ایرلند شمالی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۵۴°۳۵.۴۵۶′ شمالی ۵°۵۰.۴′ غربی / ۵۴.۵۹۰۹۳۳° شمالی ۵.۸۴۰۰° غربی / 54.590933; -5.8400

Tuaisceart Éireann
ایرلند شمالی
ایرلند شمالی
پایتخت
(و بزرگترین شهر)
بلفاست
۲°۲۰′ شمالی ۱°۴۰′ شرقی / ۲.۳۳۳° شمالی ۱.۶۶۷° شرقی / 2.333; 1.667
زبان رسمی انگلیسی, ایرلندی
نوع حکومت مشروطه سلطنتی
نام حاکمان 
ملکه
وزیر

ملکه الیزابت دوم
پیتر رابینسون 
موارد منجر به تشکیل
دولت ایرلند
۳ مه ۱۹۲۱
مساحت
 -  مساحت ۱۳٬۸۴۳کیلومتر مربع (نامعلوم)
جمعیت
 -  سرشماری ۱٬۷۸۹٬۰۰۰ 
(نامعلوم)
 -  تراکم جمعیت ۱۲۲‎/km۲‏ (نامعلوم)
واحد پول پوند استرلینگ (GBP)
منطقه زمانی GMT (ساعت جهانی+0)
 -  تابستانی (DST) BST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی .uk
پیش‌شماره تلفنی +۴۴

ایرلند شمالی (به انگلیسی: Northern Ireland، به ایرلندی: Tuaisceart Éireann) کشوری است در شمال جزیره ایرلند و در غرب جزیره بریتانیا. این کشور به همراه انگلستان، اسکاتلند و ولز کشور پادشاهی متحد بریتانیای کبیر و ایرلند شمالی را تشکیل می‌دهد.

ایرلند شمالی از نظر سیاسی دارای پارلمانی مستقل است. پارلمان ایرلند شمالی در محلی به نام استورمونت در بلفاست قرار گرفته‌است. تشکیل این مجمع و دولت ائتلافی ایرلند شمالی نتیحه یک روند صلح طولانی و سخت است که در روزی موسوم به "جمعه نیک" به نتیجه رسید. این توافق سبب پایان یافتن دهه ها ستیز بین جمهوری خواهان و وحدت طلبان ایرلند شمالی شد.

نشان های ملی[ویرایش]

از آنجا که ایرلند شمالی قسمتی از پادشاهی بریتانیا می باشد یکی از نشان های ملی آن پرچم یونیون جک می باشد. این پرچم با درهم آمیختن صلیب سنت پاتریک پرچم ایرلند شمالی، صلیب سنت جورج پرچم انگلستان و صلیب سنت اندروز پرچم اسکاتلند می باشد.یکی دیگر از نشان های ملی این کشور گل کتان می باشد.

گل کتان یکی از نشانهای ملی ایرلند شمالی.[۱]

جغرافیا[ویرایش]

ایرلند شمالی در آخرین عصر یخبندان پوشیده از یخساری بزرگ بوده است که آثار آن امروزه در خاگه های بزرگ فرمانگ و آنتریم که در نتیجه فعالیت یخچال‌های طبیعی پدید آمده اند دیده می شود.

رودخانه های بالادستی و پایین دستی بن و فویل سبب حاصلخیزی سرزمین های شمالی و شرقی ایرلند شمالی برای کشتکاری و کشاورزی شده اند. همچنین وجود تپه های فراوان در امتداد این دو رودخانه سبب ایجاد ماوای مناسب برای زندگی جانوران شده است.سرتاسر ایرلند شمالی دارای آب و هوای اقلیم اقیانوسی می باشد. میانگین دمای روزانه شهر بلفاست نزدیک به ۶٫۵ درجه سانتیگراد در ماه ژانویه و ۱۷٫۵ درجه سانتیگراد در ماه ژوئیه است. پایین ترین دمای ثبت شده در این کشور ۱۸٫۷− درجه سانتیگراد است که در ۲۳ دسامبر ۲۰۱۰ در شهرهای کاسلدرگ و کانتی تایرون ثبت شده است. [۲]

سیاست[ویرایش]

دو گروه بزرگ سیاسی در ایرلند شمالی ملی گراها و سلطنت طلب هاهستند که ملی گراها خواهان جدایی این کشور از پادشاهی بریتانیا و تشکیل حکومتی مستقل هستند و وفاداران به تاج و تخت نیز خواهان این هستند که ایرلند شمالی برای بقا و رشد اقتصادی همچنان بخشی از پادشاهی متحد بریتانیا باقی بماند.[۳]


