال با برزیل، از غرب با رودخانهٔ اروگوئه، از جنوب غربی با مدخل رودخانهٔ ریو دلاپلاتا (به معنی «رودخانهٔ نقره» که در زبان انگلیسی به «ریور بلات» معروف است و در سمت دیگر آن کشور آرژانتین قرار دارد، و از جنوب شرقی با دریای آتلانتیک هم جوار است. تقریباً نیمی از جمعیت آن، در پایتخت و بزرگترین شهر یعنی مونته ویدئو زندگی می‌کنند. این کشور، دومین کشور کوچک مستقل در آمریکای جنوبی است وفقط از سورینام بزرگتر است. ( از کشور فرنچ گویانا نیز بزرگتر است که هنوز مستقل نشده‌است.) و پایدارترین کشور از لحاظ ثبات سیاسی و اقتصادی است. این کشور، مدتی توسط برزیل و پرتقال استعمار شده بود. در تاریخ بیست و پنجم آگوست ۱۸۲۵، فردی به نام خوان آنتونیو لاوالیا، قیام مردم را برای استقلال کشور رهبری کرد و آن تاریخ، اکنون روز تعطیلی ملی می‌باشد.

فهرست مندرجات ۱ تاریخ ۲ جغرافیا ۳ نواحی جدا شده یا نواحی الصاقی ۴ امور سیاسی ۵ اقتصاد ۶ کشاورزی ۷ سرشماری نفوس ۸ فرهنگ ۹ نویسندگان اروگوئه‌ای ۱۰ غذاهای اروگوئه‌ای ۱۱ ورزش ۱۲ همچنین ببینید ۱۳ رسانه ۱۴ منبع

[ویرایش] تاریخ

اوروگوئه نخستین بار در قرن هفدهم میلادی توسط پرتغالی‌ها کشف شد و شهر کولونیا در سال ۱۶۸۰ توسط آنان بنیان نهاده شد. در سالهای بعدی پای اسپانیایی‌ها نیز به این کشور باز شد. اسپانیایی‌ها در اوایل قرن ۱۸ شهر مونته‌ویدئو را تأسیس کردند. در سده‌های ۱۷ و ۱۸ میلادی جنگ‌هایی بر سر مالکیت اوروگوئه بین اسپانیا و پرتغال در گرفت که منجر به پیروزی اسپانیا شد. در سال ۱۸۲۰، برزیل این سرزمین را اشغال کرد و به صورت یکی از ایالات خود در آورد تا اینکه در بین سالهای ۱۸۲۵ تا ۱۸۲۸ انقلاب عمومی آغاز شد و منجر به استقلال کامل در سال ۱۸۲۸ از برزیل شد.

[ویرایش] جغرافیا

یکی از کشورهای آمریکای جنوبی که ۱۷۶٫۲۱۵ کیلومتر مربع مساحت و ۳٬۳۹۹٬۲۳۷ نفر جمعیت دارد که از این تعداد ۱٫۷ میلیون نفر در مونته ویدئو و حاشیه آن زندگی می‌کنند. این کشور با برزیل و آرژانتین همسایه‌است .

[ویرایش] نواحی جدا شده یا نواحی الصاقی

قسمتی از اراضی کشور آرژانتین در محدودهٔ اروگوئه قرار دارد:

جزیرهٔ مارتین گارسیا . این جزیره در محل همریزگاه رودخانه‌های پارانا و اروگوئه، چند کیلومتر درون آبهای اروگوئه، حدود ۵/۳ کیلومتری خط ساحلی اروگوئه، نزدیک به شهر کوچک مارتین چیکو (که در میان راه بین نیوا پالمیرا و کلونیا واقع است)، قرار دارد.

طبق معاهده‌ای که در سال ۱۹۷۳ ما بین اروگوئه و آرژانتین منعقد شد، حاکمیت جزیره به آرژانتین سپرده شد تا ریشهٔ اختلافات کهن بین دو کشور از بین برود. بر حسب مفاد عهدنامه، جزیرهٔ مارتین گارسیا، به یک شکارگاه بی طرف اختصاص داده شده‌است. مساحت آن مورد ۲ کیلومتر مربع (۵۰۰ &, آکر) و جمعیت آن حدود ۲۰۰ نفر است. علاوه بر این، گلوریا رکودا، حقوق انحصاری یک چهارم جزیره را در اختیار دارد.

