انجیل متی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

‎

انجیل مَتّی يکی از چهار انجيل به تصويب رسيده در عهد جديد و همچنين يکی از سه انجيل همنظر (Synoptic) ميباشد. اين انجيل شرحی از زندگی و دعوت عیسای ناصری را بيان ميکند. اين انجيل شجره نامه، تولد معجزه آميز و دوران کودکی عيسی، دعوت و نصايح و سخنان او، سفرش به اورشليم و حادثه اي که در معبد اتفاق افتاد، را تشريح کرده و نهايتاً به بيان مصلوب شدن و رستاخيز مسيح می‌پردازد. عيسای رستاخيز کرده به پيروانش مأموریت مي دهد که به تبليغ در ميان تمامی ملت ها بپردازند.

بر اساس روايت سنتی مسيحيت اين کتاب توسط مَتّی یکی از دوازده رسول (حواری) عیسی نگاشته شده‌است. بعضی از محققين بر اين باور هستند که اين ديدگاه سنتی از اواسط قرن دوم ميلادی به بعد رايج بوده است. ^{[۱][۲] [۳]} از قرن ۱۸ ميلادی به بعد، پژوهشوران به صورت فزاينده ای صحت ديدگاه سنتی را زير سوال برده اند و امروز اکثراً معتقدند که متی انجيلی که اسمش را بر روی آن گذشته اند را ننوشته است. ^[۴] اکثر محققين معاصر بر اين باورند که انجيل توسط يک نويسنده مستقل مسيحی در اواخر قرن اول ميلادی نوشته شده است. ^[۵] اجماع نظر متخصصين عهد جديد اين است که نويسنده ابتدايی انجيل آن را به زبان يونانی تاليف کرده است. ^[۶] بجز قليلی از محققين، بقيه بر اين عقيده توافق دارند که متی و لوقا از روايت انجيل مرقس، به علاوه نوشته فرضی Q (که شامل سخنان عيسی ميشود)، به صورت منبع استفاده نموده اند. گروه اقليت بر اين نظر هستند که اول متی انجيلش را نوشته و سپس مرقس انجيلش را نوشته، و نها يتاً لوقا آن دو را ترکيب نموده است. ^[۷]

از بين چهار انجيل تصويب شده، متی به يهوديت قرن اول نزديکتر است. متی به صورت مکرر تاکيد ميکند که عيسی پیشگویی‌های عهد عتیق را بر آورده کرده است.^[۸] اکثر صاحب‌نظران بر اين باورند که نويسنده انجيل متی يک مسيحی از قوم يهود بوده است.^[۹] نويسنده تعليمات عيسی را به پنج خطبه تقسيم کرده است: ۱ - موعظه بر فراز کوه (فصلهای ۵-۷) ۲ - تعالیمی پیرامون دوازده شاگرد و مأموریت آنها (فصل ۱۰) ۳ - مَثَلهایی درباره پادشاهی آسمان (فصل ۱۳) ۴ - تعلیم پیرامون معنی شاگردی (فصل ۱۸) ۵ - تعلیم پیرامون پایان عصر حاضر و آمدن پادشاهی آسمان (فصلهای ۲۴-۲۵- و احتمالاً وای های عيسی بر عليه فريسی ها (Pharisee) و کاتبين يهودی از فصل ۲۳). بعضی از محققين پيشنهاد داده اند که نويسنده تلاش داشته که عيسی را به عنوان يک موسی بزرگ تر معرفی کند، و اينکه به صورت ساختاری نويسنده پنج کتاب تورات را تقليد کرده است. بقيه محققين اهميت عدد پنج را با استدلال به اين که خيلی از نوشته‌های يونانی يا يهودی پنج بخش يا فصل دارند، زياد در نظر نميگيرند.^[۱۰]

