ایرلند شمالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۵۴°۳۵.۴۵۶′ شمالی ۵°۵۰.۴′ غربی / ۵۴.۵۹۰۹۳۳° شمالی ۵.۸۴۰۰° غربی / 54.590933; -5.8400

Tuaisceart Éireann
ایرلند شمالی
ایرلند شمالی
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
بلفاست
۲°۲۰′ شمالی ۱°۴۰′ شرقی / ۲.۳۳۳° شمالی ۱.۶۶۷° شرقی / 2.333; 1.667
زبان رسمی انگلیسی, ایرلندی
نوع حکومت مشروطه سلطنتی
نام حاکمان 
ملکه
وزیر

ملکه الیزابت دوم
پیتر رابینسون 
موارد منجر به تشکیل
دولت ایرلند
۳ مه ۱۹۲۱
مساحت
 - مساحت ۱۳٬۸۴۳کیلومتر مربع (نامعلوم)
جمعیت
 - سرشماری ۱٬۷۸۹٬۰۰۰ (نامعلوم)
 - تراکم جمعیت ۱۲۲‎/km۲‏ (نامعلوم)
واحد پول پوند استرلینگ (GBP)
منطقه زمانی GMT (ساعت جهانی+0)
 - تابستانی (DST) BST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .uk
پیش‌شماره تلفنی ۴۴+

ایرلند شمالی (به انگلیسی: Northern Ireland، به ایرلندی: Tuaisceart Éireann) کشوری است در شمال جزیره ایرلند و در غرب جزیره بریتانیا. این کشور به همراه انگلستان، اسکاتلند و ولز کشور پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی را تشکیل می‌دهد.

ایرلند شمالی از نظر سیاسی دارای پارلمانی مستقل است. پارلمان ایرلند شمالی در محلی به نام استورمونت در بلفاست قرار گرفته‌است. تشکیل این مجمع و دولت ائتلافی ایرلند شمالی نتیحه یک روند صلح طولانی و سخت است که در روزی موسوم به "جمعه نیک" به نتیجه رسید. این توافق سبب پایان یافتن دهه ها ستیز بین جمهوری خواهان و وحدت طلبان ایرلند شمالی شد.

نشان های ملی[ویرایش]

از آنجا که ایرلند شمالی قسمتی از پادشاهی بریتانیا می باشد یکی از نشان های ملی آن پرچم یونیون جک می باشد. این پرچم با درهم آمیختن صلیب سنت پاتریک پرچم ایرلند شمالی، صلیب سنت جورج پرچم انگلستان و صلیب سنت اندروز پرچم اسکاتلند می باشد.یکی دیگر از نشان های ملی این کشور گل کتان می باشد.

گل کتان یکی از نشانهای ملی ایرلند شمالی.[۱]

جغرافیا[ویرایش]

ایرلند شمالی در آخرین عصر یخبندان پوشیده از یخساری بزرگ بوده است که آثار آن امروزه در خاگه های بزرگ فرمانگ و آنتریم که در نتیجه فعالیت یخچال‌های طبیعی پدید آمده اند دیده می شود.

رودخانه های بالادستی و پایین دستی بن و فویل سبب حاصلخیزی سرزمین های شمالی و شرقی ایرلند شمالی برای کشتکاری و کشاورزی شده اند. همچنین وجود تپه های فراوان در امتداد این دو رودخانه سبب ایجاد ماوای مناسب برای زندگی جانوران شده است.سرتاسر ایرلند شمالی دارای آب و هوای اقلیم اقیانوسی می باشد. میانگین دمای روزانه شهر بلفاست نزدیک به ۶٫۵ درجه سانتیگراد در ماه ژانویه و ۱۷٫۵ درجه سانتیگراد در ماه ژوئیه است. پایین ترین دمای ثبت شده در این کشور ۱۸٫۷− درجه سانتیگراد است که در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۰ در شهرهای کاسلدرگ و کانتی تایرون ثبت شده است. [۲]

سیاست[ویرایش]

دو گروه بزرگ سیاسی در ایرلند شمالی ملی گراها و سلطنت طلب هاهستند که ملی گراها خواهان جدایی این کشور از پادشاهی بریتانیا و تشکیل حکومتی مستقل هستند و وفاداران به تاج و تخت نیز خواهان این هستند که ایرلند شمالی برای بقا و رشد اقتصادی همچنان بخشی از پادشاهی متحد بریتانیا باقی بماند.[۳]


