آسیا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
آسیا
Globe centered on Asia, with Asia highlighted. The continent is shaped like a right-angle triangle, with اروپا to the west, oceans to the south and east, and اقیانوسیهto the south-east.
مساحت ۴۴٬۵۷۹٬۰۰۰ کیلومترمربع (۱۷٬۲۱۲٬۰۰۰ مایل‌مربع)[۱]
جمعیت ۴٬۱۶۴٬۲۵۲٬۰۰۰ (فهرست قاره‌ها براساس جمعیت)[۲]
ترکم جمعیت 87/km2 (225/sq mi)
نام اهلیت Asian
کشورها ۴۸ عضو سازمان ملل متحد ۶ کشور دیگر (فهرست کشورها)
متعلقات
مناطق ناشناخته
زبان‌ها فهرست زبان‌ها
منطقه زمانی یوتی‌سی ۲:۰۰+ تا یوتی‌سی ۱۲:۰۰+
اینترنت دامنه سطح‌بالا .asia
بزرگترین شهر

List of metropolitan areas in Asia by population
فهرست شهرهای آسیا

آسیادربارهٔ این پرونده /ʌsɪɒ/ پهناورترین و پرجمعیت‌ترین قاره کره زمین است. این قاره ۸٫۷٪ از مساحت سطح زمین و ۳۰٪ از مساحت خشکی‌های این سیاره را در بر می‌گیرد. ۶۰٪ جمعیت کره زمین نیز در این قاره زندگی می‌کنند.[۳] بزرگ‌ترین و پرشمارترین کشورهای جهان در این قاره‌اند. آسیا به همراه اروپا خشکی بزرگ اوراسیا را می‌سازند. این قاره از شمال به اقیانوس منجمد شمالی، از جنوب به اقیانوس هند، از شرق به اقیانوس آرام و از غرب به دریای مدیترانه و بخش میانی روسیه مرزبندی شده‌است.

جغرافیا[ویرایش]

نقشه قدیمی از آسیا متعلق به سال ۱۷۰۰ میلادی از گیلوم دلیسه کارتوگراف فرانسوی
در این نقشه به نام خلیج فارس با عنوان فرانسوی Golfe Persique اشاره شده است. نام دریای خزر نیز کاسپین ذکر شده است.

کوه‌های اورال، دریای خزر، دریای سیاه و دریای آزوف آسیا را از اروپا جدا می‌نمایند، مرز بین آسیا و آفریقا کانال سوئز است و تنگه برینگ آمریکای شمالی را از این قاره جدا می‌سازد. آسیا در بین دو اقیانوس منجمد شمالی و هند قرار دارد.[۴][۵] بلندترین قلهٔ جهان اورست به ارتفاع ۸٬۸۴۸ متر و گودترین دریاچه‌ای دنیا آمور به عمق ۱٬۶۲۰ متر نیز در قاره آسیا قرار دارند.

۴٫۳ قاره آسیا را کوه‌های بلند و تپه‌ها تشکیل می‌دهند، بلندترین رشته‌کوه‌های این قاره عبارتند از هیمالیا، قراقروم، پامیر، تیانشان، هندوکش، قفقاز بزرگ، و آلتایی. هم‌چنین رشته‌کوه نسبتاً کوچک‌تری در این قاره واقع بوده که مهم‌ترین آنها را رشته‌کوه‌های تبت، ایران، ارمنستان و آسیای صغیر تشکیل می‌دهند. قاره آسیا در کنار اروپا می‌باشد. بیشتر جمعیت آسیا را چین وهند تشکیل می‌دهد. فلات‌های آسیا از غرب به شرق عبارت‌اند از آناتولی ایران تبت و مغولستان ناهمواریهای آسیا ۱ فلاتها:شامل فلاتهای بلند با ارتفاع زیاد و فلاتهای کم ارتفاع قدیمی ۲ سرزمینهای پهناور و پست جلگه‌ای در شمال و جنوب آسیا ۳ سرزمین‌های دارای کوه‌های آتش فشانی

نقشه[ویرایش]

اطلاعات آماری[ویرایش]

مساحت: ۴۳، ۴ میلیون کیلومتر مربع (همراه جزایر).
تعداد کشورهای آسیا: ۴۹ کشور مستقل و همچنان مستعمره پرتغال و انگلیس نیز وجود دارند.
ارتفاع متوسط از سطح دریا: ۹۶۰ متر.
بلندترین نقطه: اورست ۸٬۸۴۸ متر.
گودترین نقطه جهان: دریاچه مرده (بحرالمیت) به عمق ۲۰۰ متر پایینتر از سطح دریا.
گودترین نقطه جهان گودال «ماریانا» به عمق بیش از((۱۱هزارمتر))واقع دراقیانوس کبیرمیباشد که اختلاف بلندترین نقطه روی کره زمین (قله اورست) باگودترین نقطه زمین (گودال ماریانا) چیزی حدود((۲۰۰۰۰متر))است. متراکم‌ترین نقطه زمین از نظر جمعیت جزیره جاوه در کشور اندونزی است.[۶]