در متی، عيسی به پطرس مسؤليت تصدی امور را ميدهد و اين متن بسيار تأثير گذار بوده است.^[۱۱] متی تنها انجيلی است که صحبت از کليسا ميکند. عيسی با اشاره به اختياراتش از پيروانش ميخواهد که بخشيدن ديگران را پيشه خويش سازند. ^[۸] با اختلاط انجيل مرقس و تاکيد آن بر کليسا، متی مورد علاقه ترين انجيل هنگامی که انجيل ها به صورت مستقل پخش می‌شدند بود.^[۸]انجیل متی متن مسجع و اغلب شاعرانه اي دارد و برای قرائت عمومی مناسب تر از بقيه انجيل های همنظر (Synoptic) است.^{[۱۲] [۱۱]} متی تعليمات عيسی را به صورت کامل و مرتّبی بيان ميکند; موعظه بالای کوه اش به صورت گسترده اي ، حتّی بين غير مسيحی ها، مورد احترام بوده است؛ ولی به نظر محقق گراهام استنتن، نحوه استفاده نامناسب اين انجيل از عهد عتيق به عنوان يک مجموعه "متن اثباتی"، و بيان های ضد يهودی اش و نگاه تند اش در زمينه "جزا" برای خواننده دنيای امروز گيج کننده بوده است. ^[۱۰]

به مانند انجيل های همنظر (Synoptic) ديگر ولی متفاوت از انجيل یوحنا، در متی عيسی بيشتر صحبت از" پادشاهی خدا" ميکند تا درباره خودش، و تعليماتش را به صورت عمده توسط مَثَلها يا گفتار های کوتاه انجام ميدهد (بر عکس انجيل یوحنا که در آن عيسی اين کار را به صورت عمده توسط سخنرانی طولانی انجام ميدهد). ^[۱۳] بعضی از جزئيات زندگی عيسی، مخصوصاً آنها که مربوط به دوران کودکی اش هستند، را فقط انجيل متی نقل ميکند. به عنوان مثال آمدن سران مُغ برای تکریم عیسای نوزاد, مهاجرت به مصر و قتل عام کودکان فقط در متی يافت ميشوند. ^[۱۴]

[ویرایش] نگارش

نوشتار اصلی: نگارش انجیل متی

دو قطعه از متن لوقا و متی (متی فصل ۳ آيات ۷-۱۰ و لوقا فصل ۳ آيات ۷-۹). جاهايی که کلمات عيناً يکی هستند با رنگ قرمز نشان داده شده است.

بر اساس روايت سنتی مسيحيت اين کتاب توسط متی یکی از دوازده رسول (حواری) عیسی نگاشته شده‌است. از قرن ۱۸ ميلادی به بعد، محققين بر پايه استدلالهایی مانند «زبانی که انجيل ابتداً به آن نوشته شده يونانی بوده و نه آراميک (زبانی که عيسی و حواريون به آن صحبت ميکردند)؛ استفاده انجيل متی از انجيل مرقس به عنوان منبع، و نبود ويژگی های که معمولاً در نوشته‌های شواهد عينی ديده ميشود» به صورت فزاينده ای صحت ديدگاه سنتی را زير سوال برده اند و امروز اکثراً معتقدند که متی انجيلی که اسمش را بر روی آن گذشته اند را ننوشته است. ^{[۴] [۱۵]}

اکثر محققين معاصر بر اين باورند که انجيل توسط يک نويسنده مستقل مسيحی در اواخر قرن اول ميلادی نوشته شده است. ^[۵] محققين مدرن پيشنهاد های متفاوتی راجع به هويت نويسنده انجيل داده اند: يک خاخام يا کاتب يهودی که به مسيحيت گرويده، يک يهودی يونانی، يک غير يهودی که عميقاً از مذهب يهود آگاهی دارد، عضوی از يک "مکتب" کاتبين خاص درون جامعه يهودی-مسيحی ها. ^[۱۶][۱] اکثر محققين بر اين باورند که نويسنده يک مسيحی-يهودی بوده، و نه يک غير يهودی. ^[۹]

