هوسی‌ها

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

هوسی‌ها (به انگلیسی: Hussite) اعضای یک جنبش مذهبی بودند، به رهبری یان هوس (۱۳۶۹-۱۴۱۵)، معلم اهل چک، که بعد از اعدام رهبرشان، علیه پادشاه مقدس روم قیام کردند و خواستار پاره‌ای اصلاحات شدند. بیشتر خواسته‌های آنها در سال ۱۴۳۶ برآورده شد. آنها کلیسایی تاسیس کردند، که توانست تا سال ۱۶۲۰ مستقل از کلیسای روم به فعالیت بپردازد. در سده های چهاردهم و پاندزهم، بوهمیا قدرتمندترین کشور در امپراطوری روم مقدس، به ویژه تحت حکومت شاهان لوکزامبورگ چارلز چهارم (78-1347)، ونسسلاس چهارم (1419-1378)، و سیگیسموند (37-1419) بود که امپراطور نیز بودند. با شکوفایی اقتصادی و فرهنگی این پادشاهی، رقابت بین جمعیت چک و آلمانی نیز بالا گرفت. فرمانروایان لوکزامبورگ ترجیح میدادند آلمانی ها را به مناصب بالای کلیسایی برگمارند و ناخشنودی چکها آنها را به حمایت از اصلاح کلیسا واداشت؛ این مساله مهمی بود که در زمان شکاف بزرگ سالهای 1378 تا 1417 (ظهور دو پاپ و اختلاف بین کشورهای اروپایی) تعیین کننده شد.[۱] شاخص ترین سخنگوی چکها در عرصه اصلاح گری یان هوس، متفکر و رئیس دانشگاه چارلز پراگ بود. هوس خواستار دینی ساده تر و قابل فهم تر بود و معتقد بود خدمات و مراسم کلیسا باید در کشور چک به اجرا گذاشته شود. اکثریت آلمانی در سلسله مراتب کلیسایی، واکنش قابل پیش بینی ای داشتند و سرانجام از نهادهای پاپی برای نابودی نوشته های بدعت گذارانه او در دانشگاه چارلز بهره بردند.[۲] به سال 1411، ونسسلاس از ادعای خود برای کسب مقام سلطنت به سود برادر ناتنی اش، سیگیسموند مجارستان دست برداشت. پس از تلاشی ناموفق برای پایان دادن به شکاف شکل گرفته در دولت پاپی به سال 1409، سه پاپ ظهور کردند و سیگیسموند تصمیم به حل این مساله گرفت. برای رسیدن بدین مقصود، وی یکی از پاپها به نام ژان 23ام (15-1410) را ترغیب نمود شورایی در کنستانس واقع در جنوب ایتالیا برگزار نماید. شورا (18-1414) که سرانجام از حمایت تمامی قدرتهای عمده اروپایی برخوردار شد، با موفقیت هر سه پاپ دیگر را خلع و کشیش بزرگ جدید به نام مارتین چهارم (31-1417) را به جای آنان نشانید. شورا همچنین اقدام به سرکوب اندیشه های جان ویکلیف، هوس و غیره نمود. به سال 1415، هوس با امان گرفتن از سیگیسموند مبنی بر خوش رفتاری شاه با وی، برای دفاع از عقاید خود به کنستانس رفت. اما، مشاوران سیگیسموند از وی خواستند هوس را به عنوان بدعت گذار محکوم سازد در غیر این صورت احتمال انحلال شورا وجود خواهد داشت و وی نیز با بی میلی به محاکمه و سوزاندن وی در آتش رای داد.[۳] جنبش هوسی ها یا هوسیتها پس از این واقعه به رهبری ژیژکا نابغه نظامی چک، شکل گرفت.

منابع[ویرایش]

  1. مادن، توماس اف، تاریخچه جنگ های صلیبی، شرحی بر طولانی ترین جنگهای مذهبی جهان، ترجمه پرویز دلیرپور، تهران: سبزان، 1392، ص 164
  2. همان جا.
  3. همان، ص 165.

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «هوسی‌ها»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ‎۱۷ اسفند ۱۳۸۹).