[ویرایش] امور سیاسی

نوشتار اصلی: امور سیاسی در اروگوئه

امور سیاسی اروگوئه در چهارچوب نظام ریاست جمهوری و دمکراسی جایگزینی است که رئیس جمهور هم نفر اول دولت و هم نفر اول کشور است و رئیس سیستم چند جزئی تقسیمات کشوری به شمار می‌آید. قوه مجریه توسط دولت اداره می‌شود. قوهٔ مقننه هم به دولت و هم به دو بخش مجمع قانونگذاری اروگوئه واگذار شده‌است. قوهٔ قضاییه مستقل از قوهٔ مجریه و مقننه‌است. در طول تاریخ اروگوئه، اغلب گروههای ملی و کلورادو به تناوب قدرت را در اختیار داشته‌اند. هرچند در انتخابات سال ۲۰۰۴، حزب ترقی خواه – نیوا مایوریا، از ائتلاف سوسیالیست‌ها، توپاماروهای سابق (سازمان چیگرای اروگوئه)، کمونیست‌ها و سوسیال – دمکرات‌ها در میان سایر رقبا به قدرت رسیدند و اکثریت کرسی‌های دو بخش پارلمان را بدست آوردند و از طرفی رئیس جمهور، تاباره و ارکوئز روساس با قاطعیت در انتخابات پیروز شد.

[ویرایش] اقتصاد

نوشتار اصلی: اقتصاد اروگوئه

اقتصاد اروگوئه بر مبنای بخش صادرات کشاورزی ، نیروی کار آموزش دیده، سطح بالای روابط اجتماعی و بخش صنعتی توسعه یافته قرار دارد. پس از رشد متوسط سالیانهٔ ۵٪ در سالهای ۱۹۹۶- ۱۹۹۸، در سالهای ۱۹۹۹ تا ۲۰۰۱ ، بعلت کاهش تقاضا از سوی آرژانتین و برزیل که تقریباً نیمی از تولیدات را وارد می‌کنند، اقتصاد اروگوئه آسیب دیده با وجود شدت تنش‌های وارده ، دست اندرکاران امور مالی اروگوئه نسبت به همسایگان خود، پایدارتر باقی ماندند، واکنشی که نشانگر حسن اعتبار این کشور در میان سرمایه گذاران و میزان سرمایه گذاری دولتی در تخمین پرداخت وجه سرمایه گذاران &- بعنوان یکی از دو کشوری که در آمریکای جنوبی این کار را انجام می‌دهند، می‌باشد. در سالهای اخیر، اروگوئه بیشتر انرژی خود را صرف توسعهٔ کارایی‌های تجاری فناوری IT کرده‌است و تبدیل به یکی از صادرکنندگان نرم افزار در آمریکای لاتین شده‌است.

در حالیکه به نظر می‌رسد، برخی بخشهای اقتصادی در حال بهبود می‌باشند، نزول اقتصادی تاثیر به سزایی بر شهروندان اروگوئه‌ای داشت، نرخ بیکاری به بیش از بیست درصد افزایش یافت، میزان دستمزد پایین آمد، ارزش پزوی اروگوئه کاهش یافت و درصد فقر در اروگوئه به حدود ٪۱۰ رسید. این شرایط وخیم اقتصادی، نقش مهمی در تغییر عقیدهٔ مردم در مقابل سیاستهای اقتصادی بازار آزاد که توسط مدیران پیشین در دههٔ نود میلادی وضع شده بود، گذاشت و منجر به پذیرش طرحهای خصوصی سازی شرکت ملی نفت در سال ۲۰۰۳ و شرکت ملی آب در سال ۲۰۰۴ در میان مردم گردیده. دولت فرنته آمپیلو که به تازگی انتخاب شده‌است، متعهد شده‌است که ضمن پرداخت وام‌های خارجی اروگوئه، با در نظر گرفتن برنامه‌های اشتغال زایی، مشکلات گستردهٔ فقر و بیکاری را برطرف کند.

[ویرایش] کشاورزی

نوشتار اصلی: کشاورزی اروگوئه

کشاورزی نقش مهمی را در تاریخ اروگوئه و هویت ملی این کشور ایفا کرده‌است تا اواسط قرن بیستم که تمامی کشور مانند یک مرتع بسیار بزرگ بود (زمینهای کشاورزی) و ثروت بدست آمده درمناطق داخلی کشور در مونته ویدئو بعنوان «کاسکو» (casco) یا راس مدیریتی خرج می‌شد. در مورد آن گفته می‌شود «Uruguay es la vaca y el Puerto» (یعنی «اروگوئه سرزمین بندرگاه و گاوها است» ).