انجيل مرقس، متی و لوقا (انجيل های هم نظر) شامل تعداد بسيار زيادی از داستان های مشابه، اغلب با ترتيب يکسان و حتی با کلمات عيناً يکسان. ارتباط انجيل متی با انجيل مرقس و لوقا سؤال حل نشده يی پيش روی محققين بوده و معمولاً با عنوان "مسئله انجيل های هم نظر" از آن ياد ميشود. ميزان بر هم پوشانی ساختار جملات و انتخاب کلمات سه انجيل معمولاً اين گونه توضيح داده ميشود که نويسنده‌های انجيل ها يا يکی از روی ديگری متن را کپی کرده يا هر دو از يک منبع مشترک کپی کرده اند. امروزه تقريباً تمامی محققين از سراسر دنيا روی اين به توافق رسيده اند که انجيل متی (و لوقا) از انجيل مرقس، به علاوه يک متن فرضی ديگر بنام Q که شامل سخنان عيسی است، استفاده کرده اند. گروه اقليت بر اين نظر هستند که متی اول بود، لوقا متن متی را گسترش داد و مرقس متن لوقا و متی را مخلوط کرده است. برای گروه اکثريت، متن Q توضيح دهنده آنچه متی و لوقا با هم در اشتراک دارند - بعضی وقتها حتی کلمه به کلمه يکسان- ولی در انجيل مرقس وجود ندارد. مثلاً سه وسوسه عيسی توسط شيطان، دعا عيسی، و خيلی از گفته‌های پراکنده عيسی. ^{[۷] [۵][۱۷]} متی شامل ۶۱۲ آيه از کل ۶۶۲ آيه مرقس است، و با غير از چند استثنا همه در ترتيب يکسانی هستند.^[۱۸] ولی متی به صورت مکرر متن مرقس را از نظر نگرشی بهبود ميبخشد. متی جملات تکراری مرقس، کلامات غير معمول، را حذف کرده و آن جملاتی که ممکن است عيسی را به شکل بدی نشان دهد حذف ميکند (مثلاً حذف "عيسی عقل از سرش پريده بود" در مرقس ۳:۲۱، و "آيا تو اهميت نميدهی" در مرقس ۴:۳۸ و غيره).^[۱۹]

[ویرایش] ويژگی ها

[ویرایش] محتوا

محتوای این کتاب به شرح زیر می‌باشد:

• شرح زندگانی عیسی مسیح از تولد، زندگی، مژده ملکوت، مطلوب شدن، مرگ و قیام (برخاستن) دوباره او از مردگان
• تعالیم و معجزات عیسی مسیح

• چگونگی انتخاب و گزینش دوازده رسول

انجیل متی و انجیل‌های مَرقُس و لوقا، اناجیل همنظر خوانده می‌شوند، زیرا میان ساختار و مطالب آنها شباهت بسیار وجود دارد. انجیل چهارم، یعنی انجیل یوحنا، دارای ساختار و محتوایی متفاوت است. پیام اصلی انجیل متی اثبات این حقیقت است که عیسای ناصری همان «مسیحای موعود»، یعنی پادشاه و نجات‌دهنده بنی اسرائیل است که در کتاب مقدّس یهودیان وعدهٔ آمدنش داده شده بود.

صاحب‌نظران بر این عقیده‌اند که متی انجیل خود را در وهله اوّل برای مسیحیان یهودی‌نژاد نگاشته‌است. به همین جهت، متی بیش از سایر انجیل نگاران از پیشگویی‌های عهد عتیق نقل قول می‌کند؛ نیز او با فرض اینکه خوانندگانش از سنن یهودی به‌خوبی آگاهند، بر خلاف سایر انجیل نگاران توضیحی درباره آنها نمی‌دهد؛ بعلاوه، از اصطلاحات متداول در میان یهودیان (نظیر پادشاهی آسمان) بهره می‌گیرد، و نظایر اینها.