آخرین مانع در راه سفر ملکه به ایرلند شمالی این بود که با وجود اهمیت تاریخی برقراری صلح بین دشمنان مسلح سابق در ایرلند شمالی که به ترک ارتش از این کشور نیز منجر شده بود، هنوز برای موافقت دولت بریتانیا با سفر رسمی ملکه به جمهوری ایرلند، یک مانع بزرگ حقوقی وجود داشت که دو ماده از قانون اساسی جمهوری ایرلند بود.

ماده ۲ قانون اساسی جمهوری ایرلند، مورخ ۱۹۳۷ میلادی، هر فردی را که در جزیره ایرلند بدنیا آمده باشد دارای کلیه حقوق شهروندی جمهوری ایرلند می‌شناخت.

و ماده ۳ همین سند، پکپارچگی جزیره ایرلند را خواسته مسلم ملت ایرلند دانسته و جامه عمل پوشاندن به آن از راه تفاهم و دوستی را وظیفه حکومت مردم جمهوری ایرلند شناخته بود. از دیدگاه دولت بریتانیا، چنین تعهدی از سوی جمهوری ایرلند به منزله دخالت در امور داخلی پادشاهی متحد بود.

در طول مذاکرات محرمانه بین دو دولت بریتانیا و جمهوری ایرلند با گروه‌های سیاسی و شبه نظامی فعال در ایرلند شمالی، دولت جمهوری ایرلند پذیرفت تا در ازاء دریافت حق رأی و رایزنی در کلیه تصمیمات سیاسی و اقتصادی مربوط به ایرلند شمالی، در متن دو ماده مورد بحث در قانون اساسی خود تجدید نظر کند.

این "ترمیم" در سال ۱۹۹۹ به این صورت انجام گرفت که "حق کامل شهروندی جمهوری ایرلند" به " حق شهروندی بخشی از ایرلند" بدل شد و مسئولیت کشور در قبال یکپارچه کردن جزیره ایرلند نیز به صورت "آرزوی یکپارچگی مردم ایرلند" درآمد و تأکید بر "در قالب یک کشور واحد" از آن حذف، و به این ترتیب راه برای سفر ملکه بریتانیا هموار شد

تاریخ[ویرایش]

نشان سلطنتی ایرلند شمالی

تاریخ ایرلند شمالی و تحولات آن را می‌توان بدین گونه لیست کرد.

۱۹۲۱: بخش جنوبی ايرلند اعلام دولت آزاد کرد که در پى این اعلام استقلال دو سال جنگ داخلى درگرفت حال آن که شمالى ها همچنان به دولت بريتانيا وفادار ماندند.

۱۹۳۷: اعلام دولت مستقل ايرلند. ۲۶ منطقه در جنوب و غرب ايرلند اعلام استقلال كردند كه تا پس از ۱۲ سال توسط دولت بريتانيا به رسميت شناخته نشد.

۱۹۶۲ ۱۹۵۵: حملات پراكنده ارتش جمهوريخواه كاتوليك ايرلند به مواضع دولت بريتانيا در انگليس و ايرلند شمالى.

۱۹۶۹: اعزام ارتش بريتانيا به ايرلند شمالى

۱۹۷۲: ارتش بريتانيا در «جمعه خونين» ۱۳ معترض كاتوليک ايرلندى را كشت.

۱۹۷۹: IRA (ارتش جمهوری خواه ايرلند) حملاتش را عليه چهره هاى سرشناس بريتانيا افزایش داد.

۱۹۸۱: ده زندانى IRA در اعتراض به وضعيت زندانيان سياسى دست به اعتصاب غذا زدند و در پی این اعتصاب جان خود را از دست دادند.

۱۹۸۲: انتخابات مجلس ایرلند شمالی برگزار شد که كاتوليک ها این انتخابات را تحريم كردند.

۱۹۸۴: بمب گذارى IRA در كنفرانس حزب محافظه كار انگليس پنج كشته بر جاى گذاشت.

۱۹۸۵: توافقنامه ايرلند و انگليس به دولت دوبلين قدرت مشاوره اى در ايرلند شمالى اعطا كرد.