فهرست کشورها[ویرایش]

پرچم نشان نام جمعیت
مساحت
(کیلومتر مربع)
پایتخت
جمهوری آذربایجان Emblem of Azerbaijan.svg آذربایجان ۹٬۴۹۳٬۶۰۰ ۸۶٬۶۰۰ باکو
اردن Coat of arms of Jordan.svg اردن ۶٬۵۰۸٬۸۸۷ ۸۹٬۳۴۲ امان
ارمنستان Coat of arms of Armenia.svg ارمنستان ۲٬۹۷۰٬۴۹۵ ۲۹٬۷۴۳ ایروان
ازبکستان Coat of arms of Uzbekistan.svg ازبکستان ۲۸٬۳۹۴٬۱۸۰ ۴۴۷٬۴۰۰ تاشکند
افغانستان Emblem of Afghanistan.svg افغانستان ۳۰٬۴۱۹٬۹۲۸ ۶۴۷٬۵۰۰ کابل
امارات متحده عربی Emblem of the United Arab Emirates.svg امارات متحده عربی ۵٬۳۱۴٬۳۱۷ ۸۳٬۶۰۰ ابوظبی
اندونزی National emblem of Indonesia Garuda Pancasila.svg اندونزی ۲۴۸٬۶۴۵٬۰۰۸ ۱٬۹۰۴٬۵۶۹ جاکارتا
ایران Emblem of Iran.svg جمهوری اسلامی ایران ۷۸٬۸۶۸٬۷۱۱ ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ تهران
بحرین Emblem of Bahrain.svg بحرین ۱٬۲۴۸٬۳۴۸ ۷۶۰ منامه
میانمار State seal of Myanmar.svg برمه (میانمار) ۵۴٬۵۸۴٬۶۵۰ ۶۷۶٬۵۷۸ نایپیداو
برونئی Emblem of Brunei.svg برونئی ۴۰۸٬۷۸۶ ۵٬۷۶۵ بندر سری بگاوان
بنگلادش National emblem of Bangladesh.svg بنگلادش ۱۵۰٬۰۳۹٬۰۰۰ ۱۴۷٬۵۷۰ داکا
پادشاهی بوتان Emblem of Bhutan.svg بوتان ۷۱۶٬۸۹۶ ۳۸٬۳۹۴ تیمفو
پاکستان State emblem of Pakistan.svg پاکستان ۱۹۰٬۲۹۱٬۱۲۹ ۷۹۶٬۰۹۵ اسلام‌آباد
تاجیکستان Emblem of Tajikistan.svg تاجیکستان ۷٬۷۶۸٬۳۸۵ ۱۴۳٬۱۰۰ دوشنبه
تایلند Garuda Emblem of Thailand.svg تایلند ۶۷٬۰۹۱٬۰۸۹ ۵۱۳٬۱۲۰ بانکوک
تایوان Republic of China National Emblem.svg تایوان ۲۳٬۲۶۱٬۷۴۷ ۳۶٬۱۹۳ تایپه
ترکمنستان Emblem of Turkmenistan.svg ترکمنستان ۵٬۰۵۴٬۸۲۸ ۴۸۸٬۱۰۰ عشق‌آباد
ترکیه Coat of Arms of Turkey.svg ترکیه ۷۹٬۷۴۹٬۴۶۱ ۷۸۳٬۵۶۲ آنکارا
تیمور شرقی Coat of arms of East Timor.svg تیمور شرقی ۱٬۱۴۳٬۶۶۷ ۱۴٬۸۷۴ دیلی
چین National Emblem of the People's Republic of China.svg چین ۱٬۳۴۳٬۲۳۹٬۹۲۳ ۹٬۵۹۶٬۹۶۱ پکن
روسیه Coat of Arms of the Russian Federation.svg روسیه ۱۴۲٬۵۱۷٬۶۷۰ ۱۷٬۰۹۸٬۲۴۲ مسکو
ژاپن Imperial Seal of Japan.svg ژاپن ۱۲۷٬۳۶۸٬۰۸۸ ۳۷۷٬۹۱۵ توکیو
سری‌لانکا Emblem of Sri Lanka.svg سری‌لانکا ۲۱٬۴۸۱٬۳۳۴ ۶۵٬۶۱۰ کلمبو
سنگاپور Coat of arms of Singapore (blazon).svg سنگاپور ۵٬۳۵۳٬۴۹۴ ۶۹۷ سنگاپور
سوریه Coat of arms of Syria.svg سوریه ۲۲٬۵۳۰٬۷۴۶ ۱۸۵٬۱۸۰ دمشق
عراق Coat of arms (emblem) of Iraq 2008.svg عراق ۳۱٬۱۲۹٬۲۲۵ ۴۳۸٬۳۱۷ بغداد
عربستان سعودی Coat of arms of Saudi Arabia.svg عربستان سعودی ۲۶٬۵۳۴٬۵۰۴ ۲٬۱۴۹٬۶۹۰ ریاض
عمان National emblem of Oman.svg عمان ۳٬۰۹۰٬۱۵۰ ۳۰۹٬۵۰۰ مسقط
فلسطین Palestine COA (alternative).svg فلسطین ۴٬۲۷۹٬۶۹۹ ۶٬۲۲۰ غزه/رام‌الله