اما انجیل او تنها مختص یهودیان نیست. آمدن سران مُغ برای تکریم عیسای نوزاد، و بخصوص مأموریت بزرگی که مسیح در پایان کتاب به رسولان می‌سپارد تا انجیل را به سراسر جهان ببرند، گواه این مدعاست. علاوه بر این، انجیل متی عیسی مسیح را در مقام معلمی بزرگ به تصویر می‌کشد، چراکه او با اقتدار، شریعت را تفسیر می‌کند و درباره پادشاهی خدا تعلیم می‌دهد. یکی از ویژگی‌های انجیل متی آن است که بیشترِ تعالیم عیسی را با هم در چند بخش گرد آورده‌است. این بخش‌های تعلیمی عبارتند از:

۱ - موعظه بر فراز کوه (فصلهای ۵-۷) ۲ - تعالیمی پیرامون دوازده شاگرد و مأموریت آنها (فصلa۰۱۰) ۳ - مَثَلهایی درباره پادشاهی آسمان (فصل ۱۳) ۴ - تعلیم پیرامون معنی شاگردی (فصل ۱۸) ۵ - تعلیم پیرامون پایان عصر حاضر و آمدن پادشاهی آسمان (فصلهای ۲۴-۲۵) تقسیمبندی کلّی ۱ - تولد و کودکی عیسی (فصلهای ۱ و ۲) ۲ - آماده شدن عیسی برای رسالت خود (۳:‏۱ تا ۴:‏۱۲) ۳ - خدمات عیسی در جلیل (۴:‏۱۲ تا ۱۴:‏۱۲) ۴ - کنارهگیری عیسی از جلیل (۱۴:‏۱۳ تا ۱۷:‏۲۱) ۵ - آخرین خدمات عیسی در جلیل (۱۷:‏۲۲ تا ۱۸:‏۳۵) ۶ - خدمات عیسی در یهودیه و نواحی شرق رود اردن (فصلهای ۱۹ و ۲۰) ۷ - هفته آخر زندگی زمینی عیسی و رنجهای او (فصلهای ۲۱ تا ۲۷) ۸ - رستاخیز عیسی مسیح (فصل ۲۸)

[ویرایش] جستارهای وابسته

• نگارش انجیل متی

[ویرایش] پی نوشت

[ویرایش] منابع

• Watson E. Mills, Richard F. Wilson, Roger Aubrey Bullard, Mercer Commentary on the New Testament, en:Mercer University Press, 2003
• en:Howard Clark Kee, part 3, The Cambridge Companion to the Bible, en:Cambridge University Press, 1997
• Aubrey William Argyle, The Gospel According to Matthew: New English Bible, en:Cambridge University Press, 1963
• en:Bart D. Ehrman, The New Testament: A Historical Introduction to the Early Christian Writings. New York: Oxford, (2004), ISBN 0-19-515462-2.
• en:Amy-Jill Levine, chapter 10, The Oxford History of the Biblical World, en:Oxford University Press, 2001
• en:Howard W. Clarke, The Gospel of Matthew and Its Readers, en:Indiana University Press, 2003
• Graham N. Stanton, The Gospels and Jesus, en:Oxford University Press, 1989
• Harris, Stephen L., Understanding the Bible, Palo Alto: Mayfield, 1985.
• Anthony J. Saldarini, Eerdmans Commentary on the Bible, Editors: James D. G. Dunn, John William Rogerson, Wm. B. Eerdmans Publishing, 2003, ISBN:0802837115
• David D. Kupp, Matthew's Emmanuel: Divine Presence and God's People in the First, Cambridge University Press, 1996, ISBN:0521570077
• Scott Gregory Brown, Mark's Other Gospel: Rethinking Morton Smith's Controversial Discovery, Wilfrid Laurier University Press, 2005, ISBN:0889204616
• Mary Clayton, The Apocryphal Gospels of Mary in Anglo-Saxon England, Cambridge University Press, 1998, ISBN:0521581680
• Markus Bockmuehl, Donald A. Hagner, The Written Gospel, Cambridge University Press, 2005, ISBN:0521832853

[تفسیر صوتی انجیل متی در سازمان جوانان ایرانی مسیحی ][۱]