۱۹۹۴: IRA اعلام آتش بس كرد. دولت بريتانيا اولين اجلاس علنى خود را با حزب سیاسی شين فين در عرض ۷۰ سال برگزار كردند.

۱۹۹۶: IRA به آتش بس خاتمه داد. مذاكرات چندجانبه درباره آينده ايرلند شمالى بدون حضور حزب شين فين برگزار شد.

۱۹۹۷: «جری آدامز» و «مارتين مك گينس» در پارلمان بريتانيا صاحب كرسى شدند اما آن را نپذيرفتند. IRA صريحاً اعلام آتش بس كرد. دو حزب پروتستان در اعتراض به عدم تعهد IRA به خلع سلاح از مذاكرات كناره گرفتند.

۱۹۹۸: پس از انجام يك دوره طولانى مذاكرات، قرارداد صلح «جمعه نیک» به منظور پايان دادن به درگيرىها امضا شد. انتخابات براى انتخاب يک شوراى جديد براى ايرلند شمالى برگزار شد. رهبر حزب پروتستان «UUP» ديويد تيمبر به عنوان نخستين وزير انتخاب شد. انفجار يک خودروى بمب گذارى شده در ايرلند شمالى منجر به كشته شدن ۲۹ نفر شد. اين انفجار خونين ترين ناآرامى در ۳۰ سال گذشته پيش از اين حادثه محسوب مى شد که ارتش آزادى بخش، مسئوليت اين انفجار را بر عهده گرفت.

۱۹۹۹: حكومت ۲۷ ساله لندن در اين ناحيه پايان يافت و دولت مستقل روى كار آمد. كاتوليک ها و پروتستان‌ها در قدرت با يكديگر شريک شدند.

۲۰۰۱: در پى خلع سلاح نشدن ارتش آزادی بخش، ديويد تيمبر از سمت خود استعفا داد. وى پس از آنكه ارتش آزادی بخش تاحدودى خلع سلاح شد، مجدداً انتخاب شد.

۲۰۰۳: انتخابات شورا موجب افزايش تندروى ها شد و رادیکالیسم ها قدرت بيشترى يافتند.

۲۰۰۴: تونی بلر و آهرن نشستى به منظور دستيابى به توافق برگزار كردند. مبارزان ارتش آزادی بخش از عكس بردارى از خلع سلاح شان جلوگيرى كردند.

۲۰۰۵: پس از آنكه تيمبر نتيجه ضعيفى در انتخابات پارلمان به دست آورد، از سمت رهبرى حزب متبوع استعفا داد. ارتش آزادی بخش متعهد شد كه خلع سلاح شود و در روند صلح ايرلند شمالى شركت كند.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

تقسیمات سیاسی در ایرلند شمالی


فهرست شهرهای ایرلند شمالی[۴]

Belfast City Hall, October 2010 (01).JPG
بلفاست
150px
دری

# نام شهر ها جمعیت جمعیت (با حومه)

Lisburn Market House.JPG
لیزبرن
Newry Townhall - geograph.org.uk - 1476695.jpg
نیوری

۱ بلفاست ۲۷۶٫۷۰۵ ۵۷۹٫۷۲۶
۲ دری ۸۳٫۶۵۲ ۹۰٫۶۶۳
۳ لیزبرن[۵] ۷۱٫۴۰۳
۴ نیوتاون ابی[۵] ۶۲٫۰۲۲
۵ بنگور[۵] ۵۸٫۳۶۸
۶ کریگ آوون ۵۷٫۶۵۱
۷ کاسلری[۵] ۵۴٫۶۳۶
۸ بالی منا ۲۸٫۷۰۴
۹ نیوتاون آردز ۲۷٫۷۹۵
۱۰ نیوری ۲۷٫۳۰۰


اقتصاد[ویرایش]

مردم[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Northern Ireland Assembly Information Office. "Northern Ireland Assembly logo". Niassembly.gov.uk. Retrieved 13 November 2010. 
  2. وب گاه مت آفیس
  3. پژوهشهای پرفسور جان. اچ وایت درباره تبعیض در ایرلند شمالی
  4. "Statistical Classification and Delineation of Settlements". Northern Ireland Statistics and Research Agency. February 2005. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ Part of Belfast metropolitan area