فیلیپین Coat of arms of the Philippines.svg فیلیپین ۹۹٬۳۹۲٬۷۰۰ ۳۰۰٬۰۰۰ مانیل
قبرس Coat of Arms of Cyprus.svg قبرس ۱٬۰۹۹٬۳۴۱ ۹٬۲۵۱ نیکوزیا
قرقیزستان National emblem of Kyrgyzstan.svg قرقیزستان ۵٬۴۹۶٬۷۳۷ ۱۹۹٬۹۵۱ بیشکک
قزاقستان Emblem of Kazakhstan.svg قزاقستان ۱۷٬۵۲۲٬۰۱۰ ۲٬۷۲۴٬۹۰۰ آستانه
قطر Emblem of Qatar.svg قطر ۱٬۹۵۱٬۵۹۱ ۱۱٬۵۸۶ دوحه
کامبوج Coat of arms of Cambodia.svg کامبوج ۱۴٬۹۵۲٬۶۶۵ ۱۸۱٬۰۳۵ پنوم‌پن
کره جنوبی Emblem of South Korea.svg کره جنوبی ۵۰٬۰۰۴٬۴۴۱ ۱۰۰٬۲۱۰ سئول
کره شمالی Emblem of North Korea.svg کره شمالی ۲۴٬۵۸۹٬۱۲۲ ۱۲۰٬۵۳۸ پیونگ‌یانگ
کویت Coat of arms of Kuwait.svg کویت ۲٬۶۴۶٬۳۱۴ ۱۷٬۸۱۸ کویت
گرجستان Greater coat of arms of Georgia.svg گرجستان ۴٬۵۷۰٬۹۳۴ ۶۹٬۷۰۰ تفلیس
لائوس Emblem of Laos.svg لائوس ۶٬۵۸۶٬۲۶۶ ۲۳۶٬۸۰۰ وین‌تیان
لبنان Coat of arms of Lebanon.svg لبنان ۴٬۱۴۰٬۲۸۹ ۱۰٬۴۰۰ بیروت
مالدیو Coat of arms of Maldives.svg مالدیو ۳۹۴٬۴۵۱ ۲۹۸ ماله
مالزی Coat of arms of Malaysia.svg مالزی ۲۹٬۱۷۹٬۹۵۲ ۳۲۹٬۸۴۷ کوالالامپور
مغولستان State emblem of Mongolia.svg مغولستان ۳٬۱۷۹٬۹۹۷ ۱٬۵۶۴٬۱۱۶ اولان باتور
نپال Coat of arms of Nepal.svg نپال ۲۹٬۸۹۰٬۶۸۶ ۱۴۷٬۱۸۱ کاتماندو
ویتنام Coat of arms of Vietnam.svg ویتنام ۹۱٬۵۱۹٬۲۸۹ ۳۳۱٬۲۱۲ هانوی
هند Emblem of India.svg هند ۱٬۲۰۵٬۰۷۳٬۶۱۲ ۳٬۲۸۷٬۲۶۳ دهلی نو
یمن Emblem of Yemen.svg یمن ۲۴٬۷۷۱٬۸۰۹ ۵۲۷٬۹۶۸ صنعا

نقشه‌های تاریخی[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

سفر به آسیا

منابع[ویرایش]

  1. National Geographic Family Reference Atlas of the World. Washington, D.C.: National Geographic Society (U.S.). 2006. p. 264. 
  2. "Continents of the World". The List. Worldatlas.com. Archived from the original on 22 July 2011. Retrieved 25 July 2011. 
  3. "Like herrings in a barrel". The Economist (The Economist online, The Economist Group) (Millennium issue: Population). 23 December 1999. .
  4. "Asia". eb.com, Encyclopædia Britannica. Chicago: Encyclopædia Britannica, Inc. 2006. 
  5. National Geographic Atlas of the World (7th ed.). Washington, DC: National Geographic. 1999. ISBN 978-0-7922-7528-2.  "Europe" (pp. 68–9); "Asia" (pp. 90–1): "A commonly accepted division between Asia and Europe is formed by the Ural Mountains, Ural River, Caspian Sea, Caucasus Mountains, and the Black Sea with its outlets, the Bosporus and Dardanelles."
  6. کتاب جغرافی سال دوم راهنمایی
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «Asia»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۱۵ آوریل ۲۰۰۸).