پارس جنوبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
میدان پارس جنوبی
پارس جنوبی در Iran واقع شده‌است
محل میدان پارس جنوبی
کشور ایران
قطر
مکان خلیج فارس
مختصات ۲۶°۳۷′۰۸.۸۵″ شمالی ۵۲°۰۴′۰۴.۶۷″ شرقی / ۲۶.۶۱۹۱۲۵۰° شمالی ۵۲.۰۶۷۹۶۳۹° شرقی / 26.6191250; 52.0679639مختصات: ۲۶°۳۷′۰۸.۸۵″ شمالی ۵۲°۰۴′۰۴.۶۷″ شرقی / ۲۶.۶۱۹۱۲۵۰° شمالی ۵۲.۰۶۷۹۶۳۹° شرقی / 26.6191250; 52.0679639
متصدی (ها) قطر پترولیوم
شرکت ملی نفت ایران
تاریخچه میدان
اکتشاف ۱۹۷۱
شروع تولید ۱۹۸۹
تولید میدان
اوج تولید
(گاز)
۶۰٬۰۰۰ میلیون فوت مکعب در روز (۱٬۷۰۰ میلیون متر مکعب در روز)
گاز قابل برداشت ۱٬۸۰۰٬۰۰۰ میلیارد فوت مکعب (۵۱٬۰۰۰ میلیارد متر مکعب)
گاز قابل برداشت ۱٬۲۶۰٬۰۰۰ میلیارد فوت مکعب (۳۶٬۰۰۰ میلیارد متر مکعب)
سازندهای تولیدی کنگان (تریاس)
دالان (پرمیان)
پارس جنوبی.gif

میدان گازی پارس جنوبی، (در قطر: گنبد شمالی) بزرگترین میدان گازی جهان است، که در خلیج فارس و در آبهای سرزمینی ایران و قطر واقع شده‌است. این میدان گازی بین ایران و قطر مشترک بوده و در کشور قطر، میدان گازی گنبد شمالی نام دارد. ایران و قطر از ابتدای برداشت از این میدان مشترک همواره در رقابت برای برتری در بهره‌برداری از منابع هیدروکربنی این میدان بودند.

در پاییز سال ۱۳۹۱ ایران در حال برداشت روزانه ۳۰۰ میلیون مترمکعب از ذخایر این میدان بوده، که ۷۰ میلیون مترمکعب کمتر از شریک خود، در این میدان برداشت می‌کند.[۱]

محدوده جغرافیایی پارس جنوبی[ویرایش]

میدان‌های گازی ایران

میدان گازی پارس جنوبی (در قطر: گنبد شمالی) بزرگترین میدان گازی جهان است که در صورت برداشت کامل گاز این میدان، انرژی ۱۰ سال کل ساکنان کره زمین تامین می‌شد.[۲]

مساحت این میدان ۹۷۰۰ کیلومتر مربع است که ۳۷۰۰ کیلومتر مربع آن در آبهای سرزمینی ایران و ۶۰۰۰ کیلومتر مربع آن در آبهای سرزمینی قطر قرار دارد.[۳] حجم گاز برداشت‌شدنی میدان به همراه میعانات گازی، معادل ۲۳۰ بیلیون بشکه نفت خام است.

ذخیره بخش ایرانی میدان ۱۴ تریلیون مترمکعب گاز درجا و ۱۰ تریلیون مترمکعب گاز قابل برداشت و ۱۷ بیلیون بشکه میعانات گازی (۹ بیلیون بشکه قابل برداشت) است که ۵۰ درصد ذخایر گازی ایران و ۸ درصد از ذخایر گازی جهان را در خود جای داده است.[۴][۵]

ذخیره بخش قطری میدان ۳۷ تریلیون مترمکعب گاز درجا و ۲۶ تریلیون مترمکعب گاز قابل برداشت و ۳۰ بیلیون بشکه میعانات گازی (۱۰ بیلیون بشکه قابل برداشت) است که معادل ۹۹٫۹ درصد ذخایر گازی قطر و ۲۱ درصد ذخایر گازی جهان است.[۶][۷]

بهره‌برداری از مجتمع بندری پارس، از تیرماه ۱۳۸۹ به شرکت ملی نفت‌کش ایران، واگذار شد.[۸]

قطر در نظر دارد با تکمیل پروژه‌های توسعه این میدان، در پایان سال ۲۰۱۰ به ظرفیت تولید روزانه ۱۸ میلیارد فوت مکعب در روز دست یابد.[۹]

در پایان سال ۱۳۸۸ ایران توانست به میزان تولید ۱۷۱٬۴۲۸٬۰۰۰ متر مکعب در روز دست یابد.[۱۰]

به گفته سیف الله جشن ساز، مدیر عامل سابق شرکت ملی نفت ایران، قطر تاکنون با ۴۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در صنایع نفت و گاز خود از سال ۱۹۸۸ (پایان جنگ ایران و عراق) توانسته‌است از پارس جنوبی (گنبد شمالی قطر) به عنوان بزرگ‌ترین میدان گازی جهان، برداشت کند. اما ایران با سرمایه گذاری ۴۰ تا ۷۰ (بهترین میزان)میلیارد دلاری در پارس جنوبی وعسلویه و کنگان فاصلهٔ زیادی تا میزان برداشت قطری‌ها دارد.[۱۱]

توسعه[ویرایش]

در طول دوره دولت سید محمد خاتمی و دولت نهم ایران، ایران توانست ۱۰ فاز تولید گاز از پارس جنوبی را به بهره‌برداری برساند، اما در طی دولت دهم ایران علی‌رغم سرمایه‌گذاری هنگفتی که انجام گرفت، هیچ فازی به بهره‌برداری عملی نرسید. مدیران شرکت ملی نفت ایران یکی از دلایل این عدم موفقیت را وضع تحریم‌های علیه ایران ذکر کردند که موجب خروج شرکت‌های متخصص خارجی از طرح‌های توسعه‌ای این میدان گازی و سپردن ادامه کار به شرکت‌های فاقد صلاحیت ایرانی ذکر کرده‌اند.[۱۲]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. جریمه سنگین در انتظار توتال بر سر پارس جنوبی دیپلماسی ایرانی
  2. کامران مصلح، فرید دهقانی، محمدرضا الزامی، رضا میرزا ابراهیمی. «فصل اول». در استفاده بهینه از منابع گازی در ایران. موسسه مدیریت انرژی افق. ویرایش فیپا. چاپ اول. تهران: مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، ۱۳۸۷. ۱۴. ISBN 978-964-8427-48-6. 
  3. Current status of the World's gas giants
  4. About SPGC
  5. IRAN - The Geology. - Entrepreneur.com
  6. About SPGC
  7. IRAN - The Geology. - Entrepreneur.com
  8. طی خردادماه ۱۳۸۹ بیش از ۵۵۰ هزار تن میعانات گازی از پارس جنوبی به خارج از کشورصادر شد وب‌گاه سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس
  9. قطاع النفط والغاز وب‌گاه وزارت خارجه قطر
  10. راه‌اندازی بزرگترین قطب صنعتی تولید انرژی در جهان شرکت ملی نفت ایران
  11. مهدی افشارنیک. «ضرورت تسریع در توسعه میادین مشترک نفت و گاز کشور». نفت نیوز. ایلنا، ۹ اسفند ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۶ سپتامبر ۲۰۱۰. 
  12. ترکان: ۴۶ میلیارد دلار هزینه در پارس جنوبی؛ فاز جدیدی به تولید نرسیده رادیوفردا