امروزه، کشاورزی حدود ٪۱۰ از تولید سرانهٔ داخلی کشور را تشکیل می‌دهد و یکی از عوامل اصلی ورود ارز است، که اروگوئه را در رقابت با سایر صادرکنندگان محصولات کشاورزی نظیر برزیل، کانادا و نیوزلاند قرار می‌دهد. اروگوئه یکی از اعضای گروه کایرنی، صادرکنندگان محصولات کشاورزی، می‌باشد. کشاورزی اروگوئه از لحاظ تعداد کارکنان و تکنولوژی و محوریت نسبت به سایر رقبا در سطح پایین تری قرار دارد که منجر به بازدهٔ نسبتاً کمتر در هر هکتار می‌شود، ولی از طرفی امکان ورود به بازار محصولات طبیعی و اکولوژیکی را برای اروگوئه فراهم می‌کند.

تلاشگرانی نظیر « شرکت گوشت گاوهای علف خوار اروگوئه» و «شرکت محصولات طبیعی اروگوئه» در نظر دارند تا اروگوئه را به شاخهٔ اصلی محصولات گوشت، شراب و سایر محصولات غذایی تبدیل کنند. اخیراً صنعتی بر مبنای جهانگردی مرتعی در حال شکل گیری است که بر مضامین سنتی و فولکوریک فرهنگ کائوچو و منابع به جای مانده از مراتع تاریخی دوران طلایی کشور اروگوئه، تاکید دارد.

[ویرایش] سرشماری نفوس

نوشتار اصلی: سرشماری نفوس در اروگوئه

اروگوئه نیز مانند کشور همسایه اش،آرژانتین، جمعیتی زیاد دارد که اغلب آنها اروپایی اند. ٪۹۷ جمعیت از نژاد اروپایی سفید می‌باشد که از اصلیت‌های ایتالیایی اسپانیایی و به دنبال آنها انگلیسی ، فرانسوی، آلمانی، پرتغالی، ایرلندی، روسی، اسکاندیناوی و ارمنی، می‌باشند. دولت و کلیسا بطور رسمی از یکدیگر مجزا هستند. اغلب مردم اروگوئه به دین کلیسای کاتولیک رم اعتقاد دارند (٪۶۶)، تعداد کمی پروتستان (٪۲) و یهودی و مسیحیان ارمنی (٪۱) و افراد زیادی بدون ایمان (٪۳۱) می‌باشند. [۱]

درصد با سوادی در اروگوئه بسیار بالا است(٪۹۹) و طبقه متوسط شهرنشین اکثریت این کشور را که در آن درآمد به خوبی بین مردم تقسیم شده تشکیل می‌دهد. در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ حدود ۶۰۰۰۰۰ اروگوئه‌ای مهاجرت کردند و عمدتا به اسپانیا، آرژانتین و برزیل رفتند. بقیه نیز به کشور‌های اروپایی و آمریکا سفر کردند. به علت زاد و ولد اندک، امید به زندگی بالا و درصد نسبتا زیاد مهاجرت جوانان، اکثریت جمعیت اروگوئه را میان سالان تشکیل می‌دهند. در سال ۲۰۰۶ نرخ زاد و ولد ۹۱/۱۳ در ۱۰۰۰ بود. [۲] که کمتر از کشورهای همسایه اش آرژانتین (۷۳/۱۶ در ۱۰۰۰)[۳] و برزیل (۵۶/۱۶ در ۱۰۰۰) است. [۴]

[ویرایش] فرهنگ

نوشتار اصلی: فرهنگ اروگوئه

مونته ویدئو یکی از زیباترین پایتخت‌های منطقه‌است و این شهر ۳/۳ میلیون نفری که اکثریت جمعیت آن را اروپایی‌ها تشکیل می‌دهند، مهد فرهنگ آمریکای جنوبی محسوب می‌گردد. میزان فقر در حداقل ممکن در منطقه‌است وثروت به طور یکنواخت میان مردم تقسیم شده‌است. اگرچه تاریخ قرن بیستم این کشور شاهد دیکتاتور‌های مستبد، خشونت و فساد و بحران‌های اقتصادی است، اروگوئه در ۲۵ سال گذشته نمونه بارز یک مدل اقتصادی و فرهنگی درخشان بو ده‌است. بر طبق نظر برخی از صاحب نظران روند رشد اقتصادی ریورپلات آرژانتین کاملا بر خلاف رونق اقتصادی در اروگوئه بوده‌است.[۵]