آخرین مانع در راه سفر ملکه به ایرلند شمالی این بود که با وجود اهمیت تاریخی برقراری صلح بین دشمنان مسلح سابق در ایرلند شمالی که به ترک ارتش از این کشور نیز منجر شده بود، هنوز برای موافقت دولت بریتانیا با سفر رسمی ملکه به جمهوری ایرلند، یک مانع بزرگ حقوقی وجود داشت که دو ماده از قانون اساسی جمهوری ایرلند بود.

ماده ۲ قانون اساسی جمهوری ایرلند، مورخ ۱۹۳۷ میلادی، هر فردی را که در جزیره ایرلند بدنیا آمده باشد دارای کلیه حقوق شهروندی جمهوری ایرلند می‌شناخت.

و ماده ۳ همین سند، پکپارچگی جزیره ایرلند را خواسته مسلم ملت ایرلند دانسته و جامه عمل پوشاندن به آن از راه تفاهم و دوستی را وظیفه حکومت مردم جمهوری ایرلند شناخته بود. از دیدگاه دولت بریتانیا، چنین تعهدی از سوی جمهوری ایرلند به منزله دخالت در امور داخلی پادشاهی متحد بود.

در طول مذاکرات محرمانه بین دو دولت بریتانیا و جمهوری ایرلند با گروه‌های سیاسی و شبه نظامی فعال در ایرلند شمالی، دولت جمهوری ایرلند پذیرفت تا در ازاء دریافت حق رأی و رایزنی در کلیه تصمیمات سیاسی و اقتصادی مربوط به ایرلند شمالی، در متن دو ماده مورد بحث در قانون اساسی خود تجدید نظر کند.

این "ترمیم" در سال ۱۹۹۹ به این صورت انجام گرفت که "حق کامل شهروندی جمهوری ایرلند" به " حق شهروندی بخشی از ایرلند" بدل شد و مسئولیت کشور در قبال یکپارچه کردن جزیره ایرلند نیز به صورت "آرزوی یکپارچگی مردم ایرلند" درآمد و تأکید بر "در قالب یک کشور واحد" از آن حذف، و به این ترتیب راه برای سفر ملکه بریتانیا هموار شد

تاریخ[ویرایش]

نشان سلطنتی ایرلند شمالی

تاریخ ایرلند شمالی و تحولات آن را می‌توان بدین گونه لیست کرد.

