هابیل و قابیل

هابیل (چپ) و قابیل (راست)، قرن نوزدهم میلادی

هابیل و قابیل، یا هابیل و قائن در دین‏های ابراهیمی نام دو پسر آدم و حوا هستند. براساس این دین‏ها، این دو برادر هدایا و قربانی‏هایی به خداوند تقدیم می‏کنند که هدیهٔ هابیل پذیرفته می‏شود ولی هدیهٔ قائن رد می‏‏شود. در نتیجهٔ این حادثه قائن به هابیل حسادت می‌ورزد تا آنجایی که یک روز او را می‏کشد.

واژه شناسی

در تورات آمده است که معنای نام قائن یا قابیل «حاصل شده» است؛ زیرا حوا پس از به دنیا آوردن قائن که اولین فرزندش بوده است می‏گوید: «به کمک خدا فرزندی حاصل نمودم». ولی دربارهٔ هابیل اشاره‌ای نشده است.

دیدگاه‏های تورات و قرآن

قرآن

قرآن نامی از این دو نیاورده و به عنوان دو فرزند آدم (به عربی: ابنی آدم) بسنده کرده است. همچنین از هدیهٔ آن‌دو سخن مشخصی به میان نیامده و عنوان شده که هر کدام، کاری برای تقرب (به پروردگار) انجام دادند و دربارهٔ این کار توضیحی داده نشده است. براساس قرآن برادری که برادرش را کشته بود، پس از کشتن برادرش در دفن جسدش عاجر ماند. به همین خاطر خداوند کلاغی فرستاد تا با کندن زمین به او بیاموزد که چگونه باید برادرش را دفن کند.

تورات

بر اساس تورات هابیل به گله‌داری و قابیل به کشاورزی پرداخت. پس از مدتی هرکدام هدیه‏ای به حضور خداوند آوردند که هدیهٔ هابیل چند راس از بهترین نخست‏زادگان گله و هدیهٔ قائن بخشی از حاصل زمین خود بوده است. فقط هدیهٔ هابیل پذیرفته می‏شود و قائن از این اتفاق ناراحت شده و از خشم سرش را زیر می‏اندازد. مدتی بعد، روزی قائن از برادرش می‏خواهد تا با او به صحرا برود و در صحرا ناگهان به هابیل حمله می‏کند و او را می‏کشد. به موجب این کار خداوند به قائن می‏گوید که دیگر لعنت‌شده خواهی بود و هرچه در زمین بکاری دیگر زمین به تو محصولی نخواهد داد. بدین ترتیب قائن از حضور خداوند بیرون می‏رود و در سمت شرقی عدن در سرزمین نود (به معنای سرگردانی) ساکن می‏گردد.