• موسیقی اروگوئه
• فهرست اروگوئه‌ای‌ها

[ویرایش] نویسندگان اروگوئه‌ای

• خوزه انریکه رودو، مقاله‌نویس و اندیشمند
• فلورنسیو سانچز، نمایشنامه نویس
• هورایسو کویروگا، داستان کوتاه‌نویس
• جوانا د ایباربورو، شاعر
• دلمیرا آگوستینی، شاعر
• ماریا اوژینا واز فرایر، شاعر
• خوان کارلوس اونتی، رمان نویس
• ایدا ویلارینو، شاعر
• فلیسبرتو هرناندز، داستان‌نویس و مقاله‌نویس
• مارید لوررو (Levrero)، داستان کوتاه‌نویس
• ماریو بندتی، شاعر و رمان‌نویس
• ژآکوبو لانگسز، نمایشنامه‌نویس
• ادواردو گالیانو، نویسنده و مفسر اجتماعی که در آمریکای لاتین معروف شد
• جورج ماجفود، مقاله‌نویس و رمان‌نویس
• اریک بوهلر، نویسندهٔ فنی

مونته ویدئو زادگاه سه شاعر فرانسوی بوده‌است:

• ایزیدور لوسین دوکاس
• ژولز لافورژ
• ژولز سوپرویل

[ویرایش] غذاهای اروگوئه‌ای

• آسادو: سنت ملی، کباب انواع گوشت و نوعی سوسیس (چوریزوس) که همراه با شراب قرمز با گیرایی بالا سرو می‌شود.
• دولس دلچه: خوراکی شیرین تهیه شده از شیر و شکر
• پاسکوالینا: پای اسفناج که معمولاً حاوی تخم مرغ و پیاز است.
• میت (mate): چای تهیه شده از یربا (Yerba) که از کدوی میت استخراج شده و آنرا با بومبیلا (نی آهنین) به آرامی می‌خورند.
• امپاناداس: پای کوچک که با گوشت، زیتون، تخم مرغ و هویچ پر شده‌است.
• مارتین طیرو: یک برش پنیر و یک برش نان شیرینی به دانه (دولسه د مصبریلو)
• سس کاروسو: سسی برای سرو کردن پاستا که از خامه، رب گوچه فرنگی، پیاز، ژامبون و قارچ تهیه شده‌است.
• ساندویچ چیویتو: ساندویچ حاوی گوشت گاو، گوجه فرنگی، پنیر و فلفل.

[ویرایش] ورزش

محبوب ترین ورزش در اروگوئه فوتبال است (به زبان اسپانیایی "futbol") این کشور افتخارات زیادی در این رشته کسب کرده‌است:

• مدال طلای المپیک تابستانی ۱۹۲۴ و المپیک تابستانی ۱۹۲۸
• دو حضور در جام جهانی فوتبال:
• سال ۱۹۳۰ که اولین دوره مسابقات جهانی فوتبال در مونته ویدئو برگزار شد.
• سال ۱۹۵۰ در برزیل

تیم راگبی ( ببینید: اتحادیه راگبی در اروگوئه) نیز پر طرفدار است و تیم ملی به جام جهانی راگبی ۱۹۹۹ و پس از آن جام جام جهانی ۲۰۰۳ راه یافته‌است. این تیم اکنون در آمریکای جنوبی در رتبهٔ دوم قرار دارد. irb.com* بسکتبال و دوچرخه سواری نیز مجبوبیت دارند. درسال ۲۰۰۵، استبان بایتستا اولین فرد اروگوئه‌ای بود که به لیگ NBA راه پیدا کرد.

[ویرایش] همچنین ببینید

• ارتباطات در اروگوئه
• روابط خارجی اروگوئه
• ارتش اروگوئه
• مویمینتو اسکات دل اروگوای (Movimiento scout del Uruguay)
• خبرگزاران بدون حاشیه – انتشار آزادانه در سرتاسر جهان شاخص ۲۰۰۲: رتبهٔ ۲۱ در میان ۱۳۹ کشور (رابطهٔ سه طرفه)
• حمل و نقل در اروگوئه
• ویکی پدیا: پروژهٔ اروگوئه در ویکی پویا
• دانشگاه اروگوئه
• دانشگاه جمهوری، اروگوئه
• کالج استلا ماریس ( مونته ویدئو)

[ویرایش] رسانه

• Brecha – مجله برچا
• El Espectador – ایستگاه رادیویی مونته ویدئو(اولین ایستکاه رادیویی در اروگوئه)
• El Observador – روزنامه‌ای در مونته ویدئو
• El País - روزنامه‌ای در مونته ویدئو
• Infolatam – اخبار و اطلاعات اروگوئه
• La Guía - La Guía, اروگوئه Las Piedras, Canelones تجارت و اخبار
• La República - روزنامه‌ای در مونته ویدئو
• Montevideo.com – وب‌گاه اخبار مونته ویدئو
• Radio Oceano - ایستگاه رادیویی مونته ویدئو
• Radio Sarandí - ایستگاه رادیویی مونته ویدئو

[ویرایش] منبع

ویکیپدیای انگلیسی