  • ۱۹۲۱: بخش جنوبی ایرلند اعلام دولت آزاد کرد که در پی این اعلام استقلال دو سال جنگ داخلی درگرفت حال آن که شمالی‌ها همچنان به دولت بریتانیا وفادار ماندند.
  • ۱۹۳۷: اعلام دولت مستقل ایرلند. ۲۶ منطقه در جنوب و غرب ایرلند اعلام استقلال کردند که تا پس از ۱۲ سال توسط دولت بریتانیا به رسمیت شناخته نشد.
  • ۱۹۶۲ ۱۹۵۵: حملات پراکنده ارتش جمهوری‌خواه کاتولیک ایرلند به مواضع دولت بریتانیا در انگلستان و ایرلند شمالی.
  • ۱۹۶۹: اعزام ارتش بریتانیا به ایرلند شمالی
  • ۱۹۷۲: ارتش بریتانیا در «جمعه خونین» ۱۳ معترض کاتولیک ایرلندی را کشت.
  • ۱۹۷۹: IRA (ارتش جمهوری‌خواه ایرلند) حملاتش را علیه چهره‌های سرشناس بریتانیا افزایش داد.
  • ۱۹۸۱: ده زندانی IRA در اعتراض به وضعیت زندانیان سیاسی دست به اعتصاب غذا زدند و در پی این اعتصاب جان خود را از دست دادند.
  • ۱۹۸۲: انتخابات مجلس ایرلند شمالی برگزار شد که کاتولیک‌ها این انتخابات را تحریم کردند.
  • ۱۹۸۴: بمب گذاری IRA در کنفرانس حزب محافظه کار انگلستان پنج کشته بر جای گذاشت.
  • ۱۹۸۵: توافقنامه ایرلند و انگلستان به دولت دوبلین قدرت مشاوره‌ای در ایرلند شمالی اعطا کرد.
  • ۱۹۹۴: IRA اعلام آتش‌بس کرد. دولت بریتانیا اولین اجلاس علنی خود را با حزب سیاسی شین فین در عرض ۷۰ سال برگزار کردند.
  • ۱۹۹۶: IRA به آتش‌بس خاتمه داد. مذاکرات چندجانبه درباره آینده ایرلند شمالی بدون حضور حزب شین فین برگزار شد.
  • ۱۹۹۷: «جری آدامز» و «مارتین مک‌گینس» در پارلمان بریتانیا صاحب کرسی شدند اما آن را نپذیرفتند. IRA صریحاً اعلام آتش‌بس کرد. دو حزب پروتستان در اعتراض به عدم تعهد IRA به خلع سلاح از مذاکرات کناره گرفتند.
  • ۱۹۹۸: پس از انجام یک دوره طولانی مذاکرات، قرارداد صلح «جمعه نیک» به منظور پایان دادن به درگیری‌ها امضاء شد. انتخابات برای انتخاب یک شورای جدید برای ایرلند شمالی برگزار شد. رهبر حزب پروتستان «UUP» دیوید تیمبر به عنوان نخستین وزیر انتخاب شد. انفجار یک خودروی بمب گذاری شده در ایرلند شمالی منجر به کشته شدن ۲۹ نفر شد. این انفجار خونین‌ترین ناآرامی در ۳۰ سال گذشته پیش از این حادثه محسوب می‌شد که ارتش آزادی‌بخش، مسئولیت این انفجار را بر عهده گرفت.
  • ۱۹۹۹: حکومت ۲۷ ساله لندن در این ناحیه پایان یافت و دولت مستقل روی کار آمد. کاتولیک‌ها و پروتستان‌ها در قدرت با یکدیگر شریک شدند.
  • ۲۰۰۱: در پی خلع سلاح نشدن ارتش آزادی‌بخش، دیوید تیمبر از سمت خود استعفاء داد. وی پس از آنکه ارتش آزادی‌بخش تاحدودی خلع سلاح شد، مجدداً انتخاب شد.
  • ۲۰۰۳: انتخابات شورا موجب افزایش تندروی‌ها شد و رادیکالیسم‌ها قدرت بیشتری یافتند.
  • ۲۰۰۴: تونی بلر و آهرن نشستی به منظور دستیابی به توافق برگزار کردند. مبارزان ارتش آزادی‌بخش از عکس برداری از خلع سلاح شان جلوگیری کردند.
  • ۲۰۰۵: پس از آنکه تیمبر نتیجه ضعیفی در انتخابات پارلمان به دست آورد، از سمت رهبری حزب متبوع استعفاء داد. ارتش آزادی‌بخش متعهد شد که خلع سلاح شود و در روند صلح ایرلند شمالی شرکت کند.

تقسیمات کشوری[ویرایش]

تقسیمات سیاسی در ایرلند شمالی


فهرست شهرهای ایرلند شمالی[۴]

Belfast City Hall, October 2010 (01).JPG
بلفاست
150px
دری

# نام شهر ها جمعیت جمعیت (با حومه)

Lisburn Market House.JPG
لیزبرن
Newry Townhall - geograph.org.uk - 1476695.jpg
نیوری

۱ بلفاست ۲۷۶٫۷۰۵ ۵۷۹٫۷۲۶
۲ دری ۸۳٫۶۵۲ ۹۰٫۶۶۳
۳ لیزبرن[۵] ۷۱٫۴۰۳
۴ نیوتاون ابی[۵] ۶۲٫۰۲۲
۵ بنگور[۵] ۵۸٫۳۶۸
۶ کریگ آوون ۵۷٫۶۵۱
۷ کاسلری[۵] ۵۴٫۶۳۶
۸ بالی منا ۲۸٫۷۰۴
۹ نیوتاون آردز ۲۷٫۷۹۵
۱۰ نیوری ۲۷٫۳۰۰


اقتصاد[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Northern Ireland Assembly Information Office. "Northern Ireland Assembly logo". Niassembly.gov.uk. Retrieved 13 November 2010. 
  2. وب گاه مت آفیس
  3. پژوهشهای پرفسور جان. اچ وایت درباره تبعیض در ایرلند شمالی
  4. "Statistical Classification and Delineation of Settlements". Northern Ireland Statistics and Research Agency. February 2005. 
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ Part of Belfast metropolitan area